بسم الله الرحمن الرحیم
قال امیرالمؤمنین علی (ع): العلم سلطان من وجده، صال به و من لم یجده، صیل علیه.
علم، سلطنت و قدرت است. هرکس آن را بیابد، با آن یورش برد (و پیروز شود) و هرکه آن را نیابد، بر او یورش برند (و پیروز شوند).
جناب آقای دکتر پزشکیان،
رئیس محترم جمهور،
با سلام و احترام،
آن روز که جنابعالی با رای بالاتری نسبت به رقبای انتخاباتیتان منتخب مردم ایران شدید، بذر امید در دل دانشگاه و دانشگاهیان جوانه زد که این بار مردی از جنس دانش و از تبار دانشگاه، بر مسندی مینشیند که تصمیمات او به نحو مؤثری شرایط نابسامان دانشگاهیان را متحول خواهد نمود. اگرچه متأسفانه دستهای ناپاک بحرانساز از همان روزهای آغازین شروع مسئولیت شما کشور را مبتلا به انواع اتفاقات و ابتلائات کردند؛ اما "عاقل آن باشد که با او مشعله است...... او دلیل و پیشوای قافله است". نباید و نشاید که اشتغال به رفع ابتلائات جاری، شما را از توجه به امور زیربنایی و آیندهسازی که توسعه فردای کشور، مدیون و مرهون آنهاست غافل کند تا فردا را در حسرت ناکردههای امروز نگذرانیم.
جناب رئیس جمهور،
"دانشگاه مبدأ همه تحولات است". مبدائی که این روزها خود حال خوشی ندارد. متأسفانه امروز دانشگاهها و اعضای هیئت علمی آنها به دلیل سیاستهای عوامگرایانه، یکساننگری نادرست و مخرب در سالهای گذشته، به شدت تحت فشار اقتصادی هستند و به مراحل بحرانی رسیدهاند. بنابراین، همین امروز میخواهیم در این نامه سرگشاده، بیپرده با شما سخن بگوییم، چون ممکن است اقدامات فردا و فرداها "نوشدارو پس از مرگ سهراب" باشد. با اظهار تأسف ناگزیریم اطلاع دهیم که اوضاع علمی دانشگاهها به دلیل محدودیتهای اقتصادی، شدیداً در حال افول بوده و هر آنچه در این سالها با خون دل فرزندان میهن، رشته شده بود در حال پنبه شدن است. بخش قابل توجهی از اساتید پیشکسوت دانشگاهها در شرف بازنشستگی هستند و فکر مهاجرت در گوشه ذهن بخش قابل توجهتری از اساتید جوان و میانسال دانشگاهها طوری جا خوش کرده که چند سالی است با شیب تندتری از گذشته، از فکر به تصمیم و از تصمیم به اقدام تبدیل میشود. تعداد فارغالتحصیلان دکتری با کیفیت علمی مناسب نیز که بتوان از آنها در آینده دانشگاهها استفاده کرد، در بسیاری از رشتههای مؤثر قهراً نزولی است و حتی همانها هم که بذر توفیقشان در این دانشگاهها پرورده شده، به دلیل حقوق پایین هیئت علمی حاضر به ادامه خدمت در آن نیستند. متأسفانه با این وضع نابسامان، هرچقدر هم خوشبین باشیم باز نمیتوان آینده روشنی برای دانشگاهها متصور بود. دانشگاه موتور محرک توسعه کشور است و بدانیم که کورسوی عنقریب این چراغ، به خاموشی حتمی چلچراغ توسعه کشور خواهد انجامید. اگر امروز نامی از ایران و ایرانی در رشتههای نوین و مرز دانشی، دوشادوش نام کشورهایی برده میشود که دانشگاهها و پژوهشگاههایشان بودجههای چند ده تا چند صد برابری مراکز علمی ما دارند، این افتخارات را از تلاشهای خالصانه، شبانهروزی و وطنپرستانه اعضای هیئت علمی دانشگاهها و پژوهشگاههایمان داریم که با همه محدودیتها و کمبودها، پنجه در پنجه برترین پژوهشگران دنیا، نگذاشتند نام بلند ایران از قلههای افتخار پایین بیاید و دست نیاز علمی کشور در مقابل بیگانگان دراز شود. اما نفسها به شماره افتاده و شرایط به طرز ناباورانهای در حال تغییر است. نگاهی تحلیلی به آمارهای رتبهبندی علمی کشورها، نشان از واقعیات تلخی دارد که حتی اگر امروز برای جبران آنها اقدام کنیم، شاید دیر شده باشد! مشکلات مالی موصوف مجموعه دانشگاههای کشور، مهاجرت بالقوه و بالفعل اساتید و عدم جایگزینیهای مناسب، موجب شده که برخی از دانشگاههای کشورهای منطقه که زمانی نه چندان دور در مقابل دانشگاههای ما حرفی برای گفتن نداشتند، در حال پیشی گرفتن از ما باشند. متأسفانه ناچاریم اعلام کنیم که به دلیل حقوق ماهانه ناچیز اساتید دانشگاهها که مطلقاً در شأن دانشمندانی با این جایگاه علمی نیست، علاوه بر تقلیل معنادار تعداد اساتید فعال، به شدت در جذب اعضای هیئت علمی جدید توانمند (حتی در دانشگاههای سطح یک کشور) به مشکل برخوردهایم. بنابراین، نه تنها در امور پژوهشی و فناورانه بلکه در ارائه دروس اصلی رشتهها حتی در دوره کارشناسی که ابتداییترین سطح فعالیت آکادمیک است، کمبود نیرو داریم و این کمبود روز به روز مشهودتر میشود.
آقای رئیس جمهور،
عدم اجرای مناسب و بهموقع قانون ترمیم حداقلی حقوق اعضای هیئت علمی که همه مراحل و مصوبات قانونی را پشت سر گذاشته و سکوت و بیتوجهی عجیب جنابعالی نسبت به این موضوع و این موضع برای همه ما بسیار ناامیدکننده است. بنا نداریم که تکرار مکررات کنیم و اتفاقاتی را که خودتان در متن آنها هستید و بارها در سایر نامهها گفته و شنیده شده بازگو نماییم. اما انتظار جدیمان از جنابعالی این است که برای فردای این کشور هم که شده با ورود عاجل به موضوع و دستور مؤثر و مؤکد بر اجرای کامل و بدون تنزل قانون مذکور، حداقل اقدام را برای نجات دانشگاهها انجام دهید. به حکم قاعده "فذکّر ان نفعتالذّکری"، اگر خدای نکرده مسیر دیگری در دولت پیش گرفته شود دیدن فردا برای ما که خودمان در دانشگاه هستیم و به خوبی از جزئیات مطلعیم، سخت نیست. متأسفانه باید بگوییم که اگر اقدامات بایسته مورد انتظار صورت نگیرد بسیار بعید است در سالهای پیش رو اساتیدی در این کشور باشند و بمانند تا دانشگاهها و پژوهشگاههایی قابل رقابت با مراکز علمی معتبر دنیا بسازند و نگه دارند. آن وقت بدخواهانی که زمانی چشم دیدن دارالفنونهایمان را نداشتند، مشتاقانه پسرفت دانشگاههایمان را به نظاره خواهند نشست و چه خیالها که بر این میهن عزیز نخواهند بست. بنابراین، انتظار از جنابعالی این است که با اقدامات حمایتی مؤثر اقتصادی دولت در حق دانشگاهها که قدم اول آن اجرای بیکم و کاست قانون ترمیم حقوق اعضای هیئت علمی است، این نقطه عطف تعیینکننده از دست نرود تا به گذشتهای بیآینده باز نگردیم. فراموش نکنیم که مسئولان میآیند و میروند، اما آثار تصمیمات و مسئولیتهای آنان به خصوص در تنگناها و بزنگاهها تا سالهای سال باقی میماند. باشد که آیندگان، ما را با نام نیک و آثار نیکو یاد کنند.
با تجدید احترام ـ جمعی از اعضای هیئت علمی دانشگاههای کشور

بحث و گفتگو