ریاست محترم مجلس شورای اسلامی
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
وزیر محترم جهاد کشاورزی
وزیر محترم صنعت، معدن و تجارت
استاندار محترم مازندران
نمایندگان محترم مردم استان مازندران در مجلس شورای اسلامی
اعضای محترم کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی، بهویژه رئیس محترم این کمیسیون
با سلام و احترام،
ما امضاکنندگان این کارزار، با نگرانی عمیق نسبت به وضعیت بحرانی باغداران مرکبات مازندران، خواستار رسیدگی فوری و مسئولانه به شرایطی هستیم که حاصل آن، فروپاشی اقتصادی بسیاری از خانوادههای باغدار و به خطر افتادن آینده تولید مرکبات در یکی از قطبهای مهم کشاورزی کشور است.
امروز باغدار مازندرانی با تناقضی تلخ و غیرقابلقبول روبهروست: از یکسو هزینههای تولید، از جمله نهادهها، کود، سم، دستمزد، حملونقل و سایر ملزومات باغداری، افزایش چشمگیری یافته و در برخی موارد، بنا بر گزارش باغداران، هزینه نهادهها تا چندین برابر و حتی حدود بیست برابر افزایش پیدا کرده است؛ از سوی دیگر، قیمت خرید محصول در باغ نسبت به سال گذشته بهشدت کاهش یافته و در مواردی حتی پاسخگوی هزینههای اولیه برداشت و تولید نیست.
نتیجه این وضعیت روشن است: محصول باغدار روی درخت میماند یا با قیمتی ناچیز فروخته میشود؛ حاصل یک سال زحمت، هزینه و انتظار از بین میرود و خانوادهای که زندگی و معیشتش به باغ وابسته است، در برابر بدهی، فقر و ناامیدی قرار میگیرد.
چگونه ممکن است هزینه تولید چندین برابر شود، اما محصول کشاورز با قیمتی پایینتر از سال گذشته خریداری شود؟
چرا برای تأمین نهادهها و ادامه تولید، باغدار باید هزینههای سنگین بپردازد، اما هنگام فروش محصول، از حداقل حمایت و سازوکار منصفانه برخوردار نباشد؟
مسئولیت این نابسامانی بر عهده کدام نهاد است و چه کسی باید پاسخگوی خسارت واردشده به باغداران باشد؟
این وضعیت نه یک مشکل ساده و مقطعی، بلکه نشانهای جدی از ناکارآمدی در مدیریت بازار محصولات کشاورزی و بیتوجهی به معیشت تولیدکنندگان است. نمیتوان از کشاورز انتظار داشت امنیت غذایی کشور را تأمین کند، اما در زمان بحران، او را تنها در برابر بازار آشفته، هزینههای سرسامآور و محصولِ بدون مشتری رها کرد.
ما از مسئولان مخاطب این کارزار مطالبه میکنیم:
۱. اقدام فوری برای ساماندهی بازار مرکبات مازندران و جلوگیری از سقوط غیرمنصفانه قیمت خرید محصول در باغ؛
۲. تعیین سازوکار شفاف و منصفانه برای قیمتگذاری با در نظر گرفتن هزینه واقعی تولید و حفظ حداقل سود و معیشت باغدار؛
۳. تأمین و کنترل قیمت نهادههای کشاورزی و مقابله با افزایشهای بیرویه و خارج از توان تولیدکنندگان؛
۴. اجرای خرید حمایتی و برنامههای مؤثر برای جمعآوری و عرضه محصول در شرایطی که بازار توان جذب محصول باغداران را ندارد؛
۵. رسیدگی به خسارت و بدهی باغداران آسیبدیده و ارائه راهکارهای حمایتی فوری برای جلوگیری از ورشکستگی و رهاشدن باغها؛
۶. ارائه گزارش عمومی و شفاف از اقدامات، مسئولیتها و زمانبندی اجرایی برای حل بحران، بهگونهای که باغداران و مردم بتوانند نتایج آن را پیگیری کنند؛
۷. اتخاذ تدابیر فوری، عملی و مؤثر برای توسعه صادرات مرکبات مازندران به کشورهای روسیه، عراق و کشورهای آسیای میانه؛ از طریق شناسایی و فعالسازی بازارهای هدف، تسهیل امور گمرکی و صدور مجوزهای لازم، رفع موانع تجاری، حمایت از صادرکنندگان و تأمین زیرساختهای حملونقل، سردخانه و بستهبندی استاندارد؛
۸. تدوین و اجرای برنامهای مشخص و زمانبندیشده برای افزایش صادرات مرکبات مازندران با همکاری وزارتخانههای جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت، استانداری مازندران و تشکلهای بخش خصوصی؛
۹. حمایت مالی و لجستیکی از صادرکنندگان و تعاونیهای باغداران از طریق تسهیلات مناسب، تأمین سرمایه در گردش و کاهش هزینههای حملونقل و نگهداری محصول؛
۱۰. ایجاد سازوکار همکاری مستقیم میان باغداران، تعاونیها، سورتینگها و صادرکنندگان تا محصول باکیفیت، بستهبندی استاندارد و قیمت منصفانه به بازارهای خارجی عرضه شود و سهم بیشتری از ارزش صادرات به تولیدکننده برسد؛
۱۱. پرهیز از تصمیمهای ناگهانی و محدودیتهای غیرقابلپیشبینی در صادرات که بازارهای خارجی را از دسترس تولیدکنندگان خارج میکند و موجب بیثباتی بیشتر بازار میشود.
با توجه به ظرفیت بازار روسیه، عراق و کشورهای آسیای میانه و نقش صادرات در افزایش تقاضا و ایجاد تعادل در بازار داخلی، انتظار میرود دولت و دستگاههای مسئول برای جذب مازاد محصول، جلوگیری از افت شدید قیمتها و بهبود درآمد باغداران اقدام عملی و فوری انجام دهند.
سخن پایانی
باغدار مازندرانی صدقه نمیخواهد؛ حقِ حاصل از کار، تولید و تأمین بخشی از غذای کشور را مطالبه میکند. نمیتوان زحمت یکساله او را با قیمتهایی ناچیز بیارزش کرد و سپس از او خواست همچنان تولید کند.
اگر امروز برای نجات باغداران اقدام نشود، فردا با باغهای رهاشده، کاهش تولید، بیکاری و آسیب بیشتر به امنیت غذایی کشور روبهرو خواهیم شد. مسئولان نباید زمانی به فکر باغدار بیفتند که دیگر توان ادامه کار و حفظ باغ خود را از دست داده باشد.
ما امضاکنندگان این کارزار، خواستار رسیدگی فوری، اقدام عملی و پاسخگویی شفاف از سوی همه مسئولان مخاطب هستیم.
بحران باغداران مرکبات مازندران را نمیتوان با وعده، جلسه و اظهارنظرهای تکراری حل کرد؛ این بحران به تصمیم و اقدام مؤثر نیاز دارد.
باغدار را دریابید؛ پیش از آنکه حاصل یک عمر تلاش او و آینده کشاورزی مازندران از دست برود.

بحث و گفتگو