بسمه تعالی
ریاست محترم جمهور
رییس محترم مجلس شورای اسلامی
وزیر محترم کشور
رییس محترم ستاد انتخابات کشور
با سلام و عرض ادب؛
مقدمه
به نام خداوند متعال و با سلام و درود بر آرزوی منجی عالم بشریت، اینجانبان به عنوان شهروندان دغدغهمند نسبت به سرنوشت شهری که در آن زندگی میکنیم، لازم میدانیم نظرات خود را در خصوص طرح برگزاری انتخابات تناسبی برای هفتمین دوره انتخابات شورای اسلامی شهر تهران با اصحاب رسانه، احزاب سیاسی و عموم مردم شریف تهران در میان بگذاریم.
موضعگیری در خصوص طرح
پس از بررسیهای دقیق و با در نظر گرفتن تجارب زیسته سیاسی و اجتماعی کشور عزیزمان ایران، صراحتاً مخالفت خود را با اجرای طرح انتخابات تناسبی در شرایط فعلی و به شکل کنونی اعلام میداریم. به باور اینجانبان، این سازوکار انتخاباتی بدون بسترهای مناسب و الزامات قانونی پیشنیاز، نه تنها به ارتقای کیفی شوراها منجر نخواهد شد، بلکه میتواند به ضد خود تبدیل شده و زمینه را برای نفوذ بیشتر جریانهای قدرتمحور و حذف نخبگان مستقل و تازهنفس فراهم آورد.
دلایل مخالفت
دلیل اصلی مخالفت ما با این طرح را میتوان در دو بخش تبیین کرد:
۱. ایجاد انحصار برای چهرههای آشنا و دارای «پارتی»: در نظام تناسبی، قدرت اصلی در دست احزاب و لیستهای انتخاباتی متمرکز میشود. در شرایطی که فرهنگ حزبی در کشور ما هنوز به بلوغ کامل نرسیده و بسیاری از احزاب ساختاری شفاف و مردمی ندارند، این طرح به طور طبیعی به سود افرادی تمام خواهد شد که از قبل دارای شهرت، نفوذ یا به اصطلاح «پارتی» و ارتباطات قدرتمند در درون تشکیلات حزبی هستند. این افراد بدون آنکه نیازی به هزینه کردن (به معنای واقعی کلمه) برای ارتباط با بدنه جامعه و اثبات توانمندیهای خود داشته باشند، صرفاً به واسطه جایگاهشان در حزب، در صدر لیستها قرار گرفته و راهی شورا خواهند شد. این فرآیند به نوعی به تثبیت یک «آریستوکراسی حزبی» منجر میشود.
۲. حذف نخبگان مستقل و تازهنفس: یکی از بزرگترین آسیبهای طرح فعلی، نادیده گرفتن افرادی است که تازه پا به عرصه انتخابات و سیاست گذاشتهاند. چه بسیارند متخصصان، اساتید دانشگاه، پزشکان، پرستاران و مدیران کارآمدی که اگرچه در حوزه تخصصی خود صاحبنظر هستند و میتوانند تحولی عظیم در شهر ایجاد کنند، اما وابستگی حزبی ندارند و یا در چرخه بسته قدرت احزاب شناخته شده نیستند. در انتخابات تناسبی، این افراد محکوم به شکست خواهند بود، چرا که نامشان در لیستهای اصلی احزاب جایی ندارد و بدون پشتوانه حزبی، شانس چندانی برای کسب آرای لازم نخواهند داشت. این به معنای از دست رفتن سرمایههای عظیم انسانی و تخصصی برای مدیریت شهری است.
شرط اجرای صحیح طرح
با تمام این اوصاف، اگر هدف از طرح انتخابات تناسبی واقعاً ارتقای کیفی شوراها و مشارکت حداکثری است، باید اذعان کرد که این طرح تنها در یک صورت میتواند مفید و ثمربخش واقع شود. آن شرط اساسی، ایجاد یک انقلاب ساختاری در نظام حزبی کشور و الزام قانونی همه کاندیداها به عضویت و فعالیت در احزاب شناسنامهدار و رسمی است.
به عبارت دقیقتر، طرح تناسبی زمانی معنا پیدا میکند که:
· همه کاندیداها ملزم به عضویت در یک حزب یا تشکل سیاسی رسمی باشند.
· احزاب موظف شوند کاندیداهای خود را بر اساس شایستگیهای تخصصی، تعهد و برنامههای عملیاتی (و نه صرفاً بر اساس شهرت یا روابط درون حزبی) از میان اعضای خود انتخاب کرده و در گروههای مختلف تقسیم کنند.
· این احزاب باید شفافیت کامل در فرآیند گزینش کاندیداها داشته باشند و به نوعی «یاریگیری» یا توانمندسازی اعضای جدید و مستعد خود بپردازند تا چرخه مدیریتی درون حزب نیز پویا و دموکراتیک باقی بماند.
بدون این بسترهای قانونی و فرهنگی، طرح تناسبی صرفاً به ابزاری برای دور زدن آرای مردم و تحکیم قدرت حلقههای بسته سیاسی تبدیل خواهد شد.
در پایان، بار دیگر تأکید میکنیم که با توجه به آسیبشناسی دقیق، اجرای طرح انتخابات تناسبی در شرایط کنونی را به صلاح شهر تهران و شهروندان آن نمیدانیم. امید است که مسئولان محترم و دلسوزان نظام، پیش از هر اقدامی، زمینههای فرهنگی و قانونی آن را فراهم آورند تا در آیندهای نهچندان دور بتوانیم شاهد رقابتی سالم، عادلانه و پویا میان احزاب قدرتمند و نخبگان مستقل باشیم.
والسلام علی من اتبع الهدی
