استاد گرانقدر جناب آقای دکتر محمدرضا ظفرقندی
وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

موضوع: درخواست بازنگری در آیین‌نامه و صدور مجوز شرکت دانش‌آموختگان مقطع دکتری تخصصی پژوهش‌محور (Ph.D. by Research) در آزمون ورودی دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی

با سلام و احترام وافر؛

به استحضار عالی می‌رساند، ما، جمعی از دانش‌آموختگان مقطع دکتری تخصصی پژوهش‌محور در رشته‌های بنیادین علوم آزمایشگاهی پزشکی (نظیر ایمنی‌شناسی پزشکی، باکتری‌شناسی پزشکی، ویروس‌شناسی پزشکی، قارچ‌شناسی پزشکی، انگل‌شناسی پزشکی و بیوتکنولوژی پزشکی)، این نامه را به نمایندگی از صدها نخبه علمی کشور که با امید به خدمت در نظام سلامت وارد این دوره شده‌اند، به محضر حضرت‌عالی تقدیم می‌داریم.

همان‌طور که مستحضرید، بر اساس آیین‌نامه‌های موجود، تنها فارغ‌التحصیلان مقطع دکتری آموزشی-پژوهشی مجاز به شرکت در آزمون دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی هستند. این محدودیت، دانش‌آموختگان دوره پژوهش‌محور را که بخش قابل توجهی از توانمندترین نیروهای علمی کشور را تشکیل می‌دهند، از فرصت خدمت‌رسانی تخصصی در حوزه تشخیص بالینی محروم ساخته است. ما معتقدیم این تفکیک، بر اساس دلایل متقن زیر، نیازمند بازنگری فوری و عاجل است:

۱. هم‌سانی در فرآیند ورود و بنیه علمی:

دانشجویان دوره دکتری پژوهش‌محور نیز دقیقاً همانند دانشجویان دوره آموزشی-پژوهشی، از طریق آزمون سراسری متمرکز و بسیار رقابتی سازمان سنجش آموزش کشور انتخاب شده و پس از موفقیت در مصاحبه‌های علمی دقیق و چندمرحله‌ای، مجوز ورود به این مقطع را کسب کرده‌اند. این فرآیند ورودی یکسان، خود گواهی بر صلاحیت علمی پایه و توانمندی اولیه این داوطلبان است.

۲. صلاحیت عملی و آشنایی عمیق با محیط آزمایشگاهی:

ماهیت دوره دکتری پژوهش‌محور، تربیت پژوهشگرانی است که به صورت تمام‌وقت در محیط آزمایشگاه‌های تحقیقاتی (که بسیاری از آن‌ها در مراکز تحقیقاتی بالینی مستقر هستند) به فعالیت می‌پردازند. این دانشجویان نه تنها با جدیدترین و پیچیده‌ترین تکنیک‌های آزمایشگاهی روز دنیا آشنایی کامل دارند، بلکه در زمینه عیب‌یابی (Troubleshooting) دستگاه‌ها، کنترل کیفی (Quality Control) روش‌ها و مدیریت پروژه، مهارت‌های عملی ارزشمندی کسب می‌کنند که مستقیماً در اداره یک آزمایشگاه تشخیص پزشکی مدرن کاربرد دارد.

۳. وجود واحدهای درسی مشترک و دانش تئوری کافی:

برخلاف تصور اولیه، دوره دکتری پژوهش‌محور فاقد آموزش تئوری نیست. این دانشجویان نیز ملزم به گذراندن واحدهای درسی مشترک و اساسی با دانشجویان دوره آموزشی-پژوهشی هستند و دانش نظری لازم برای درک مبانی تشخیص آزمایشگاهی را کسب می‌نمایند.

۴. آزمون ورودی دوره تکمیلی، بهترین شاخص ارزیابی صلاحیت:

مهم‌ترین نکته آن است که ورود به دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی، بدون آزمون و بر اساس سهمیه نیست؛ بلکه دارای یک آزمون ورودی جامع و دقیق است. این آزمون خود به بهترین شکل ممکن، صلاحیت علمی و دانش نظری داوطلبان را غربالگری می‌کند. بنابراین، ممانعت از شرکت گروهی از نخبگان در این رقابت علمی، هیچ توجیه منطقی ندارد. اگر دانش‌آموخته دوره پژوهش‌محور دانش کافی را نداشته باشد، طبیعتاً در این آزمون رقابتی موفق نخواهد شد و اگر دانش لازم را داشته باشد، هیچ دلیلی برای محروم کردن او از این فرصت وجود ندارد. این امر به وزارت بهداشت اطمینان می‌دهد که صرفاً شایسته‌ترین افراد وارد دوره خواهند شد.

۵. استفاده بهینه از سرمایه‌های انسانی و تقویت نظام سلامت کشور:

در شرایطی که کشور نیازمند بهره‌گیری از تمام ظرفیت نخبگان خود برای ارتقاء نظام سلامت است، نادیده گرفتن پتانسیل عظیم فارغ‌التحصیلان دکتری پژوهش‌محور، به معنای اتلاف سرمایه‌های انسانی است که سال‌ها برای تربیت آن‌ها هزینه شده است. اعطای این مجوز، نه تنها موجب افزایش انگیزه و امید در میان این دانش‌آموختگان می‌شود، بلکه با ورود نیروهای توانمند و مسلط به پژوهش‌های کاربردی، به ارتقاء سطح کیفی خدمات آزمایشگاهی و حرکت به سمت پزشکی شخصی‌سازی شده (Personalized Medicine) کمک شایانی خواهد نمود.

لذا با عنایت به موارد فوق، از آن مقام عالی و دلسوز استدعا داریم با نگاهی جامع و آینده‌نگر، دستور فرمایید کارگروهی تخصصی متشکل از اعضای بورد رشته‌های مربوطه و کارشناسان آن وزارت‌خانه، این موضوع را با فوریت بررسی نموده و با بازنگری در آیین‌نامه‌های موجود، شرط نوع مدرک دکتری (آموزشی-پژوهشی یا پژوهش‌محور) را از شرایط شرکت در آزمون دوره تکمیلی تخصصی علوم آزمایشگاهی حذف و صرفاً قبولی در آزمون ورودی را ملاک صلاحیت داوطلبان قرار دهند.

پیشاپیش از حسن توجه و عنایت حضرت‌عالی کمال تشکر و امتنان را داریم.

با سپاس و احترام مجدد