ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
وزیر محترم راه و شهرسازی
رئیس محترم سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای کشور
نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی
با سلام و احترام
موضوع: درخواست اصلاح فوری ساختار حمل‌ونقل جاده‌ای کشور و رسیدگی به مشکلات معیشتی، اقتصادی و صنفی رانندگان
ما جمعی از رانندگان کامیون، کشنده‌داران و فعالان حمل‌ونقل جاده‌ای کشور، با امضای این کارزار، نگرانی عمیق خود را نسبت به وضعیت نابسامان اقتصادی، صنفی و معیشتی رانندگان اعلام می‌کنیم و خواستار اصلاح اساسی ساختار حمل‌ونقل جاده‌ای کشور هستیم.
رانندگان کامیون از ارکان اصلی زنجیره تأمین کشور هستند. بخش بزرگی از مواد اولیه، کالاهای اساسی، محصولات صنعتی، کشاورزی و نیازهای عمومی جامعه به‌وسیله همین رانندگان جابه‌جا می‌شود.
با وجود این نقش حیاتی، راننده ایرانی امروز با مجموعه‌ای از مشکلات انباشته مواجه است که ادامه فعالیت اقتصادی را برای بسیاری از رانندگان دشوار و در مواردی غیرصرفه‌مند کرده است.
افزایش شدید قیمت لاستیک، قطعات یدکی، روغن، تعمیرات و نگهداری ناوگان، نبود تناسب میان کرایه حمل و هزینه‌های واقعی، مشکلات سهمیه گازوئیل، عوارض جاده‌ای، وضعیت نامناسب راه‌ها، معطلی در گمرکات و مرزها و همچنین مشکلات مربوط به ساختار توزیع بار، همگی فشار سنگینی بر دوش رانندگان گذاشته‌اند.
از سوی دیگر، نبود شفافیت کافی در فرآیند اعلام و توزیع بار و وابستگی رانندگان به واسطه‌ها، ضرورت بازنگری جدی در ساختار فعلی حمل‌ونقل جاده‌ای را آشکار کرده است.
ما معتقدیم راننده‌ای که مالک کامیون، تأمین‌کننده سرمایه، پرداخت‌کننده هزینه‌های نگهداری و مسئول اصلی اجرای عملیات حمل است، باید از حق دسترسی شفاف و عادلانه به بار و اطلاع کامل از کرایه و هزینه‌های آن برخوردار باشد.
بر همین اساس، مطالبات ملی ما به شرح زیر است:
۱. اصلاح ساختار نظام باربری کشور
بازنگری اساسی در ساختار شرکت‌های باربری، بررسی ضرورت و امکان حذف ساختارهای انحصاری و واسطه‌گری غیرضروری و تبدیل فعالیت‌های باربری به خدمات شفاف، پاسخ‌گو و قابل‌نظارت.
درخواست ما حذف خدمات ضروری و قانونی حمل‌ونقل نیست؛ بلکه پایان‌دادن به انحصار، تبعیض، اولویت‌فروشی و دریافت وجوه فاقد مبنای قانونی است.
۲. راه‌اندازی سامانه ملی پاک اعلام بار
ایجاد سامانه‌ای ملی، یکپارچه و شفاف که در آن تمام بارهای آماده حمل به‌صورت عمومی ثبت شوند و راننده بتواند بدون وابستگی به واسطه، بار موردنظر خود را انتخاب کند.
این سامانه باید شامل مشخصات بار، مبدأ، مقصد، وزن، نوع کالا، کرایه، هزینه خدمات و کمیسیون‌های قانونی باشد و امکان نظارت نمایندگان منتخب رانندگان بر عملکرد آن فراهم شود.
۳. اصلاح نظام تعیین کرایه حمل
تعیین کرایه واقعی و عادلانه بر اساس هزینه‌های روز سوخت، لاستیک، قطعات، روغن، تعمیرات، بیمه، استهلاک، عوارض، دستمزد و سایر هزینه‌های عملیاتی.
همچنین ایجاد سازوکار تعدیل منظم کرایه متناسب با تغییر هزینه‌های حمل‌ونقل و تضمین پرداخت به‌موقع مطالبات رانندگان.
۴. سامان‌دهی بازار لاستیک و قطعات یدکی
نظارت بر قیمت‌گذاری، واردات و توزیع قطعات و لاستیک، مقابله با گران‌فروشی و عرضه کالای تقلبی، تخصیص عادلانه لاستیک و فراهم‌کردن امکان خرید مستقیم و بدون واسطه برای رانندگان.
۵. اصلاح وضعیت سوخت و سهمیه گازوئیل
تعیین سهمیه متناسب با پیمایش واقعی، نوع کامیون، تناژ، مسیر فعالیت و میزان مصرف متعارف؛ همچنین شفاف‌سازی نحوه تخصیص سوخت و رسیدگی به اعتراض رانندگان درباره کاهش یا قطع سهمیه.
۶. اصلاح عوارض و بهبود وضعیت جاده‌ها
بازنگری در عوارض متعدد و هزینه‌های تحمیلی، شفاف‌سازی محل مصرف درآمدهای عوارض، ایمن‌سازی جاده‌ها، رفع نقاط حادثه‌خیز و ایجاد پارکینگ‌ها و استراحتگاه‌های استاندارد برای کامیون‌ها.
۷. سامان‌دهی گمرکات و مرزهای کشور
کاهش زمان توقف کامیون‌ها، حذف فرآیندهای تکراری، شفاف‌سازی هزینه‌های خدماتی، تسریع تشریفات گمرکی و رسیدگی به خسارات ناشی از معطلی‌های خارج از اختیار راننده.
۸. تشکیل تشکل‌های مستقل و واقعی رانندگان
فراهم‌کردن زمینه قانونی تشکیل تشکل‌های مستقل، دموکراتیک و پاسخ‌گوی رانندگان، با نمایندگان منتخب در شهرها، شهرستان‌ها و مناطق روستایی.
نمایندگان باید با رأی مستقیم رانندگان انتخاب شوند و امکان حضور مؤثر آنان در جلسات و تصمیم‌گیری‌های مرتبط با حمل‌ونقل فراهم شود.
۹. ایجاد سامانه نظارت و رسیدگی به تخلفات
ایجاد بستر ملی ثبت شکایت درباره تبعیض در توزیع بار، دریافت وجوه غیرمجاز، تخلفات باربری‌ها، مشکلات سوخت، کرایه و سایر حقوق رانندگان و الزام دستگاه‌های مسئول به پاسخ‌گویی در مهلت مشخص.
۱۰. حمایت بیمه‌ای، درمانی و معیشتی
اصلاح وضعیت بیمه تأمین اجتماعی رانندگان، حمایت از خانواده‌های رانندگان، تسهیل خدمات درمانی، ایجاد تسهیلات نوسازی ناوگان و حمایت از رانندگان در شرایط بیماری، ازکارافتادگی و توقف اجباری فعالیت.
۱۱. ایجاد تعاونی‌های تأمین قطعات و خدمات
حمایت از تشکیل تعاونی‌های واقعی رانندگان برای خرید مستقیم لاستیک، روغن، قطعات و خدمات تعمیرگاهی با هدف کاهش هزینه‌ها و حذف واسطه‌های غیرضروری.
۱۲. تضمین حق توقف و خسارت معطلی
تدوین مقررات مشخص برای جبران هزینه توقف کامیون در مراکز بارگیری و تخلیه، کارخانه‌ها، گمرکات و مرزها در مواردی که تأخیر خارج از اختیار راننده است.
درخواست نهایی
ما امضاکنندگان این کارزار از مسئولان محترم کشور درخواست داریم:
۱. کارگروه ملی اصلاح ساختار حمل‌ونقل جاده‌ای با حضور نمایندگان منتخب و واقعی رانندگان تشکیل شود.
۲. برای هر یک از مطالبات مطرح‌شده، دستگاه مسئول و برنامه زمان‌بندی مشخص تعیین شود.
۳. طرح ایجاد سامانه ملی پاک اعلام بار و اصلاح نظام باربری‌ها در اولویت بررسی و اجرا قرار گیرد.
۴. گزارش عمومی و شفاف از اقدامات انجام‌شده و نتایج آن منتشر شود.
۵. امکان حضور نمایندگان منتخب رانندگان در فرآیند تصمیم‌گیری‌های مرتبط با سرنوشت شغلی و اقتصادی آنان فراهم شود.
سخن پایانی
ما خواهان توقف فعالیت اقتصادی کشور، اخلال در حمل کالا یا ایجاد بی‌نظمی در حمل‌ونقل نیستیم. خواسته ما اصلاح ساختاری، عدالت اقتصادی، شفافیت و احقاق حقوق قانونی رانندگان است.
حمل‌ونقل جاده‌ای بدون راننده معنا ندارد و امنیت اقتصادی کشور بدون توجه به وضعیت رانندگان پایدار نخواهد بود.
از تمام رانندگان کامیون، کشنده‌داران، کامیون‌داران و خانواده‌های آنان دعوت می‌کنیم با امضای این کارزار، در پیگیری این مطالبات ملی مشارکت کنند.
راننده باید صاحب حق انتخاب، کرایه عادلانه و نماینده واقعی خود باشد.
با احترام؛
امضاکنندگان کارزار ملی احقاق حقوق رانندگان ایران
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو