رئیس محترم جمهوری اسلامی ایران
جناب آقای مسعود پزشکیان

سلام؛

در پی حوادث اجتماعی دی‌ماه ۱۴۰۴ و خساراتی که در جریان این وقایع به بخشی از اموال عمومی کشور وارد شد، یکی از خلأهای مهم و محسوس در فضای عمومی کشور، نبود یک سازوکار رسمی، شفاف و غیرسیاسی برای مشارکت داوطلبانه شهروندان در جبران خسارات واردشده به دارایی‌های عمومی است. این فقدان نهادی، عملاً جامعه را میان دوگانه‌ای نادرست قرار داده است. یا سکوت و انفعال و یا تقابل و اتهام‌زنی متقابل؛ در حالی‌که راه سومی مبتنی بر مسئولیت‌پذیری مدنی، مشارکت داوطلبانه و بازسازی منافع عمومی وجود دارد که تاکنون به‌طور ساخت‌یافته به آن پرداخته نشده است.

ما امضاکنندگان این کارزار، با تأکید بر ضرورت تفکیک روشن میان «فرآیندهای قضایی و امنیتی» از یک‌سو و «بازسازی اجتماعی و مدنی» از سوی دیگر، از جنابعالی درخواست می‌کنیم دستور فرمایید سازوکاری ملی، شفاف و کاملاً داوطلبانه برای مشارکت شهروندان در جبران خسارات اموال عمومی ناشی از حوادث دی ۱۴۰۴ طراحی و اجرا شود. این سازوکار نه به‌منزله تعیین مقصر است، نه جایگزین مسئولیت‌های حاکمیتی دولت، و نه مرتبط با پرونده‌های قضایی افراد؛ بلکه صرفاً بستری مدنی برای مشارکت آزادانه شهروندان در ترمیم دارایی‌های عمومی و کاهش شکاف‌های اجتماعی است.

ایجاد چنین سازوکاری می‌تواند بر پایه اصولی روشن و اعتمادساز استوار باشد. داوطلبانه‌بودن مطلق مشارکت، غیرسیاسی و غیرامنیتی‌بودن فرآیند ثبت و پرداخت، شفافیت کامل در محل مصرف منابع و محدودشدن هزینه‌کردها صرفاً به بازسازی اموال عمومی و زیرساخت‌های خدماتی نظیر حمل‌ونقل شهری، فضاهای آموزشی، درمانی و خدمات عمومی. بدیهی است که حفظ اعتماد عمومی مستلزم آن است که هیچ‌گونه اطلاعات هویتی، گرایش سیاسی یا انگیزه فردی از مشارکت‌کنندگان مطالبه یا تحلیل نشود و گزارش عملکرد مالی این سازوکار به‌صورت منظم و عمومی منتشر گردد.

ما بر این باوریم که راه‌اندازی یک سامانه ملی برای مسئولیت‌پذیری مدنی داوطلبانه، می‌تواند به کاهش بار مالی دولت در بازسازی خسارات، تقویت حس تعلق و مشارکت شهروندان، و مهم‌تر از همه، بازسازی سرمایه اجتماعی آسیب‌دیده در پی حوادث اخیر کمک کند. چنین ابتکاری پیامی روشن به جامعه مخابره می‌کند: اینکه دولت، مشارکت مدنی را نه تهدید، بلکه فرصتی برای ترمیم منافع عمومی و عبور کم‌هزینه‌تر از بحران‌های اجتماعی می‌داند.

این درخواست، نه از موضع تقابل سیاسی، بلکه از منظر دغدغه‌مندی نسبت به منافع عمومی، انسجام اجتماعی و آینده کشور مطرح می‌شود. امید است با توجه و دستور جنابعالی، بررسی کارشناسی این پیشنهاد در دولت آغاز شده و زمینه شکل‌گیری یک سازوکار ملی، شفاف و اعتمادآفرین برای مشارکت داوطلبانه مردم در جبران خسارات اموال عمومی فراهم شود.

با احترام