بسم‌الله الرحمن الرحیم
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
ریاست محترم مجلس شورای اسلامی
ریاست محترم قوه قضائیه
اعضای محترم تشخیص مصلحت نظام
اعضای محترم مجلس خبرگان رهبری
اعضای محترم شورای نگهبان
هیئت محترم وزیران
ریاست محترم دیوان عدالت اداری
وزارت محترم کشور
کمیسیون امور داخلی کشور و شوراهای مجلس شورای اسلامی
کمیسیون اصل نودم (۹۰) قانون اساسی مجلس شورای اسلامی
ریاست محترم سازمان ثبت احوال کشور
نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی
نمایندگان محترم ولی‌فقیه و دفاتر امور طوایف و قبایل در استان‌ها
استانداران و فرمانداران محترم سراسر کشور
سایر مراجع قانونی و ذی‌ربط
موضوع: درخواست اصلاح مقررات و تضمین حق انتخاب و ثبت رسمی نام قوم، ایل، طایفه و تیره به‌عنوان نام خانوادگی برای تمامی ایرانیان در شناسنامه
سلام
ایران تنها مجموعه‌ای از شهرها و مرزها نیست؛ ایران سرزمین مردمانی با ریشه‌ها، زبان‌ها، فرهنگ‌ها، ایلات و طوایفی است که در طول تاریخ در شکل‌گیری هویت و تمدن این سرزمین نقش داشته‌اند. نام بسیاری از این ایلات و طوایف، میراثی چندنسلی است که در حافظه تاریخی خانواده‌ها زنده مانده است.
نام یک ایل، طایفه، تیره، عشیره یا گروه قومی، در بسیاری از خانواده‌های ایرانی صرفاً یک واژه در شناسنامه نیست؛ بلکه بخشی از حافظه تاریخی خانواده، شناسه تبار، پیوند میان نسل‌ها و بخشی از میراث فرهنگی و اجتماعی کشور است.
در طول تاریخ ایران، بسیاری از خانواده‌ها و جوامع محلی با نام‌هایی شناخته شده‌اند که ریشه در ایل، طایفه، تیره، عشیره، محل سکونت یا پیشینه تاریخی آنان داشته است. این نام‌ها در اسناد، شجره‌نامه‌ها، کتب تاریخی، ادبیات شفاهی و مکتوب و حافظه اجتماعی نسل‌های متعدد استمرار یافته‌اند.
از این رو، حذف یا محدودسازی غیرضروری چنین نام‌هایی از اسناد هویتی، صرفاً تغییر یک عنوان اداری نیست؛ بلکه می‌تواند موجب گسست میان نام خانوادگی نسل حاضر و بخشی از سابقه تاریخی خانواده شود.
ما امضاکنندگان این کارزار، از همه اقوام، ایلات و طوایف ایران، خواستار به‌رسمیت‌شناختن حق انتخاب و ثبت نام خانوادگی برگرفته از ریشه قومی، ایلی، طایفه‌ای و خانوادگی خود در سازمان ثبت احوال کشور به‌عنوان نام خانوادگی هستیم.
درخواست ما روشن، برابر و فراگیر است: هر شهروند ایرانی باید بتواند نام قوم، ایل، طایفه یا تیره خود را، با رعایت ضوابط قانونی و حقوق اشخاص، به‌عنوان نام خانوادگی انتخاب کند و آن را به‌طور رسمی در سازمان ثبت احوال کشور به ثبت برساند.
ما خواهان امتیاز ویژه برای هیچ قوم و طایفه‌ای نیستیم. حق انتخاب نام خانوادگی باید برای همه ایرانیان، بدون تبعیض میان اقوام، یکسان باشد؛ چه خانواده‌ای از یک ایل بزرگ باشد و چه از یک طایفه کوچک یا تیره‌ای که نام آن در طول نسل‌ها حفظ شده است.
این درخواست برای همه است؛ برای کرد، لر، بختیاری، قشقایی، ترک، ترکمن، بلوچ، عرب، گیلک، مازندرانی، تالشی، فارس، لک، تالش، سیستانی، خراسانی و دیگر جوامع و خانواده‌هایی که نام تاریخی و خانوادگی آنان با ایل، طایفه، تیره، عشیره یا پیشینه محلی آنان پیوند خورده است.
از آذری‌ها، کردها، لرها، بلوچ‌ها، بختیاری‌ها، لک‌ها، قشقایی‌ها، فارس‌ها، ترک‌ها، عرب‌های ایرانی، ترکمن‌ها، گیلک‌ها، مازندرانی‌ها، تالشی‌ها، تات‌ها، سیستانی‌ها، خراسانی‌ها، ارمنی‌ها، آشوری‌ها، گرجی‌ها و تمامی دیگر جوامع قومی، زبانی، ایلی و محلی دعوت می‌کنیم با امضای این کارزار، صدای مشترک خانواده‌هایی باشند که خواهان حفظ نام و ریشه خود هستند.
درخواست ما این است که نام ایل، طایفه، تیره، عشیره و دیگر عناوین ریشه‌دار قومی و محلی، صرفاً به دلیل ایلی یا طایفه‌ای بودن، از دایره انتخاب نام خانوادگی ثبت احوال خارج نشوند.
از مراجع مسئول درخواست داریم مقررات، بخشنامه‌ها و رویه‌های مرتبط را به‌صورت شفاف بررسی کنند و هرگونه محدودیت غیرضروری یا تبعیض‌آمیز را اصلاح کنند؛ همچنین امکان حفظ نام‌های موجود و بازگرداندن نام‌های ایلی و طایفه‌ای حذف‌شده برای متقاضیان فراهم شود.
از سازمان ثبت احوال کشور و سایر مراجع ذی‌صلاح می‌خواهیم هرگونه قانون، مقررات، آیین‌نامه و بخشنامه و رویه‌های موجود را بررسی و هرگونه محدودیت غیرضروری را اصلاح کنند؛ به‌گونه‌ای که نام‌های قومی، ایلی و طایفه‌ای صرفاً به دلیل تعلق به یک قوم یا طایفه، از حق ثبت به‌عنوان نام خانوادگی محروم نشوند. همچنین امکان حفظ و بازگرداندن نام‌های تاریخی خانوادگی برای متقاضیان فراهم شود.
این مطالبه نه علیه وحدت ملی است و نه برای جدایی میان مردم؛ بلکه برای احترام به حق انتخاب، حفظ میراث خانوادگی و پاسداری از تنوع تاریخی ایران است.
ریشه، مایه شرمساری نیست؛ بخشی از هویت ماست. نام طایفه، نام ایل و نام خانوادگی، وقتی با تاریخ و تعلق خانوادگی پیوند خورده باشد، شایسته احترام و امکان ثبت قانونی است.
امروز برای حق انتخاب نام خود امضا می‌کنیم؛ برای آنکه فردا هیچ خانواده‌ای ناچار نباشد میان هویت تاریخی و اسناد رسمی خود یکی را انتخاب کند.
با احترام،
امضاکنندگان کارزار ملی حق انتخاب و ثبت نام خانوادگی قومی، ایلی و طایفه‌ای در ایران
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو