جناب آقای دکتر پزشکیان
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

عنوان: حفاظت از طبیعت، فرهنگ بومی و گردشگری قانونی؛ مقابله با تورهای غیرمجاز طبیعت‌گردی

با سلام و احترام،

ما، امضاکنندگان این نامه، به اطلاع حضرت‌عالی می‌رسانیم که در سال‌های اخیر، فعالیت گسترده و بی‌ضابطه‌ی تورهای طبیعت‌گردی غیرمجاز در کشور، موجب ایجاد بحران چندبعدی در حوزه‌های محیط زیست، ایمنی مردم، فرهنگ بومی و اقتصاد گردشگری رسمی شده است. این تورها نه تنها بدون مجوز قانونی از سوی ارگان‌های ذی‌صلاح، آژانس‌های گردشگری، راهنمایان و مدیران فنی معتبر برگزار می‌شوند، بلکه با تبلیغات گسترده در شبکه‌های اجتماعی، خصوصاً اینستاگرام، افراد بسیاری را جذب کرده و از هیچ قاعده، قانون و اخلاقی تبعیت نمی‌کنند.

این تورهای غیرمجاز آثار مخرب زیر را به همراه داشته‌اند:

۱. در نظر نگرفتن ظرفیت بُرد (Carrying Capacity)، تخریب محیط زیست و حیات وحش:

• استفاده از خودروهای آفرود و تجمع جمعیت بالا باعث ایجاد تغییرات جدی و مخرب در الگوی زندگی جانوران، تخریب پوشش گیاهی، از بین رفتن تنوع زیستی، فرسایش خاک و نابودی شبکه‌های میکوریزا (Micorrhiza) شده است.

• برپایی آشپزخانه‌های صحرایی و سوزاندن هیزم و مصرف گاز فراوان، همراه با رهاسازی باقی‌مانده‌های مواد غذایی و زباله‌های تر و خشک، به‌ویژه انواع پلاستیک‌ها و زباله‌های پلیمری، موجب آلودگی شدید خاک و منابع آب و تولید میکروپلاستیک‌ها شده است.

• رهاسازی فاضلاب انسانی، پس‌آب آشپزخانه‌ای و انواع شوینده‌ها، باعث آلودگی باکتریایی و نیتراتی خاک، آسیب به ریشه گیاهان، فرسایش شدید خاک و از میان رفتن نرخ باروری خاک شده است.

• آلودگی صوتی و نوری و رفتارهای پر سر و صدا، باعث فراری دادن گونه‌های جانوری و تغییر اکوسیستم شده است.

۲. خطر برای جان و سلامت گردشگران:

• این تورها فاقد بیمه و مجوز قانونی هستند و در صورت وقوع حادثه، جرح یا فوت، برگزارکنندگان هیچ مسئولیتی نمی‌پذیرند.

• مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر در غالب این تورها، همراه با بی‌نظمی و رفتارهای خارج از عرف، موجب تهدید جدی سلامت و امنیت شرکت‌کنندگان و جوامع محلی می‌شود.

۳. آسیب به فرهنگ و اقتصاد گردشگری رسمی:

• این فعالیت‌ها نه تنها قوانین کشور را دور می‌زنند، بلکه باعث آسیب به اقتصاد تورهای رسمی و دارای مجوز می‌شوند.

• پخش و انتشار تبلیغات اغواگر در شبکه‌های اجتماعی و سوءاستفاده از افراد ناآگاه برای ایجاد درآمدزایی مخرب، صدمه به بدنه‌ی اقتصاد سالم گردشگری و ایجاد تغییرات مخرب فرهنگی در جامعه به‌ویژه جوامع محلی.

• اقتصاد ناسالم و رفتارهای نابهنجار در مناطق روستایی و حاشیه‌ای، فرهنگ بومی را تهدید کرده و اعتماد جامعه محلی به گردشگری سالم را از بین می‌برد.

۴. نقض قوانین و عدم پاسخ‌گویی متناسب دستگاه‌ها:

• طبق قوانین گردشگری و محیط زیست، برگزاری تور بدون مجوز، تخلف محسوب می‌شود.

• متأسفانه ارگان‌های مرتبط تاکنون اقدامات لازم را یا انجام نداده و یا حداقل برخورد را انجام داده‌اند و این فعالیت‌ها بدون برخوردهای قانونی بازدارنده ادامه دارند.

با توجه به اهمیت موضوع، ما امضاکنندگان این نامه از حضرت‌عالی درخواست می‌کنیم تا با در نظر گرفتن فوریت و اولویت، دستورات مقتضی را امر به ابلاغ فرمایید:

• دستور فرمایید تا تمام تورهای غیرمجاز طبیعت‌گردی شناسایی و متوقف شوند.

• سامانه گزارش مردمی تخلفات گردشگری و محیط زیستی راه‌اندازی شود و نظارت بر تورهای بزرگ و پرجمعیت افزایش یابد.

• برخورد قانونی فوری با برگزارکنندگان تورهای غیرمجاز و متخلف در چارچوب قوانین گردشگری، محیط زیست و انتظامی صورت گیرد. (پیشنهاد می‌شود جهت جلوگیری و مجازات برگزارکنندگان این‌گونه تورهای مخرب، دست وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای طرح شکوائیه، سازمان حفاظت محیط زیست برای جلوگیری از برگزاری تورهای مخرب محیط زیست در محیط‌های طبیعی و مناطق چهارگانه، نیروهای انتظامی برای جلب مسببین و اختصاصاً پلیس محترم فتا برای جلوگیری و هرگونه اقدام مناسب در مقابل تبلیغات این‌گونه تورها در شبکه‌های اجتماعی باز گذاشته شود.)

• حمایت از گردشگری قانونی و پایدار و فرهنگ بومی در مناطق روستایی تقویت شود تا مردم و سرمایه‌گذاران رسمی به گردشگری سالم ترغیب شوند.

ما امضاکنندگان این نامه، نگران آینده‌ی طبیعت، فرهنگ بومی، امنیت مردم و اقتصاد گردشگری کشور هستیم و امیدواریم حضرت‌عالی با اقدام عاجل، مانع ادامه فعالیت‌های مخرب این تورهای غیرمجاز شوید.

با احترام

رونوشت:
- رییس محترم قوه قضائیه
- دادستان محترم کل کشور
- معاون اول محترم ریاست جمهوری
- رییس محترم کمیسیون گردشگری مجلس شورای اسلامی
- فرمانده محترم نیروی انتظامی کشور
- وزیر محترم وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
- رییس محترم سازمان حفاظت محیط زیست
- رییس محترم پلیس فتا