بسمه تعالی
ریاست محترم جمهوری
رئیس و نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی
وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی
اعضای محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی
با اهداء سلام؛
ما، جمعی از فعالان فرهنگی کشور، با درک اهمیت ژرف کتابخانههای عمومی در ترویج فرهنگ مطالعه، ارتقای سواد عمومی و تحکیم پیوندهای فرهنگی جامعه، نگرانی خود را نسبت به روند موجود در نهاد کتابخانههای عمومی کشور اعلام مینماییم. بررسیهای فرهنگی و پژوهشی سالهای اخیر نشان میدهد که ساختار و عملکرد نهاد کتابخانههای عمومی، بهرغم امکانات و ظرفیتهای ارزشمند خود، در تحقق اهداف مورد انتظار ناکام مانده است.
دلایل این ناکارآمدی را میتوان در محورهای زیر تبیین نمود:
۱- فقدان تأثیر ملموس بر بهبود سرانه مطالعه و کتابخوانی:
علیرغم اجرای برنامههای متعدد تبلیغی و جشنوارهای، شاخصهای رسمی مطالعه در کشور بهبودی نداشته است و مشخصاً با سند چشمانداز افق ۱۴۰۴ فاصلهی بسیار زیادی دارد. معالاسف این ضعف در سالهای اخیر نمایانتر گشته، چراکه سیاستهای نهاد بیشتر بر فعالیتهای نمایشی و کوتاهمدت متمرکز بوده تا برنامهریزی هدفمند و پژوهشمحور برای ارتقای فرهنگ کتابخوانی در میان اقشار مختلف جامعه.
۲- ناپایداری وضعیت استخدامی و تبعیض در نظام منابع انسانی:
کارکنان و کتابداران، که ستون فقرات کتابخانههای عمومیاند، با مشکلات مزمن شغلی، نبود امنیت استخدامی، عدم عدالت در پرداختها و اعمال سلیقههای فردی در روند استخدام و ارتقا روبهرو هستند؛ وضعیتی که موجب افت انگیزه، مهاجرت نیروهای متخصص و تضعیف پویایی مجموعه شده است.
۳- حاکمیت فضای امنیتی و فقدان آزادی حرفهای:
گزارشها و مشاهدات میدانی نشان میدهد در بسیاری از کتابخانهها، فضای کاری آمیخته با ترس از توبیخ یا اخراج است. این وضعیت، امکان گفتوگوی فکری، نقد سازنده، خلاقیت حرفهای و پیشنهاد اصلاحات را از کتابداران سلب نموده و روح علمی و فرهنگی کتابخانه را به رکود کشانده است.
۴- عدم شایستهسالاری و فقدان تخصصگرایی در مدیریت:
متاسفانه در سالهای اخیر، انتصابات متعدد در سطوح مختلف مدیریتی بر مبنای روابط شخصی و نه صلاحیت علمی و فرهنگی صورت گرفته است. واگذاری مسئولیتهای کلیدی به افراد فاقد تخصص و فاقد دانش مدیریت، سبب بیثباتی نهادی و تضعیف کیفیت خدمات شده است.
بر پایهی این واقعیات، ما امضاکنندگان این بیانیه، با نهایت احترام به زحمات همکاران فرهنگی در نهاد فعلی، خواستار انحلال نهاد کتابخانههای عمومی کشور و بازگرداندن مدیریت مستقیم کتابخانهها به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هستیم.
این تغییر میتواند با ایجاد هماهنگی میان برنامههای ملی فرهنگ، انتصاب مدیران متخصص، شفافسازی ساختار اداری و مالی و نهایتاً تقویت جایگاه اجتماعی کتابخانهها، مسیر بازسازی اعتماد عمومی و احیای فرهنگ کتابخوانی را هموار سازد.
با احترام و امید به تدبیر مسئولان فرهنگی کشور.
