با سلام و احترام

ما، جمعی از دانش‌آموزان، مدال‌آوران و فعالان حوزه المپیادهای علمی کشور، نسبت به شیوهٔ فعلی تخصیص سهمیه و امتیازات ویژه به برخی المپیادها اعتراض داشته و خواستار بازنگری در این سیاست هستیم.

در سال‌های اخیر، برخی المپیادها مشمول سهمیه‌ها و تسهیلات ویژهٔ آموزشی شده‌اند، در حالی‌ که تعدادی از المپیادهای معتبر یا باسابقه و اثرگذار کشور از این امتیازات محروم مانده‌اند. این موضوع نه‌تنها موجب ایجاد احساس تبعیض میان دانش‌آموزان مستعد رشته‌های مختلف شده، بلکه پرسش‌های جدی دربارهٔ معیارهای انتخاب المپیادهای مشمول سهمیه به وجود آورده است.

برای نمونه، المپیاد هوش مصنوعی با وجود سابقهٔ بسیار کوتاه و تنها چند دوره برگزاری، مشمول سهمیه شده است؛ اما المپیاد نانوفناوری که یکی از مهم‌ترین المپیادهای میان‌رشته‌ای کشور محسوب می‌شود و بیش از هفده سال سابقهٔ برگزاری مستمر دارد، از این امتیاز بی‌بهره مانده است. این در حالی است که المپیاد نانو طی نزدیک به دو دهه فعالیت، نقش مهمی در تربیت نیروی انسانی متخصص و گسترش فرهنگ پژوهش و فناوری در کشور ایفا کرده است.

این تنها یک نمونه از ناهماهنگی موجود در روند تخصیص سهمیه‌هاست. هنگامی که المپیادهای باسابقه و معتبر کنار گذاشته می‌شوند و در مقابل برخی المپیادهای تازه‌تأسیس از امتیازات ویژه برخوردار می‌شوند، طبیعی است که جامعهٔ المپیادی کشور نسبت به عدالت و منطق این تصمیمات دچار تردید شود.

از سوی دیگر، وضعیت برخی کمیته‌های المپیادی از جمله علوم زمین و جغرافیا طی سال‌های اخیر با مشکلات ساختاری، کم‌توجهی و ضعف در حمایت‌های لازم همراه بوده است. دانش‌آموزان این رشته‌ها بارها نسبت به شرایط نامناسب، بی‌ثباتی در روندها و کم‌رنگ بودن توجه به رشته‌های خود اعتراض کرده‌اند. با این حال، نه‌تنها اقدام مؤثری برای رفع این مشکلات صورت نگرفته، بلکه در سیاست‌های جدید نیز این رشته‌ها عملاً بیش از پیش به حاشیه رانده شده‌اند. نتیجهٔ چنین رویکردی آن است که دانش‌آموزان مستعد این حوزه‌ها احساس می‌کنند سال‌ها تلاش و فعالیت علمی آنان، در مقایسه با سایر رشته‌ها، از ارزش و اهمیت کمتری برخوردار تلقی شده است.

آنچه بیش از همه موجب نگرانی است، نبود یک معیار روشن، شفاف و قابل دفاع برای تمایز میان المپیادهای مختلف است. اگر قرار است سهمیه و امتیازات ویژه به برگزیدگان المپیادها تعلق گیرد، منطقی‌ترین و عادلانه‌ترین راه آن است که تمامی المپیادهای معتبر و رسمی کشور از این فرصت برخوردار باشند؛ و اگر چنین امکانی وجود ندارد، دست‌کم المپیادهای اصلی و ریشه‌دار کشور باید به صورت یکسان مورد حمایت قرار گیرند. ایجاد تمایز میان المپیادهایی که هر یک سال‌ها در مسیر شناسایی و پرورش استعدادهای برتر کشور فعالیت کرده‌اند، بدون ارائهٔ دلایل روشن و اقناع‌کننده، با اصل عدالت آموزشی سازگار نیست.

هدف این مطالبه، اعطای امتیاز به یک رشتهٔ خاص یا حذف امتیاز از رشته‌ای دیگر نیست؛ بلکه دفاع از عدالت، شفافیت و برابری فرصت‌ها برای تمامی دانش‌آموزانی است که سال‌ها از عمر خود را صرف فعالیت علمی و رقابت در بالاترین سطوح آموزشی کشور می‌کنند. جامعهٔ المپیادی انتظار دارد که ارزش و اعتبار تلاش دانش‌آموزان، نه بر اساس رشتهٔ تحصیلی آنان، بلکه بر پایهٔ معیارهای عادلانه و یکسان سنجیده شود.