بسمه تعالی
وزیر محترم راه و شهرسازی
با سلام و احترام،
جامعه مهندسان کشور که در خط مقدم اجرای پروژههای عمرانی و صنعتی فعالیت میکنند، بر این باور است که نظام کنونی رتبهبندی مهندسان (نظام مهندسی ساختمان) اگرچه برای حوزه طراحی، نظارت و اجرای ساختمانهای متعارف کارآمد بوده است، اما نیازهای تخصصی مهندسان شاغل در دفاتر فنی پروژهها و مدیریت کارگاهی را پوشش نمیدهد.
مهندسان دفتر فنی (مسئول تهیه نقشههای اجرایی، صورتبرداری، کنترل کیفیت و انطباق با استانداردها، بخشنامهها و آییننامههای سازمان برنامه و بودجه و...) و مهندسان اجرایی کارگاهی (مدیریت منابع، زمانبندی، جانمایی تجهیزات و نظارت بر اجرای دقیق و کیفیت اجرا) امروزه با خلأ یک نظام رتبهبندی حرفهای مستقل مواجه هستند. این خلأ باعث شده است:
واگذاری مسئولیتهای حساس به افراد توسط بسیاری از کارفرمایان ناچاراً به جای تکیه بر رتبهبندی معتبر، صرفاً به سابقه کاری یا توصیههای غیررسمی اکتفا کنند؛
که این امر باعث تضعیف شفافیت و افزایش اختلافات حقوقی، نبود معیار روشن برای سطح مهارت مهندس دفتر فنی و اجرایی و منجر به برآوردهای غیرواقعی، اشتباهات اجرایی و اختلاف بین پیمانکار و کارفرما میشود.
- بسیاری از مهندسان جوان توانمند به دلیل ندیدن مسیر شفاف ارتقا در داخل کشور، به بازارهای خارجی (که نظامهای رتبهبندی تخصصی مانند BIM Manager، Technical Office Engineer و Site Engineer دارند) روی میآورند.
از این رو، به عنوان جمعی از مهندسین مشاور، طراح، مجری و مدیران پروژه، قویاً درخواست داریم:
یک نظام رتبهبندی مستقل و مکمل با عنوان «نظام رتبهبندی مهندسان دفتر فنی و کارگاهی» که زیر نظر وزارت راه و شهرسازی (یا سازمان برنامه و بودجه) و با همکاری انجمنهای صنفی مهندسی تدوین شود و محدود به عضویت در سازمان نظام مهندسی ساختمان نباشد.
سامانه ارزیابی پیشنهادی:
تعریف حداقل سه رتبه (کارشناس ارشد، کارشناس، کارآموز) بر اساس مهارتهای عملی زیر مانند:
- تسلط به نرمافزارهای تخصصی (Revit، Navisworks، Tekla، AutoCAD، نرمافزارهای تهیه صورت وضعیت و کنترل کیفیت)
- توانایی خواندن و اصلاح نقشههای سازه، معماری و تأسیسات
- آشنایی با آییننامههای اجرایی، استانداردهای جوش و بتن، روشهای اجرایی
- سابقه کار مؤثر در پروژه (با تأکید بر کارگاه و دفتر فنی، نه صرفاً نظارت اداری)
و الزام کارفرمایان دولتی و خصوصی در پروژههای بالای ۱۰۰ میلیارد تومان به استفاده از مهندس دفتر فنی و کارگاهی دارای رتبه و تعیین تعرفه حداقلی متناسب با هر رتبه.
روش ارزیابی: آزمون کتبی یا آنلاین چندگزینهای + مصاحبه فنی برای سطوح بالا در موارد زیر (برای نمونه):
۱. تسلط به نرمافزارهای مهندسی دفتر فنی و کارگاهی
۲. تجربه کارگاهی و دفتر فنی مؤثر
سابقه کار تماموقت در دفتر فنی پروژه (تهیه نقشههای اجرایی، کنترل هماهنگی بین نقشهها، تهیه بولتنهای اصلاحی)
سابقه حضور در کارگاه (مدیریت تدارکات، زمانبندی با نرمافزار، نظارت بر اجرای میلگرد، قالببندی، بتنریزی، جوشکاری)
۳. گواهینامهها و دورههای تخصصی
دورههای رسمی مانند: BIM (مقدماتی تا پیشرفته)، مدیریت پروژه (PMP یا معادل داخلی)، کنترل پروژه با MSP و Primavera، ایمنی و HSE پیشرفته
دورههای کاربردی مانند: نحوه تنظیم صورت وضعیت بر اساس فهرست بها، روشهای اجرایی پیشرفته (جوشکاری، پسکشیدگی، قالب لغزنده)
گواهیهای بینالمللی (مانند گواهی Autodesk برای Revit، گواهی Tekla)
۵. امتیازات کیفی (تشخیص هیئت ارزیاب)
توانایی انتقال مفاهیم به تیم اجرایی (مهارت ارتباطی و آموزش نیروهای کارگاه)
خلق روشهای اجرایی نوین یا بهینهسازی فرآیندهای دفتر فنی (مستند با موردکاوی)
آشنایی با مقررات HSE و تهیه نقشههای ایمنی
دلایل فنی و حرفهای به اختصار:
افزایش بهرهوری در پروژه: وجود مهندس دفتر فنی رتبهبندیشده، دقت در تهیه برشهای اجرایی، کاهش دوبارهکاری و بهینهسازی مصرف مصالح را به دنبال دارد.
ایجاد عدالت شغلی: مهندسانی که در کارگاهها و دفاتر فنی پشت میز کار سخت و تخصصی انجام میدهند، به جای «تعداد پروانههای نظام مهندسی»، بر اساس «مهارت واقعی و تجربه کارگاهی» ارزشگذاری شوند.
هماهنگی با استانداردهای جهانی: کشورهای پیشرو در صنعت ساخت (مانند آلمان، کره جنوبی، ترکیه) سالهاست که بین مهندس ناظر، مهندس طراح و مهندس کارگاه تفکیک رتبهبندی قائل شدهاند.
پیشگیری از فساد: نظام شفاف ارزیابی مهارت، نیاز به توصیههای غیررسمی و واسطهگری را کاهش میدهد و شایستهسالاری را جایگزین روابط میکند.
امضاکنندگان:
اینجانبان، جمعی از مهندسین فعال در پروژههای عمرانی، نفت، گاز، پتروشیمی، صنعتی و ساختمانی، با امضای این طومار از وزیر محترم راه و شهرسازی و مسئولان ذیربط میخواهیم هرچه سریعتر برای تدوین و ابلاغ «نظام رتبهبندی مهندسان دفتر فنی و کارگاهی» اقدام عاجل به عمل آورند.
از همراهی شما سپاسگزاریم.
ویژه
بحث و گفتگو