ما، شهروندان استان گلستان، به ویژه جامعه ترکمن، با نگرانی عمیق از طرح تأسیس شهر جدید آلاگل در نزدیکی منطقه آزاد اینچهبرون، این کارزار را راهاندازی میکنیم. این پروژه که با ظرفیت اسکان بیش از ۱۰۰ هزار نفر طراحی شده است، در حالی پیش میرود که منطقه ترکمنصحرا با چالشهای جدی محیط زیستی، فرهنگی و اقتصادی روبهرو است. ما معتقدیم این طرح نه تنها به توسعه پایدار کمک نمیکند، بلکه تهدیدی جدی برای میراث فرهنگی و طبیعی ما به شمار میرود. این بیانیه بر اساس نگرانیهای واقعی محلی و گزارشهای رسمی تدوین شده و هدف آن جلب توجه مسئولان برای بازنگری اساسی در این پروژه است.
دلایل مخالفت:
۱. تهدید هویت فرهنگی و قومی ترکمنها:
منطقه ترکمنصحرا، با سابقهای چند هزار ساله سکونت ترکمنها، نماد غرور و هویت قومی ماست. تأسیس شهر آلاگل که عمدتاً برای اسکان مهاجران متخصص و کارگران صنایع سنگین طراحی شده، میتواند منجر به تغییر ترکیب جمعیتی شود. ورود گسترده جمعیت غیربومی، تضعیف فرهنگ ترکمنی، زبان، آداب و رسوم محلی را به همراه خواهد داشت. این تغییر بافت جمعیتی، مشابه تجربیات گذشته، میتواند به حاشیه راندن جامعه ترکمن و از دست رفتن کنترل محلی بر منابع و تصمیمگیریها منجر شود. ما نمیخواهیم ترکمنصحرا به یک منطقه صنعتی بیهویت تبدیل شود که فرهنگ بومی آن قربانی توسعه ناپایدار گردد.
۲. کمبود منابع طبیعی و تهدید محیط زیستی:
استان گلستان با بحران آب روبهرو است و تالاب بینالمللی آلاگل که منبع حیاتی آب شیرین و اکوسیستم منحصربهفردی است، در سالهای اخیر به دلیل خشکسالی، کاهش بارندگی و برداشت بیش از حد آب، تا مرز خشک شدن پیش رفته است. ساخت شهری با جمعیت بالا در مجاورت این تالاب، فشار مضاعفی بر منابع آب وارد میکند و میتواند منجر به آلودگی از طریق فاضلاب شهری، افزایش تبخیر و فعال شدن کانونهای گردوغبار شود. این تهدید نه تنها حیات وحش و پرندگان مهاجر را به خطر میاندازد، بلکه سلامت جوامع محلی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. گزارشها نشان میدهد که سطح آب تالاب آلاگل در حال حاضر به کمتر از ۳۰ درصد رسیده و ساخت شهر جدید میتواند این بحران را تشدید کند.
۳. دلایل اقتصادی و اجتماعی دیگر:
به جای سرمایهگذاری روی شهر جدید، باید بر آبادسازی شهرها و روستاهای موجود مانند گنبدکاووس، آققلا و مراوهتپه تمرکز کرد. این پروژه میتواند منجر به افزایش بیکاری محلی شود، زیرا مشاغل عمدتاً به مهاجران تخصیص مییابد و منابع محدود استان (مانند زمینهای کشاورزی و آب) را بیشتر تحت فشار قرار میدهد. علاوه بر این، عدم مشورت کافی با جوامع محلی و نادیده گرفتن مطالعات زیستمحیطی جامع، نشاندهنده رویکردی شتابزده است که میتواند به نابرابریهای اجتماعی دامن بزند. تجربههای مشابه نشان میدهد که چنین طرحهایی اغلب به جای حل مشکلات، چالشهای جدیدی مانند افزایش هزینههای زیرساختی و آلودگی ایجاد میکنند.
درخواست از دولت و مسئولان:
ما از دولت محترم جمهوری اسلامی ایران، وزارت راه و شهرسازی، شورای عالی شهرسازی و معماری و استانداری گلستان درخواست میکنیم:
- پروژه تأسیس شهر آلاگل را متوقف کرده و مطالعات مستقل زیستمحیطی و اجتماعی جدیدی با مشارکت جوامع محلی انجام دهند.
- به جای شهر جدید، بودجه را صرف توسعه پایدار شهرهای موجود، حفاظت از تالابها و تقویت اقتصاد محلی (مانند گردشگری فرهنگی ترکمنی و کشاورزی پایدار) کنند.
- نظرات و نگرانیهای جامعه ترکمن را در تصمیمگیریها اولویت دهند و از هرگونه تغییری که هویت قومی و منابع طبیعی را تهدید کند، جلوگیری نمایند.
این کارزار صدای مردم ترکمنصحرا است. با امضای آن، به حفظ میراثمان کمک کنید.
موفق شد
بحث و گفتگو