ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

ریاست محترم مجلس شورای اسلامی

نمایندگان محترم مجلس

ریاست محترم اتاق بازرگانی ایران

ریاست محترم بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

با سلام و احترام؛

اینجانبان، جمعی از صادرکنندگان، کشاورزان و تولیدکنندگان کشور، بدین‌وسیله اعتراض خود را نسبت به بخشنامه‌ها و الزامات فعلی بانک مرکزی در خصوص «رفع تعهد ارزی» اعلام می‌داریم.

همان‌گونه که مستحضرید، کلیه فرآیندهای تولید در کشور، از جمله خرید مواد اولیه، پرداخت حقوق و دستمزد، هزینه انرژی، حمل‌ونقل و مالیات، همگی با ریال انجام می‌شود. کشاورزان و تولیدکنندگان داخلی برای تأمین نهاده‌های تولید خود هزینه‌های ریالی پرداخت می‌کنند و مبنای فعالیت اقتصادی آنان نیز ریالی است. در چنین شرایطی، الزام صادرکنندگان به بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به صورت دلار یا یورو و رفع تعهد ارزی با ارز خارجی، فشاری سنگین و نامتناسب بر فعالان تولید و صادرات کشور وارد می‌کند.

این سیاست با چالش‌های اساسی روبه‌روست که به اختصار به آن‌ها اشاره می‌شود:

۱. عدم تطابق با واقعیت اقتصادی تولید: زنجیره تولید تا مرحله صادرات در داخل کشور عمدتاً ریالی است. صادرکننده در بسیاری موارد به ارز خارجی دسترسی مستقیم ندارد و ناچار است برای ایفای تعهد خود ارز را از بازار آزاد تهیه کند؛ امری که خود می‌تواند موجب افزایش تقاضا و نوسان در بازار ارز شود.

۲. نبود بستر انتقال ارز در شرایط تحریم: در شرایط فعلی، به دلیل محدودیت‌های بانکی بین‌المللی، انتقال رسمی و امن ارز برای بسیاری از اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی با دشواری جدی مواجه است. در حالی که بازگرداندن ارز مطالبه می‌شود، مسیرهای بانکی رسمی و عملی برای انجام آن در دسترس نیست.

۳. ریسک بالای انتقال فیزیکی ارز: در برخی موارد، تنها راه باقی‌مانده برای صادرکنندگان، انتقال فیزیکی ارز است که علاوه بر مخاطرات قانونی در برخی کشورها، با خطراتی همچون سرقت، مصادره در مبادی گمرکی و تهدیدهای امنیتی همراه است. تحمیل چنین ریسکی بر فعالان اقتصادی منطقی به نظر نمی‌رسد.

۴. تضعیف تولید و صادرات: بسیاری از تولیدکنندگان خرد و کشاورزان به دلیل ناتوانی در تأمین ارز خارجی برای رفع تعهد ارزی، از ادامه فعالیت صادراتی منصرف شده‌اند. این مسئله می‌تواند به کاهش صادرات، ارزآوری و اشتغال در کشور منجر شود.

۵. تحمیل ریسک نوسانات ارزی به تولیدکننده: صادرکننده ناچار است ریسک نوسانات شدید نرخ ارز را به تنهایی تحمل کند، در حالی که هزینه‌های تولید او عمدتاً ریالی و ثابت است.

در حال حاضر، قیمت تمام‌شده بسیاری از محصولات صادراتی بر اساس هزینه‌های ریالی و با حداقل سود تعیین می‌شود. در نتیجه، تداوم اجرای مقررات فعلی می‌تواند فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان و صادرکنندگان وارد کرده و فعالیت آنان را با دشواری‌های جدی مواجه سازد.

درخواست ما:

خواهشمند است با بازنگری در دستورالعمل‌های مربوط به رفع تعهد ارزی و با در نظر گرفتن شرایط اقتصادی و محدودیت‌های موجود در نقل‌وانتقال بانکی، راهکارهایی عملی و متناسب با ساختار ریالی تولید کشور در نظر گرفته شود؛ به‌گونه‌ای که فعالیت تولیدی و صادراتی کشور با مانع کمتری ادامه یابد.

پیشاپیش از توجه و رسیدگی جنابعالی سپاسگزاریم.