وزیر محترم جهاد کشاورزی

سلام؛

رسانه‌های داخلی هر روز با افتخار اعلام می‌کنند که صادرات محصولات کشاورزی نسبت به سال گذشته، چندین درصد افزایش یافته است. رشد صادرات محصولات کشاورزی به بالاترین میزان خود رسیده و سالانه میلیاردها دلار ارز نصیب کشور می‌شود... اما این از تأسف‌بارترین گزارش‌هایی است که می‌توان در کشوری که از نظر میزان بارندگی در وضعیت بحرانی قرار دارد، به آن‌ها افتخار کرد:

۱. هر سال گزارش‌هایی منتشر می‌شود مبنی بر اینکه زمین‌های بسیاری در نقاط مختلف کشور به‌دلیل برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی دچار فرونشست می‌شوند. در یکی از همین گزارش‌های اخیر صدا و سیما اعلام شد که ۵۰ درصد آب مصرفی کلان‌شهر تهران از منابع زیرزمینی تأمین می‌شود.

۲. بخش قابل توجهی از صادرکنندگان، ارز حاصل از صادرات را نه به‌طور کامل، نه شفاف و نه منصفانه به کشور بازمی‌گردانند.

۳. کشورهای غربی از دهه ۶۰ میلادی به این سو، بیش از ۳۰ کارخانه ذوب فلزات را به ما تحمیل کرده‌اند؛ صنایعی که حتی نیمی از تولید آن‌ها مصرف داخلی ندارد، اما در ایران بخش عمده‌ای از آب شرب مردم صرف این کارخانه‌ها می‌شود.

در همین حال، با صرف هزینه‌های میلیاردی از جیب مردم، کانال‌های انتقال آب راه‌اندازی می‌شود تا آب شور دریای عمان را به مرکز کشور برسانند؛ آن‌هم فقط برای تأمین نیاز صنایع فولاد و باغ‌های پسته.

۴. با توجه به افزایش بی‌رویه نرخ ارز، فعالیت در حوزه صادرات آن‌چنان سودآور شده که بسیاری از دلالان به آن روی آورده‌اند و با کمترین زحمت، بیشترین سود را به دست می‌آورند. متأسفانه سیاست‌گذاری‌های اقتصادی کشور نیز غالباً به دست کسانی افتاده که یا خود مستقیماً درگیر صادرات هستند یا به دلایل دیگر از آن حمایت می‌کنند.

۵. یکی از دردناک‌ترین پیامدهای صادرات، افزایش سرسام‌آور قیمت محصولات کشاورزی در داخل کشور است. از همان آغاز دولت موسوم به «سازندگی و عدالت اجتماعی»، قیمت پسته به‌سرعت هم‌راستا با نرخ جهانی افزایش یافت و امروز رئیس اتحادیه صادرکنندگان پسته با وقاحت اعلام می‌کند: "پسته را انبار می‌کنیم، اما ارزان نمی‌فروشیم."

همچنین خرما، گردو و دیگر محصولات کشاورزی بدون توجه به هزینه تولید و سود متعارف، صرفاً براساس نرخ ارز و قیمت جهانی، و حتی گاه بالاتر از قیمت جهانی، در بازار داخلی عرضه می‌شوند.

۶. یکی دیگر از ابعاد تأسف‌برانگیز سیاست‌های اقتصادی، بی‌توجهی به رشد صنایع دستی و تولیدات صنعتی است. در حالی که کشاورزان با مشقت فراوان و ابزارهای نیمه‌مکانیزه، محصولاتی برای بازار خارجی تولید می‌کنند و خود کمترین بهره را می‌برند، دولت‌های «فخیمه» درک ساده‌ای از تراز اقتصادی ندارند و به‌جای واردات بی‌رویه، حاضر نیستند با سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات، تولید داخلی را توسعه دهند.

در حالی‌که بسیاری از محصولات وارداتی قابلیت تولید داخلی در قالب صنایع دستی را دارند؛ صنایعی که می‌توانند نه‌تنها نیاز داخلی را تأمین کنند بلکه تا مرحله صادرات نیز پیش بروند، بی‌آن‌که آسیبی به معیشت و امنیت غذایی مردم وارد شود.

شگفت‌انگیز است که کمتر کسی در میان مسئولان درک روشنی از این معادلات ساده دارد (و البته شاید درک می‌کنند، اما منافع شخصی‌شان ایجاب می‌کند که سکوت کنند).

بر همین اساس، ما با راه‌اندازی این کارزار فراگیر، توقف فوری صادرات محصولات کشاورزی را به‌عنوان یک مطالبه جدی مردمی مطرح کنیم.