وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

رئیس محترم سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران

مسئولان محترم تعیین تعرفه‌های خدمات سلامت

موضوع: مطالبه افزایش و اصلاح عادلانه تعرفه‌ها و ارزش نسبی خدمات و مراقبت‌های پزشکی

سلام و احترام؛

ما امضاکنندگان این نامه، خواستار بازنگری فوری، علمی و عادلانه در تعرفه‌های خدمات پزشکی، افزایش متناسب تعرفه‌ی ویزیت پزشکان متخصص و اصلاح ارزش نسبی خدمات و مراقبت‌های پزشکی و اعمال جراحی، متناسب با واقعیت‌های اقتصادی کشور هستیم.

در شرایطی که اقتصاد کشور با افزایش مستمر قیمت ارز و تورم گسترده مواجه است و قیمت کالاهای اساسی، مواد غذایی، مسکن، اجاره‌بها، تجهیزات پزشکی، مواد مصرفی، هزینه‌های نگهداری مراکز درمانی و دستمزد نیروی انسانی افزایش یافته است، ادامه‌ی تعیین تعرفه‌های پزشکی بدون تناسب واقعی با هزینه‌های ارائه‌ی خدمت، فشار فزاینده‌ای بر جامعه‌ی پزشکی وارد می‌کند.

در شرایطی که نرخ دلار به حدود ۲۷۰ هزار تومان رسیده است، چگونه می‌توان انتظار داشت پزشک، مطب یا مرکز درمانی خود را با هزینه‌های روز اداره کند، حقوق کارکنان را بپردازد، تجهیزات و مواد اولیه‌ی موردنیاز را تأمین کند و هم‌زمان خدماتی باکیفیت و ایمن ارائه دهد، در حالی که تعرفه‌ی خدمات او متناسب با افزایش هزینه‌ها تعدیل نشده است؟

پزشک نیز در همین اقتصاد زندگی می‌کند و هزینه‌های او بر اساس قیمت‌های روز محاسبه می‌شود، نه تعرفه‌های غیرواقعی.

پزشکان نیز مانند سایر اقشار جامعه با افزایش هزینه‌ی مسکن، خوراک، حمل‌ونقل، آموزش، مخارج خانوادگی و سایر نیازهای زندگی مواجه‌اند. افزون بر این، ارائه‌ی خدمات پزشکی مستلزم سال‌ها تحصیل و آموزش تخصصی، صرف زمان، کسب مهارت، مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای، به‌روزرسانی دانش، تأمین تجهیزات و مواد مصرفی و پرداخت هزینه‌های متعدد اداری و اجرایی است.

با این حال، مسئله صرفاً افزایش مبلغ ویزیت نیست. یکی از مشکلات اساسی نظام تعرفه‌گذاری سلامت، عدم تناسب کافی ارزش نسبی برخی خدمات و مراقبت‌های پزشکی با زمان، دانش تخصصی، پیچیدگی، مسئولیت حرفه‌ای، خطرات و هزینه‌ی واقعی ارائه‌ی آن‌هاست. اصلاح این وضعیت باید در کنار افزایش تعرفه‌ها مورد توجه قرار گیرد.

مطالبات مشخص این کارزار:

۱. افزایش واقعی و متناسب تعرفه‌ی ویزیت پزشکان متخصص

تعرفه‌ی ویزیت باید با توجه به نرخ تورم، افزایش هزینه‌های زندگی و فعالیت حرفه‌ای، دستمزد نیروی انسانی، اجاره‌بها، هزینه‌های جاری مطب و سایر شاخص‌های اقتصادی معتبر بازنگری شود؛ به‌گونه‌ای که امکان ادامه‌ی فعالیت حرفه‌ای با کیفیت مناسب فراهم باشد.

۲. اصلاح و افزایش عادلانه‌ی ارزش نسبی خدمات و مراقبت‌های پزشکی

ضروری است ارزش نسبی خدمات پزشکی، تشخیصی، درمانی، جراحی و مراقبتی به‌صورت علمی و کارشناسی بازنگری شود. در این فرایند باید عواملی مانند زمان موردنیاز برای ارائه‌ی خدمت، دانش و مهارت تخصصی، پیچیدگی، مسئولیت حرفه‌ای، میزان خطر، هزینه‌ی تجهیزات و مواد مصرفی و هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ارائه‌ی خدمت در نظر گرفته شوند.

۳. ایجاد سازوکار شفاف و پایدار برای تعدیل سالانه‌ی تعرفه‌ها

تعیین تعرفه‌ها نباید صرفاً تابع تصمیم‌های مقطعی یا محدودیت‌های بودجه‌ای باشد. لازم است سازوکاری روشن، قابل ارزیابی و مبتنی بر شاخص‌های اقتصادی و هزینه‌ی تمام‌شده‌ی خدمات ایجاد شود تا تعرفه‌ها به‌صورت منظم و متناسب با تغییرات اقتصادی کشور تعدیل شوند.

۴. مشارکت مؤثر سازمان نظام پزشکی و نمایندگان جامعه‌ی پزشکی

از مسئولان وزارت بهداشت و نهادهای ذی‌ربط درخواست می‌شود از ظرفیت کارشناسی سازمان نظام پزشکی، انجمن‌های علمی تخصصی و نمایندگان گروه‌های مختلف پزشکی در تعیین تعرفه‌ها و اصلاح ارزش نسبی خدمات استفاده کنند و مبانی محاسباتی تصمیم‌ها را به‌صورت شفاف اعلام کنند.

۵. حمایت از بیماران از طریق تقویت پوشش بیمه‌ای

افزایش منصفانه‌ی تعرفه‌ها نباید به معنای انتقال تمام هزینه‌ها به بیماران باشد. توسعه‌ی پوشش بیمه‌های پایه و تکمیلی، اصلاح سهم پرداخت بیمه‌ها و کاهش پرداخت از جیب مردم باید هم‌زمان با اصلاح تعرفه‌ها دنبال شود تا دسترسی اقشار مختلف جامعه به خدمات ضروری و تخصصی حفظ شود.

۶. توجه به پایداری نظام سلامت و حفظ کیفیت خدمات

تعرفه‌گذاری غیرمتناسب با هزینه‌ی واقعی خدمات می‌تواند استمرار فعالیت مطب‌ها و مراکز درمانی، انگیزه‌ی فعالیت در برخی حوزه‌های تخصصی، زمان اختصاص‌یافته به بیماران و کیفیت خدمات را تحت تأثیر قرار دهد. اصلاح تعرفه‌ها باید به‌عنوان بخشی از برنامه‌ی حفظ کیفیت، ایمنی و دسترسی پایدار به خدمات سلامت مورد توجه قرار گیرد.

چرا این مطالبه ضروری است؟

تعرفه‌گذاری منصفانه نه امتیازی ویژه برای پزشکان، بلکه یکی از الزامات پایداری نظام سلامت است. همان‌گونه که در سایر بخش‌های اقتصادی، افزایش قیمت مواد اولیه، دستمزدها، انرژی، اجاره و تجهیزات بر هزینه‌ی نهایی خدمات اثر می‌گذارد، خدمات پزشکی نیز از این قاعده مستثنا نیستند.

نمی‌توان از پزشک انتظار داشت هزینه‌های ارائه‌ی خدمت را با قیمت روز بپردازد، اما ارزش خدمت تخصصی او بدون توجه کافی به همین تغییرات اقتصادی تعیین شود.

از سوی دیگر، پایین نگه داشتن تعرفه‌ها بدون تأمین منابع بیمه‌ای کافی، الزاماً مشکل هزینه‌های درمان را حل نمی‌کند و ممکن است فشار را به شکل دیگری به بیماران و ارائه‌دهندگان خدمات منتقل کند. راهکار پایدار، اصلاح علمی تعرفه‌ها، تعیین ارزش نسبی منصفانه‌ی خدمات و تقویت پوشش بیمه‌ای است.

درخواست نهایی

ما از وزیر محترم بهداشت، رئیس محترم سازمان نظام پزشکی و تمامی مسئولان تصمیم‌گیر درخواست داریم:

• بازنگری فوری در تعرفه‌ی ویزیت پزشکان متخصص را در دستور کار قرار دهند.

• فرایند اصلاح ارزش نسبی خدمات و مراقبت‌های پزشکی را با مشارکت جامعه‌ی پزشکی و بر اساس مطالعات کارشناسی تسریع کنند.

• سازوکاری شفاف و مستمر برای تعدیل تعرفه‌ها متناسب با تورم و هزینه‌ی واقعی ارائه‌ی خدمات ایجاد کنند.

• منابع و پوشش بیمه‌ای لازم را برای جلوگیری از تحمیل نامتناسب هزینه‌ها به بیماران تقویت کنند.

مطالبه‌ی ما درآمد غیرمتعارف یا امتیاز ویژه نیست؛ مطالبه‌ی ما تناسب میان ارزش خدمات پزشکی و واقعیت‌های اقتصادی، حفظ شأن حرفه‌ای پزشکان، حمایت از حقوق بیماران و پایداری نظام سلامت کشور است.

پزشک نیز حق دارد متناسب با مسئولیت، تخصص، زمان و هزینه‌ای که برای ارائه‌ی خدمت صرف می‌کند، از تعرفه‌ای عادلانه برخوردار باشد. حمایت از بیمار و حمایت از پزشک دو هدف متضاد نیستند؛ بلکه با سیاست‌گذاری صحیح و تأمین مالی مناسب می‌توان هر دو را محقق کرد.

از مسئولان محترم درخواست می‌کنیم این مطالبه را با جدیت بررسی کرده و برای اصلاح عادلانه‌ی تعرفه‌ها و ارزش نسبی خدمات و مراقبت‌های پزشکی، اقدام عملی و شفاف انجام دهند.

با احترام و سپاس،
دکتر میلاد مهرابیان (جراح مغز و اعصاب)