نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی،

مسئولان محترم منطقه آزاد چابهار

با سلام و احترام

موضوع: درخواست تحقیق و تفحص شفاف در مورد واگذاری اراضی بندر چابهار

ما، امضاکنندگان این کارزار، با نگرانی عمیق از اخبار منتشرشده درباره واگذاری بیش از ۱۱۰ هکتار از اراضی بندر چابهار به اتباع و سرمایه‌گذاران افغانستانی، خواستار تحقیق و تفحص شفاف، قانونی و همه‌جانبه در این موضوع هستیم.

موضوع کارزار:

بر اساس اظهارات محسن زنگنه، نماینده مجلس و رئیس کمیسیون ویژه اصل ۴۴، توافقی برای واگذاری حدود ۱۰ هکتار زمین در مجاورت آب‌های بندر و بیش از ۱۰۰ هکتار دیگر در منطقه ویژه چابهار به افغانستان صورت گرفته است. این در حالی است که سخنگوی دولت پیش‌تر تأکید کرده بود: «مالکیت و حاکمیت زمین‌ها در اختیار جمهوری اسلامی ایران است و مطلقاً قابل انتقال نیست.» تناقض میان این دو موضع، ضرورت شفاف‌سازی فوری را دوچندان می‌کند.

پرسش‌های کلیدی که نیازمند پاسخ رسمی هستند:

۱. مبنای قانونی واگذاری چیست؟ طبق قانون، سازمان منطقه آزاد چابهار اجازه واگذاری زمین خام را ندارد و تنها در قالب پروژه‌های سرمایه‌گذاری مجاز به تخصیص زمین است. آیا این واگذاری در قالب طرح‌های سرمایه‌گذاری مصوب انجام شده است؟

۲. محدوده دقیق اراضی واگذارشده کجاست؟ آیا زمین‌های مذکور در محدوده پس‌کرانه‌ای بندر قرار دارند یا در مناطق مسکونی و زراعی مردم بلوچ؟ فعالان بلوچ از پیش هشدار داده‌اند که بخش قابل‌توجهی از ساکنان چابهار در سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند.

۳. شرایط قرارداد چیست؟ مدت واگذاری، مبلغ اجاره یا فروش، تعهدات سرمایه‌گذاری طرف افغانستانی و سهم اشتغال محلی در این توافق به چه صورت است؟ تاکنون جزئیات رسمی منتشر نشده است.

۴. آیا این واگذاری با امنیت ملی و تمامیت ارضی ایران سازگار است؟ سخنگوی دولت در واکنش به اخبار مشابه در سال ۲۰۲۴ تصریح کرد که کشور «امنیت داخلی و مرزهای خود را برای هیچ منفعت اقتصادی به خطر نخواهد انداخت». اما نماینده مجلس از عبارت «سرزمینی متعلق به خودشان» برای افغانستان استفاده کرده است که نگرانی‌های جدی درباره حاکمیت ملی برمی‌انگیزد.

۵. سهم مردم بومی بلوچ از این توسعه چیست؟ گزارش‌ها حاکی از آن است که بلوچ‌ها در زمینه مسکن، اشتغال، زیرساخت و دسترسی به امکانات پایه با دشواری‌های گسترده مواجه‌اند. آیا واگذاری زمین به سرمایه‌گذاران خارجی با در نظر گرفتن حقوق این مردم انجام شده است؟

مطالبات مشخص:

۱. تحقیق و تفحص رسمی مجلس: از هیئت‌رئیسه مجلس شورای اسلامی می‌خواهیم موضوع واگذاری اراضی چابهار را در دستور کار تحقیق و تفحص قرار دهد و گزارشی شفاف به ملت ارائه کند.

۲. انتشار عمومی اسناد: تمامی قراردادها، مصوبات و مکاتبات مربوط به این واگذاری باید بدون سانسور منتشر شود.

۳. تضمین حقوق مردم محلی: هرگونه طرح توسعه در چابهار باید با مشارکت و رضایت جامعه محلی بلوچ و با تضمین سهم آنان از فرصت‌های شغلی و اقتصادی همراه باشد.

۴. پاسخ‌گویی مسئولان: از نمایندگان و مسئولانی که در این واگذاری نقش داشته‌اند، می‌خواهیم در برابر مجلس و افکار عمومی پاسخ‌گو باشند.

چرا این موضوع مهم است؟

بندر چابهار تنها بندر اقیانوسی ایران و یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های ژئواستراتژیک کشور است. هرگونه تصمیم درباره اراضی این بندر نه‌فقط یک موضوع اقتصادی، بلکه مسئله‌ای مرتبط با حاکمیت ملی، امنیت مرزی و عدالت اجتماعی است. واگذاری زمین به هر کشور یا نهاد خارجی بدون شفافیت کامل، اعتماد عمومی را خدشه‌دار می‌کند و زمینه سوءاستفاده را فراهم می‌سازد.

با امضای این کارزار، از مسئولان می‌خواهیم:

· شفافیت کامل در مورد تمامی قراردادهای اراضی چابهار

· تحقیق و تفحص پارلمانی فوری

· تضمین حقوق مردم بومی بلوچ در هرگونه طرح توسعه

زمین چابهار متعلق به ملت ایران است. تصمیم درباره آن نیز حق ملت ایران است و از نظر ما، دولت، حق واگذاری سانتی از خاک کشور را به هیچ بیگانه‌ای ندارد.