وزیر محترم امور خارجه جمهوری اسلامی ایران
رئیس محترم مجلس شورای اسلامی
و سایر مسئولان مرتبط با روند مذاکرات و تصمیمگیریهای کلان کشور
با سلام
ما، جمعی از دانشجویان، فعالان دغدغهمند و شهروندان ایرانی، این نامه را با نگرانی نسبت به روند اطلاعرسانی عمومی درباره مذاکرات و توافقات مهم ملی منتشر میکنیم.
موضوع مذاکرات خارجی و توافقاتی که میتواند بر آینده سیاسی، اقتصادی، امنیتی و معیشتی کشور اثر بگذارد، مسئلهای محدود به یک نهاد، دولت یا گروه خاص نیست. پیامدهای چنین تصمیماتی متوجه همه مردم ایران است؛ از دانشجویان و کارگران و خانوادهها گرفته تا تولیدکنندگان، فعالان اقتصادی، نخبگان علمی و نسلهای آینده.
نگرانی اصلی ما این است که افکار عمومی تنها پس از نهایی شدن تصمیمات در جریان جزئیات قرار گیرد. اطلاعرسانی پس از امضا و نهایی شدن یک توافق، عملاً امکان نقد، بررسی، اصلاح و مطالبهگری مؤثر را از جامعه میگیرد. مردم حق دارند پیش از نهایی شدن هر توافق مهم، بدانند چه تعهداتی از طرف کشور پذیرفته میشود، چه امتیازاتی داده یا دریافت میشود، چه ضمانتهایی برای اجرای تعهدات طرف مقابل وجود دارد و چه سازوکاری برای جلوگیری از تکرار تجربههای ناموفق گذشته پیشبینی شده است.
تجربه توافقات گذشته نشان داده است که نبود تضمین کافی، ابهام در نحوه اجرای تعهدات طرف مقابل، و عدم اطلاعرسانی شفاف به افکار عمومی میتواند هزینههای سنگینی برای کشور ایجاد کند. از همین رو، ما معتقدیم هرگونه مذاکره یا توافق باید با شفافیت، رعایت منافع ملی، نظارت مؤثر نهادهای قانونی و اطلاعرسانی منظم به مردم همراه باشد.
ما با اصل گفتوگو، دیپلماسی و پیگیری منافع کشور از مسیرهای رسمی مخالف نیستیم؛ اما تأکید میکنیم که هیچ توافقی نباید بدون روشن شدن چارچوبها، خطوط قرمز، تعهدات، تضمینها و آثار احتمالی آن بر زندگی مردم، به مرحله نهایی برسد.
بر همین اساس، از مسئولان محترم درخواست میکنیم:
۱. چارچوب کلی مذاکرات و توافق احتمالی بهصورت رسمی و شفاف برای افکار عمومی توضیح داده شود.
۲. تعهدات احتمالی طرف ایرانی و طرف مقابل پیش از نهایی شدن توافق، در سطحی که با مصالح کشور منافات نداشته باشد، به اطلاع مردم و نمایندگان آنان برسد.
۳. ضمانتهای اجرایی توافق بهطور روشن اعلام شود؛ بهویژه اینکه در صورت نقض تعهدات از سوی طرف مقابل، چه سازوکار عملی و قابل اتکایی برای صیانت از منافع کشور وجود دارد.
۴. تجربه توافقات گذشته بهصورت کارشناسی و صادقانه بررسی شود و توضیح داده شود که برای جلوگیری از تکرار آسیبهای مشابه، چه تدابیری اندیشیده شده است.
۵. مجلس شورای اسلامی و نهادهای نظارتی مرتبط پیش از هرگونه تعهد نهایی، در جریان جزئیات مؤثر توافق قرار گیرند و نقش نظارتی خود را بهصورت علنی و مسئولانه ایفا کنند.
۶. گزارشهای منظم و رسمی از روند مذاکرات در اختیار مردم قرار گیرد تا جامعه تنها پس از پایان کار با نتیجهای غیرقابل تغییر مواجه نشود.
۷. هرگونه توافق مهم ملی، پیش از اجرا، با حضور کارشناسان مستقل، نمایندگان مردم، صاحبنظران حقوقی، اقتصادی و امنیتی مورد بررسی قرار گیرد.
ما باور داریم اعتماد عمومی زمانی شکل میگیرد که مردم نامحرم تلقی نشوند. تصمیماتی که بر آینده کشور اثر میگذارد، نیازمند گفتوگو با جامعه، پاسخگویی به پرسشها و شفافیت در برابر افکار عمومی است.
این نامه با هدف ایجاد تنش یا تخریب هیچ شخص یا نهادی نوشته نشده است؛ بلکه تلاشی است برای تأکید بر یک اصل ساده و بنیادین:
مردم ایران حق دارند بدانند درباره آیندهشان چه تصمیمی گرفته میشود.
از همه دانشجویان، استادان، فعالان اجتماعی، کارشناسان، خانوادهها و شهروندانی که با ضرورت شفافیت، پاسخگویی و صیانت از منافع ملی موافقاند دعوت میکنیم این نامه را امضا و بازنشر کنند.
با احترام
جمعی از دانشجویان و شهروندان دغدغهمند ایران
ویژه
بحث و گفتگو