موضوع: درخواست نظارت قانونی، شفاف و مستمر بر عملکرد <ترب> و حمایت از حقوق فروشگاهها و کسبوکارهای اینترنتی
ما امضاکنندگان این کارزار، بهعنوان صاحبان فروشگاههای اینترنتی، واحدهای صنفی و فعالان حوزه تجارت الکترونیکی، خواستار بررسی، نظارت و شفافسازی نحوه فعالیت پلتفرم <ترب> و نحوه تعامل این مجموعه با فروشگاهها و کسبوکارهای کشور هستیم.
ترب طی سالهای فعالیت خود به یکی از بسترهای مهم معرفی و مقایسه کالا و هدایت مشتریان به فروشگاههای اینترنتی تبدیل شده است. طبیعی است که هرچه یک پلتفرم نقش مؤثرتری در هدایت مشتری و دسترسی فروشگاهها به بازار داشته باشد، ضرورت شفافیت، پاسخگویی و نظارت قانونی بر نحوه عملکرد آن نیز بیشتر میشود.
هدف این کارزار مخالفت با فعالیت ترب یا فعالیت بخش خصوصی نیست؛ بلکه درخواست ما این است که فعالیت چنین پلتفرمهایی در چارچوب قانون، رقابت سالم، شفافیت، حقوق کسبوکارها و مقررات تجارت الکترونیکی انجام شود.
نگرانی درباره اعمال سیاستهای داخلی و سلیقهای
یکی از دغدغههای جدی فروشگاهها، نحوه تعیین و اجرای شرایط همکاری توسط ترب است.
در مواردی این نگرانی وجود دارد که معیارهای پذیرش، ادامه فعالیت، نمایش فروشگاه، محدود کردن خدمات یا خارج کردن فروشگاه از نتایج، صرفاً برای فروشگاهها بهصورت شفاف و قابل پیشبینی مشخص نباشد و تصمیمات بر اساس سیاستها یا تفسیرهای داخلی مجموعه اتخاذ شود.
ما از نهادهای نظارتی درخواست داریم، بدون پیشفرض نسبت به وجود تخلف، بررسی کنند که آیا تمامی این ضوابط دارای مبنای قانونی و تجاری روشن هستند و آیا برای تمام فروشگاهها بهصورت یکسان و غیرتبعیضآمیز اجرا میشوند یا خیر.
درخواست بررسی نحوه خروج یا محدود شدن فروشگاهها
فروشگاههای اینترنتی برای فعالیت خود هزینههای مختلفی، از جمله تهیه کالا، انبارداری، تبلیغات، نیروی انسانی، زیرساخت فنی و دریافت مجوزهای قانونی، متحمل میشوند.
بنابراین لازم است مشخص باشد:
- معیار دقیق پذیرش یا رد فروشگاهها چیست؟
- معیار محدود یا حذف کردن یک فروشگاه چیست؟
- آیا فروشگاه قبل از محدود شدن از علت تصمیم مطلع میشود؟
- آیا امکان اعتراض و بررسی مجدد وجود دارد؟
- آیا تصمیمات اتخاذشده برای فروشگاههای مشابه به شکل یکسان اجرا میشود؟
- و آیا فروشگاه میتواند مستندات و مبنای تصمیم اتخاذشده درباره خود را دریافت کند؟
درخواست ما این است که این فرآیندها توسط مراجع ذیصلاح بررسی و شفافسازی شوند.
موضوع فرآیند سفارش و پرداخت
یکی از نمونههای اختلاف میان برخی فروشگاهها و ترب، تفاوت در شیوه انجام فرآیند سفارش و پرداخت است.
برخی فروشگاهها ممکن است سفارش مشتری را ابتدا از نظر موجودی، قیمت، امکان ارسال و سایر شرایط بررسی و تأیید کنند و سپس امکان پرداخت را برای مشتری فعال نمایند.
در مقابل، ممکن است پلتفرم، فرآیند دیگری را بهعنوان شرط همکاری خود مطالبه کند.
درخواست ما این است که مراجع ذیصلاح بررسی کنند:
آیا پلتفرم میتواند یک روش مشخص برای فرآیند سفارش و پرداخت را بهعنوان شرط ادامه همکاری الزامآور کند و در صورت عدم پذیرش آن، فروشگاه را از خدمات یا نتایج خود خارج نماید؟
همچنین درخواست داریم حدود اختیارات پلتفرمها در این زمینه و نسبت این سیاستها با قانون تجارت الکترونیکی و سایر مقررات مرتبط، بهصورت شفاف مشخص شود.
ضرورت بررسی ساختار تجاری و شرکتها و خدمات وابسته
با توجه به توسعه فعالیتهای تجاری ترب و ایجاد یا توسعه خدمات و مجموعههای مرتبط با این کسبوکار، از جمله خدماتی مانند ترب گلد، درخواست میشود ساختار و نحوه فعالیت مجموعههای وابسته نیز از منظر رقابت سالم، شفافیت و احتمال تعارض منافع توسط مراجع ذیصلاح بررسی شود.
تأکید میکنیم که طرح این درخواست به معنای انتساب تخلف یا جرم به هیچ شخص یا شرکتی نیست؛ بلکه مطالبه ما بررسی مستقل و تخصصی توسط نهاد قانونی مسئول است.
درخواست بررسی نحوه جمعآوری و استفاده از اطلاعات
موضوع دیگری که نیازمند شفافیت است، اطلاعاتی است که از فروشگاهها و کسبوکارها دریافت و در سامانههای مرتبط پردازش میشود.
قانون تجارت الکترونیکی ایران نیز برای دادههای الکترونیکی، دادههای شخصی و برخی اطلاعات تجاری و اسرار تجاری احکامی پیشبینی کرده است.
بنابراین درخواست داریم مشخص شود:
- چه اطلاعاتی از فروشگاهها دریافت میشود؟
- این اطلاعات با چه هدفی مورد استفاده قرار میگیرد؟
- چه مدت نگهداری میشود؟
- چه اشخاص یا مجموعههایی به آن دسترسی دارند؟
- آیا اطلاعات تجاری فروشگاهها ممکن است در فعالیتهای تجاری مرتبط مورد استفاده قرار گیرد؟
- و چه سازوکارهایی برای حفظ محرمانگی و جلوگیری از استفاده نامتناسب از اطلاعات وجود دارد؟
ضرورت نظارت بر پلتفرمهای اثرگذار بر بازار
ما معتقدیم هرچه یک پلتفرم در بازار تجارت الکترونیکی اثرگذاری بیشتری پیدا کند، ضرورت نظارت قانونی و شفافیت آن نیز بیشتر میشود.
هیچکس مخالف رشد شرکتهای فناوری و پلتفرمهای ایرانی نیست؛ اما رشد اقتصادی یک پلتفرم نباید موجب شود کسبوکارهای کوچک و متوسط در موقعیتی قرار بگیرند که برای دسترسی به مشتریان، ناچار به پذیرش هر سیاستی بدون امکان اعتراض، بررسی و رسیدگی مستقل باشند.
هدف این کارزار ایجاد تقابل میان فروشگاهها و ترب نیست؛ بلکه ایجاد یک چارچوب شفاف، عادلانه و قابل نظارت برای روابط میان پلتفرمهای بزرگ و کسبوکارهای کوچک و متوسط است.
مطالبات امضاکنندگان
از وزارت صنعت، معدن و تجارت، مرکز توسعه تجارت الکترونیکی، اتحادیه کسبوکارهای مجازی، شورای رقابت، سازمان تعزیرات حکومتی و سایر مراجع قانونی و نظارتی ذیربط درخواست داریم:
۱. عملکرد ترب و نحوه تعامل آن با فروشگاهها بهصورت تخصصی و مستمر بررسی شود.
۲. ضوابط پذیرش، محدودیت، تعلیق و حذف فروشگاهها بهصورت شفاف اعلام و از اجرای معیارهای مبهم یا متفاوت جلوگیری شود.
۳. مبنای قانونی سیاستها و شروطی که برای ادامه فعالیت فروشگاهها تعیین میشود، بررسی و مشخص شود.
۴. سازوکار رسمی و قابل پیگیری برای اعتراض فروشگاهها به تصمیمات ترب ایجاد شود.
۵. نحوه خارج کردن فروشگاهها از نتایج یا خدمات ترب و معیارهای اتخاذ چنین تصمیماتی مورد بررسی قرار گیرد.
۶. نحوه جمعآوری، پردازش، نگهداری و استفاده از اطلاعات فروشگاهها بررسی و شفاف شود.
۷. ساختار و فعالیت شرکتها و خدمات وابسته از منظر رقابت سالم و تعارض منافع احتمالی بررسی شود.
۸. مشخص شود سیاستهای داخلی ترب تا چه اندازه با قوانین و مقررات تجارت الکترونیکی و حقوق قانونی کسبوکارها مطابقت دارد.
۹. در صورت احراز هرگونه تخلف یا رفتار مغایر با قوانین، مقررات یا اصول رقابت سالم، اقدامات قانونی لازم انجام شود.
۱۰. نظارت بر پلتفرمهای بزرگ و اثرگذار بر بازار بهصورت مستمر و پیشگیرانه انجام شود، نه صرفاً پس از ایجاد اختلاف میان پلتفرم و کسبوکار.
درخواست نهایی
ما امضاکنندگان این کارزار معتقدیم قانون باید برای همه فعالان بازار یکسان اجرا شود.
فروشگاه اینترنتی که با مجوز و در چارچوب قوانین کشور فعالیت میکند، باید از حقوق مشخص، فرآیندهای شفاف و امکان اعتراض و رسیدگی برخوردار باشد.
در عین حال، پلتفرمهای بزرگ نیز حق دارند برای ارائه خدمات خود ضوابط مشخص داشته باشند؛ اما این ضوابط باید شفاف، قابل پیشبینی، غیرتبعیضآمیز و منطبق با قوانین کشور باشند.
از دستگاههای مسئول درخواست میکنیم با انجام یک بررسی جامع و مستقل، وضعیت فعالیت ترب و نحوه تعامل آن با فروشگاهها را بررسی کرده و در صورت وجود هرگونه مغایرت، نسبت به اصلاح فرآیندها و ایجاد سازوکار نظارتی مناسب اقدام کنند.
این کارزار علیه یک شرکت یا شخص خاص نیست؛ مطالبهای برای حاکمیت قانون، شفافیت، رقابت سالم و حمایت از حقوق کسبوکارهای قانونی در فضای تجارت الکترونیکی کشور است.
از تمامی صاحبان فروشگاههای اینترنتی، واحدهای صنفی و فعالان تجارت الکترونیکی که دغدغه مشابهی دارند دعوت میکنیم با امضای این کارزار، خواستار نظارت قانونی، مستمر و شفاف بر پلتفرمهای اثرگذار بر بازار و حفظ حقوق کسبوکارهای کشور شوند.
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو