به نام خدا

وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

ریاست محترم قوه قضاییه

«وَاعْلَمْ مَعَ ذَلِکَ أَنَّ فِی کَثِیرٍ مِنْهُمْ ضِیقاً فَاحِشاً، وَشُحّاً قَبِیحاً، وَاحْتِکَاراً لِلْمَنَافِعِ، وَتَحَکُّماً فِی الْبِیَاعَاتِ، وَذَلِکَ بَابُ مَضَرَّهٍ لِلْعَامَّهِ، وَعَیْبٌ عَلَی الْوُلَاهِ»

سلامت مردم و اعتماد جامعه به پزشکان کالای تجارتی نیست

اکنون که دست به قلم می‌برم، قلب مردم زیر بار فشارهای ناجوانمردانه ــ از جنگ و تحریم تا گرانی و گرسنگیِ روزگار ــ چنان فشرده شده که امیرالمؤمنین علی (ع) در عهدنامه مالک اشتر فرموده بود: «وَإِنَّ فَقْراً لَمْ یَکُنْ مَا بَیْنَهُمْ وَبَیْنَ السَّیْفِ»؛ فقر و تنگدستی چنان میان مردم و آتش فتنه فاصله انداخته است. با این حال، گام‌های استوارشان لرزه بر زمین و مشت‌های گره‌کرده‌شان وحشت در افلاک افکنده است، تا دشمن در خواب هم نبیند که می‌توان آسوده بر این خاک قدم گذاشت. اما ای کاش همه‌ی آن فشارها از دشمن می‌آمد؛ شگفتا و دردا که در پشت جبهه‌ی ایستادگی این ملت بزرگ، خنجر خیانتِ عده‌ای سودجو، جان و رمق دردمندان را نشانه رفته است؛ آنجا که برخی سپیدجامگانِ سوگندخورده، قلمِ مقدس خود را به بهایِ ناچیزِ شرکت‌های پخش و توزیع دارو و دارونماها می‌فروشند.

بیداد امروز، بیدادی است که سکوت کرده و قوانین ندارد؛ در مطب‌ها و داروخانه‌ها، در قلم پزشکان و قفسه‌های داروخانه‌ها جولان می‌دهد. امروز در میان برخی از صنف پزشکان و داروخانه‌ها، بدعتی شوم و فسادی ساختاریافته پایه‌گذاری شده که با اصول انسانی و مکتب علوی فرسنگ‌ها فاصله دارد. مافیای توزیع، با گسیل داشتن لشکری از ویزیتورها و مدرپ‌هایی که حقوق‌های نجومی می‌گیرند، به جای رقابت بر سر کیفیت، بر سرِ تصاحب قلمِ پزشکان مسابقه گذاشته‌اند. با هدایا، مجالس، پورسانت‌ها و پول‌های کثیف، پزشک را وام‌دار خود می‌کنند تا داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهیِ خاصی را نسخه کند؛ داروهایی که نه نیاز واقعیِ بیمارِ دردمند است و نه تضمینی برای سلامت او، بلکه صرفاً ضامنِ سود بیشترِ این پیوند شوم است.

این فساد زنجیره‌ای، در سنگر برخی داروخانه‌ها به فاجعه‌ای عمیق‌تر تبدیل می‌شود؛ سنگری که امروز اغلب به جای درمان، به یک ویترین خوش‌آب‌ورنگ برای فروش جعبه‌های رنگارنگ شرکت‌های پخش تبدیل شده و بعضی از شرکت‌های پخش با ارائه‌ی «آفرهای اغواکننده‌ی ۱ به ۲ تا ۱ به ۱۰»، اقلام بی‌کیفیت، حاشیه‌ای و کم‌ارزش را به داروخانه‌ها تحمیل می‌کنند و داروخانه نیز برای جبران سرمایه و کسب سود کلان، این کالاهای بی‌ارزش را به قیمت‌های گزاف، تا چند ده برابر ارزش واقعی، به خورد ملت می‌دهند. در این بازار مکاره، شرکت‌های شریف، متعهد و باوجدان که حاضر نیستند کیفیت را فدای دلال‌بازی کنند یا بار مالی مضاعف به مردم تحمیل نمایند، روزبه‌روز سهم بیشتری از بازار از دست می‌دهند؛ چراکه آن‌ها اهل دادنِ باج و هدیه و آفرهای نجومی نیستند و این اغواگران هر روز سهم بیشتری از این بازار می‌بلعند؛ کسانی که کارشان نه ساختن دارویی است که درد واقعی بیمار را درمان کند و نه دفاع از سلامت مردم؛ کارشان خریدنِ قلم است.

شاید بپرسید هزینه‌ی این ماجرا را چه کسی می‌پردازد؟ مردمِ زحمتکش؛ همانانی که دستمزد چند روزشان را می‌دهند تا جعبه‌ای را بخرند که نه درمان است و نه ضرورت، و حاصلش فقط سود دست‌اندرکاران. این دیگر سوداگری نیست؛ این فساد ساختاریافته است؛ فسادی که با قلمِ سفید و روپوش سبز، به نام سلامت علیه سلامت می‌چرخد. چنین رفتاری با حیثیتِ طبابت، با امانتِ داروخانه‌داری و با حرمتِ نفس مردم بیگانه است و پیش خدا و مردم محکوم است؛ و هر سکوتی در برابر آن، شریکِ آن است.

ما از نهج‌البلاغه آموخته‌ایم که ریشه‌ی تباهی، چیزی نیست مگر سکوتِ درستکاران در برابر سودجویان، و ما اکنون دست به قلم برده‌ایم تا سکوت را بشکنیم. ما هرگز نمی‌گوییم دست همه‌ی پزشکان آلوده است؛ هرگز. هزاران پزشکِ وارسته و شرکت داروسازی تراز و داروخانه‌دارِ امین و صاحب‌وجدان در این صنف به صداقت نفس می‌کشند و افتخارِ این جامعه‌اند و اعتباری جهانی ساخته‌اند که امروز برخی به آن چوب حراج زده‌اند. اما ما می‌گوییم دیگر نباید مظلومیتِ وجدان، به بهای سلامتِ مردم تمام شود؛ دیگر نباید نسخه‌ای که باید رستگاریِ یک انسان باشد، صورت‌حساب یک شرکت پخش شود. می‌خواهیم شفافیت در روابط پزشکان با شرکت‌های دارویی، ممنوعیت هرگونه پورسانت، هدیه و انگیزه‌ی مالی در نسخه‌نویسی، نظارتِ واقعی بر قیمت‌گذاری دارو در داروخانه‌ها و پایان دادن به این بازی‌های یک‌به‌دو و یک‌به‌ده که قیمتِ دارو را آسمان‌خراش می‌کند.

این رفتار، مصداق بارز «تحکّم در بیع» و خیانت به امانت ملت است؛ تجارتی که بر روی خون و رنج بیمار بنا شده است. ما امضاکنندگان این کارزار، از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، سازمان نظام پزشکی، سازمان غذا و دارو و نهادهای نظارتی و قضایی کشور قاطعانه خواستاریم که با ورود فوری به این آشفته‌بازار، اقدامات اجرایی و قانونی زیر را به فوریت در دستور کار قرار دهند:

۱. جرم‌انگاری و ممنوعیت مطلق پورسانت دارویی: تدوین قوانین سخت‌گیرانه برای ممنوعیت دریافت هرگونه هدیه، تسهیلات، وجوه نقدی یا غیرنقدی (مدرپ‌لاگین) توسط پزشکان از شرکت‌های پخش دارو، داروهای گیاهی و مکمل و ابطال پروانه‌ی طبابت پزشکان متخلف.

۲. برچیده شدن نظام آفرهای اغواکننده (۱ به ۲ تا ۱ به ۱۰): ممنوعیت رفتارهای ضدرقابتی شرکت‌های پخش در تحمیل اقلام بی‌کیفیت به داروخانه‌ها از طریق طرح‌های تشویقیِ کاذب و اعمال جریمه‌های سنگین برای شرکت‌های متخلف.

۳. ممنوعیت حضور فروشنده‌های شرکت‌های پخش در داروخانه‌ها تحت عنوان مشاور دارویی.

۴. الزام به راه‌اندازی سامانه‌ی شفافیت دارویی: ایجاد بستری هوشمند و آنلاین برای ثبت شفاف تمامی تعاملات مالی، همایش‌ها و کمک‌های داوطلبانه‌ی شرکت‌های دارویی به پزشکان و مراکز درمانی جهت پایش عمومی و نظارت بر هزینه‌ی تمام‌شده‌ی اقلام داروخانه‌ای و قیمت فروش آن.

۵. حمایت از تولیدکنندگان باوجدان و باکیفیت: بازنگری در ساختار زنجیره‌ی توزیع به نفع شرکت‌هایی که بر حفظ کیفیت و قیمت عادلانه تمرکز دارند و پشتوانه‌ی دانش و سلامت در این صنعت هستند، نه شرکت‌هایی که با لشکری از ویزیتورهای نجومی و با پخش پول‌های کثیف و ایجاد رانت، بازار را تصاحب می‌کنند.

۶. ایجاد سامانه‌ی گزارش‌دهی مردمی (سوت‌زنی): طراحی مکانیزمی امن و مستقل جهت گزارش تخلفات نسخه‌نویسی و تبانی‌های دارویی توسط بیماران، داروخانه‌دارانِ شریف و کادر درمان، با قابلیت پیگیری سریع قضایی.

پس ای هر که نامت «مردم» است، ای هر که روزی پشتِ یک نسخه ایستاده‌ای یا در سکوتِ داروخانه چشم‌به‌راهِ درمان بودی، این صف به تو تعلق دارد. امضای تو، خداحافظی با یک سنّتِ ننگین است و سلامِ تو به نسخه‌ای که دیگر برهانِ سود نیست، بلکه پناهِ سلامت است. بیا تا با هم از وجدانِ این شریف‌ترین صنف، دفاع کنیم و پشتِ آن همه فشار و گرانی، دستِ کسانی را که با داروی مردم دادوستد می‌کنند، از آستینِ طبابت بیرون بکشیم. این کارزار را امضا کن؛ زیرا آن‌که با سکوتش سهمی در بیداد دارد، با امضایش سهمی در برپاییِ عدالت خواهد داشت.