رئیس‌جمهور، هیئت دولت و نمایندگان محترم
مجلس شورای اسلامی 

اگر قرار است مردم هزینه واقعی بنزین را بپردازند، ابتدا باید حق انتخاب خودروی مناسب را به آن‌ها بازگردانید.

سال‌هاست مردم ایران با افزایش هزینه‌های زندگی، تورم و کاهش قدرت خرید دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در چنین شرایطی، نمی‌توان هر اصلاح اقتصادی را صرفاً با تحمیل هزینه‌ای جدید به مردم اجرا کرد و از اصلاح ساختارهایی که خودِ دولت در شکل‌گیری آن‌ها نقش دارد، چشم‌پوشی نمود.

ما با اصل اصلاح قیمت بنزین مخالف نیستیم؛ اعتراض ما به این است که قیمت بنزین افزایش یابد، اما هم‌زمان بازار خودرو همچنان غیررقابتی، محدود و پرهزینه باقی بماند. امروز مردم برای خرید خودرو با قیمت‌هایی سنگین مواجه‌اند و در بسیاری از موارد، گزینه‌های داخلی موجود از نظر مصرف سوخت، ایمنی، کیفیت و فناوری، با قیمت پرداختی تناسبی ندارند. از سوی دیگر، واردات خودرو نیز با محدودیت‌ها و حقوق ورودی سنگین مواجه است؛ برای نمونه، در مقررات فعلی، حقوق ورودی خودروهای بنزینی بر اساس حجم موتور، از ۱۱۰ تا ۱۶۵ درصد تعیین شده است.

نتیجه چیست؟ مردم از یک‌طرف با خودروی گران و محدودیت در انتخاب مواجه‌اند و از طرف دیگر، باید بابت مصرف سوختِ همان خودرو، هزینه بیشتری پرداخت کنند. این منصفانه نیست. نمی‌توان مردم را بابت مصرف بالای بنزین سرزنش کرد، وقتی حق انتخاب خودروی کم‌مصرف را از آن‌ها سلب کرده‌ایم. اگر دولت می‌خواهد مردم کمتر بنزین مصرف کنند، باید امکان انتخاب خودروهای کم‌مصرف، ایمن، باکیفیت و کم‌آلاینده را فراهم کند.

اگر قرار است قیمت بنزین واقعی‌تر شود، بازار خودرو هم باید واقعی و رقابتی شود. اگر قرار است مردم هزینه اصلاحات اقتصادی را بپردازند، دولت نیز باید سهم خود را از این اصلاحات بپذیرد. مسئله فقط هزینه بنزین نیست؛ خودروهای پرمصرف و ناوگان فرسوده، عامل اصلی مصرف بالای سوخت و آلودگی هوا هستند. مردم کلان‌شهرها سال‌هاست هزینه این وضعیت را با پول، زمان، کیفیت زندگی و سلامت خود پرداخت می‌کنند. بنابراین، اصلاح بازار خودرو فقط یک مطالبه اقتصادی نیست؛ بخشی از راه‌حل بحران مصرف انرژی و آلودگی هوا نیز هست.

از مسئولان کشور می‌خواهیم:

• افزایش قیمت بنزین را به اصلاح هم‌زمان بازار خودرو مشروط کنند.
• انحصار و محدودیت‌های غیرضروری در بازار خودرو را برطرف کنند.
• حقوق ورودی و تعرفه‌های واردات خودرو را به‌طور جدی و هدفمند کاهش دهند.
• امکان واردات گسترده‌تر خودروهای کم‌مصرف، ایمن و کم‌آلاینده را فراهم کنند.
• رقابت واقعی میان تولیدکنندگان داخلی و واردکنندگان ایجاد کنند.
• خودروسازان را به رعایت استانداردهای واقعی مصرف سوخت، ایمنی و آلایندگی ملزم کنند.
• درآمد حاصل از افزایش قیمت سوخت را شفاف اعلام کرده و بخشی از آن را به توسعه حمل‌ونقل عمومی و کاهش آلودگی هوا اختصاص دهند.
• برای اقشار کم‌درآمد، پیش از اجرای افزایش قیمت سوخت، سازوکار حمایتی روشن و قابل نظارت تعیین کنند.

مردم دیگر توان پرداخت هزینه‌های یک‌طرفه را ندارند. تورم و افزایش هزینه‌های زندگی، قدرت خرید مردم را به‌شدت تحت فشار قرار داده است؛ در چنین شرایطی نمی‌توان بدون اصلاح ساختارهای ناکارآمد، هزینه جدیدی به خانوارها تحمیل کرد. مردم نباید هم هزینه بنزین گران‌تر را بدهند و هم هزینه خودروی گران، پرمصرف و غیررقابتی را.

ما نمی‌گوییم اصلاحات اقتصادی انجام نشود؛ می‌گوییم اصلاحات باید عادلانه و هم‌زمان باشند:

• اگر قرار است بنزین گران شود، ابتدا باید بازار خودرو رقابتی شود.
• اگر قرار است مردم مصرف سوخت خود را کاهش دهند، باید امکان انتخاب خودروی کم‌مصرف داشته باشند.
• اگر قرار است قیمت انرژی واقعی شود، قیمت و کیفیت خودرو نیز باید در یک بازار واقعی و رقابتی تعیین شود.
• و اگر قرار است مردم هزینه اصلاحات را تحمل کنند، دولت نیز باید هزینه اصلاح ساختارهایی را که سال‌ها به مردم تحمیل شده است، بپذیرد.

مطالبه ما روشن است:

بنزین را گران کنید؛ اما بعد از برداشتن انحصار خودرو و بازگرداندن حق انتخاب به مردم. قیمت واقعی بنزین، بدون بازار واقعی خودرو، یعنی انتقال هزینه ناکارآمدی به مردم.

ما از مسئولان می‌خواهیم پیش از افزایش مجدد قیمت بنزین، اصلاح بازار خودرو، کاهش موانع واردات و ایجاد رقابت واقعی را در دستور کار قرار دهند. مردم ایران شایسته این نیستند که هم بنزین گران بخرند، هم خودروی گران و پرمصرف، و در نهایت هزینه آلودگی و ناکارآمدی را نیز پرداخت کنند. افزایش قیمت بنزین به‌عنوان یک سیاست مستقل و جدا از اصلاح بازار خودرو اجرا نشود و ابتدا زیرساخت رقابت و حق انتخاب مصرف‌کننده در بازار خودرو فراهم شود.