(هوالحق)
«العدل أساس المُلک»
«عدالت، اساس حکومت است.»
امیرالمومنین علی(ع)
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
جناب آقای دکتر پزشکیان
با درود و ادب؛
مطابق ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی و آییننامههای اجرایی آن، مشاغل سخت و زیانآور به مشاغلی اطلاق میشوند که عوامل فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیک و روانی محیط کار، به صورت مستمر، مؤثر و غیرقابل حذف، سلامت شاغل را بیش از حد متعارف تهدید نمایند.
در این تعریف، قانونگذار صراحتاً ماهیت واقعی کار را ملاک قرار داده و عنوان شغلی یا سطح تحصیلات شاغل را محسوب نکرده است.
همانگونه که پزشکی را زیستهاید، حرفه پزشکی، به ویژه در نظام درمانی ۲۴ ساعته بیمارستانها، واجد تمام ارکان قانونی تعریف «سخت و زیانآور» است.
ذات حرفه خطیر پزشکی در بسیاری از شاخهها، در بلندمدت و حتی میانمدت، منجر به فرسودگی جسمی، روانی و کاهش امید به زندگی در مطالعات متعدد بینالمللی شده است.
شیوع تا چند برابری خودکشی در برخی از گروههای پزشکان، منجمله دستیاران تخصصی و متخصصان در طرح، نسبت به جمعیت عمومی در برخی مطالعات وطنی، مؤید اثرات زیانبار پزشکی بر سلامت روح و روان حتی در کوتاهمدت است.
از جمله عوامل زیانآور عجین با پزشکی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
مسئولیت مستقیم و دائمی جان انسانها در برابر دریافتی اندک نسبت به عرف جهانی و حتی منطقهای.
تصمیمگیریهای حیاتی و لحظهای و مکرر در شرایط بیخوابی مستمر با پیامدهای غیرقابل جبران، در کنار شأن اجتماعی تخریبشده توسط برخی رسانهها و صاحبان تریبون و...
مواجهه اجتنابناپذیر با عوامل بیولوژیک، بیماریهای عفونی و نوپدید و تهدیدکننده حیات همچون پاندمی کووید-۱۹، که منجر به اهدا بیش از ۲۴۰ شهید سلامت از قشر پزشک شده است.
شیفتهای شبانه مداوم، بیخوابی مزمن و اختلال پایدار ریتم شبانهروزی، بارکاری مضاعف بهویژه در بعضی مراکز دولتی و لزوم کار بیش از ساعت موظف برای جبران پرداختی حداقلی با تأخیر و وقوع ابر تورم و سالهای طولانی تحصیل بدون آورده مالی.
مطالعات علمی متعدد نشان دادهاند که در میان پزشکان، بهویژه در رشتههای خطیر، شیوع بیماریهای قلبی–عروقی، فشار خون، دیابت، سکتههای قلبی و مغزی، اختلالات روانپزشکی، پیری زودرس و برخی سرطانها، به طور معناداری بیش از جمعیت عمومی است و متوسط طول عمر و امید به زندگی آنان کمتر گزارش میشود.
از منظر بهداشت شغلی، «مرگ شغلی» و فرسودگی حرفهای در گروه پزشکی، بعضاً همتراز با مشاغل کلاسیک سخت و زیانآور پیش میرود.
در بسیاری از کشورها از جمله فرانسه، آلمان، ایتالیا، اسپانیا و کشورهای اسکاندیناوی، ماهیت فرساینده حرفه پزشکی به رسمیت شناخته شده و پزشکان شاغل در بخشهای بالینی، بهویژه با شیفتهای شبانه، از بازنشستگی زودتر، کاهش سنوات خدمت یا امتیازات جبرانی قانونی برخوردارند.
در ایران، با وجود انطباق کامل شرایط کاری پزشکان با معیارهای قانونی مشاغل سخت و زیانآور، در عمل شغل پزشکی به صورت عام از شمول این قانون خارج مانده است؛ امری که مصداق تبعیض ناروا بوده و با اصول بنیادین عدالت در تعارض است.
بر اساس اصل سوم، اصل نوزدهم و اصل بیستم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، دولت مکلف به رفع تبعیضهای ناروا و تأمین عدالت اجتماعی در تمامی حوزهها از جمله حمایتهای شغلی است.
استمرار وضعیت فعلی، با این اصول صریح قانون اساسی سازگار نیست. بر این اساس، ما امضاکنندگان این کارزار خواستاریم که کلیه رشتههای خطیر پزشکی، به عنوان مشاغل سخت و زیانآور شناخته شده و مشمول آثار قانونی آن، از جمله بازنشستگی پیش از موعد وفق ماده ۷۶ قانون تأمین اجتماعی گردند.
برخی از رشتههای پیشنهادی برای شمول در مشاغل سخت و زیانآور:
- پزشکی عمومی شاغل در اورژانس بیمارستانها و درمانگاههای شبانهروزی.
- تخصص طب اورژانس.
- تخصص قلب و عروق و کلیه فوق تخصصهای آن.
- تخصص بیهوشی.
- فوق تخصص مراقبتهای ویژه.
- تخصص جراحی عمومی و کلیه فوق تخصصها به جز جراحی زیبایی.
- تخصص جراحی مغز و اعصاب.
- تخصص جراحی زنان و زایمان.
- تخصص مغز و اعصاب.
- تخصص بیماریهای عفونی.
- تخصص اطفال.
- تخصص داخلی.
- فوق تخصص گوارش بزرگسال،
- فوق تخصص ریه بزرگسال،
- فوق تخصص ریه اطفال،
- فوق تخصص عفونی اطفال،
- فوق تخصص نوزادان،
تحقق این مطالبه، نه اعطای امتیاز خاص، بلکه اجرای صحیح قانون، تحقق عدالت اجتماعی و صیانت از نیروهای خدوم نظام سلامت و خود نظام سلامت از فرسودگی است؛ امری که در نهایت، مستقیماً به نفع مردم و بیماران کشور خواهد بود.
با تشکر پیشاپیش از دقت نظر حضرتعالی و آرزوی توفیق اخروی و دنیوی.
