مسئولان محترم استان مازندران
نمایندگان محترم مردم مازندران در مجلس شورای اسلامی
موضوع: درخواست حفاظت، احیا و مدیریت پایدار آببندانهای شهرستان بابل
ما امضاکنندگان این کارزار، خواستار حفاظت قانونی، جلوگیری از تغییر کاربری و احیای آببندانهای شهرستان بابل بهعنوان سرمایههای طبیعی، اقتصادی و فرهنگی منطقه هستیم.
شهرستان بابل با دارا بودن بیش از ۲۰۰ پهنه آببندان، یکی از ارزشمندترین سامانههای بومی مدیریت آب در شمال ایران را در خود جای داده است. آببندانها تنها مخزن آب کشاورزی نیستند، بلکه راهکاری طبیعی برای مقابله با تنش آبی، سازگاری با تغییر اقلیم، افزایش تابآوری منطقه در برابر خشکسالی و از آخرین زیستگاههای ارزشمند باقیمانده در مناطق جلگهای مازندران محسوب میشوند.
این زیستبومها با ذخیره آب در فصلهای پربارش، کمک به تغذیه سفرههای زیرزمینی، تأمین آب کشاورزی و حفظ تعادل طبیعی منطقه، نقشی مهم در مدیریت پایدار منابع آب دارند. آببندانهای بابل علاوه بر پشتیبانی از بیش از ۵۰ هزار هکتار اراضی شالیزاری، در کنترل سیلاب، پالایش طبیعی آب، حفظ تنوع زیستی و پشتیبانی از معیشت جوامع محلی نیز نقش دارند.
آببندانها همچنین بخشی از میراث طبیعی و فرهنگی مازندران و حاصل دانش بومی مردم منطقه در مدیریت آب و حفاظت از منابع طبیعی هستند.
با وجود این اهمیت، آببندانهای بابل و مازندران در سالهای اخیر با چالشهایی مانند تغییر تدریجی کارکرد، کاهش پوشش گیاهی طبیعی، آلودگی، بهرهبرداریهای خارج از ظرفیت اکولوژیک و تجاوز به حریم قانونی آنها مواجه شدهاند.
در برخی موارد، تبدیل آببندانهای طبیعی و چندمنظوره به استخرهایی با کارکرد صرفاً تولیدی، از جمله پرورش ماهی مصنوعی، موجب کاهش بخشی از خدمات طبیعی این زیستبومها، آسیب به زیستگاه پرندگان و آبزیان، کاهش تنوع زیستی و اثرگذاری بر کیفیت و پایداری منابع آب شده است.
هدف، جلوگیری از فعالیتهای اقتصادی سازگار با محیطزیست نیست؛ بلکه ضروری است هرگونه بهرهبرداری اقتصادی با حفظ ظرفیت طبیعی، کارکردهای اکولوژیک و نقش چندمنظوره آببندانها همراه باشد.
همچنین اخیراً اجرای برخی طرحهای جدید مانند نصب پنلهای خورشیدی بر روی آببندانها، بدون بررسی دقیق پیامدهای زیستمحیطی و اجتماعی، نگرانیهایی درباره آینده این زیستبومهای ارزشمند ایجاد کرده است.
در شرایط تغییر اقلیم و افزایش چالشهای آبی، لازم است پیش از تمرکز بر راهکارهای پرهزینه مانند سدسازی، ظرفیتهای طبیعی و بومی مانند آببندانها بهعنوان زیرساختهای پایدار مدیریت آب مورد حفاظت و احیا قرار گیرند.
از مسئولان محترم استان مازندران و نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی درخواست داریم:
۱. آببندانها بهعنوان سرمایههای طبیعی، اقتصادی، فرهنگی و زیرساختهای سازگاری با تغییر اقلیم به رسمیت شناخته شوند.
۲. نقش مردم محلی، بهرهبرداران و صاحبان دانش بومی در مدیریت آببندانها بهصورت قانونی به رسمیت شناخته شود؛ چراکه بسیاری از آببندانها طی دورههای تاریخی به دست مردم همان مناطق ایجاد، نگهداری و مدیریت شدهاند و حفاظت از این میراث بومی، نیازمند مشارکت فعال جوامع محلی است.
۳. از تخریب و تغییر کاربری آببندانها و تبدیل آنها به فضاهایی که موجب از بین رفتن کارکردهای طبیعی و چندمنظوره آنها میشود، جلوگیری شود.
۴. ضوابط علمی و جامع برای تمامی فعالیتهای اقتصادی در آببندانها تدوین شود تا ضمن حمایت از معیشت جوامع محلی، کارکردهای طبیعی، زیستمحیطی و چندمنظوره این زیستبومها حفظ شود.
۵. طرح جامع حفاظت، پایش و احیای آببندانهای شهرستان بابل با توجه به ارزشهای طبیعی، تاریخی و فرهنگی آنها تدوین و اجرا شود.
۶. هرگونه طرح جدید در آببندانها پیش از اجرا، از نظر اثرات زیستمحیطی، اجتماعی و اقتصادی ارزیابی شود.
آببندانهای بابل فقط مخزن آب نیستند؛ آنها زیرساختهای طبیعی مقابله با بحران آب، پشتوانه کشاورزی، پناهگاه تنوع زیستی و میراث نسلهای آینده هستند.
پیش از آنکه این سرمایههای ارزشمند آسیب بیشتری ببینند، باید برای حفاظت، احیا و مدیریت پایدار آنها اقدام کنیم.
ما خواستار حفاظت، احیا و مدیریت پایدار آببندانهای شهرستان بابل هستیم.
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو