سینا اعلایی: تا همین چند سال پیش، اگر از دوست و رفیق و آشنا می‌پرسیدیم چه مهارتی یاد بگیریم که آینده شغلی خوبی داشته باشد، احتمالاً جواب‌ها خیلی شبیه هم بود: «آینده برنامه‌نویسیه، برو برنامه‌نویسی یاد بگیر.»
حالا اما ماجرا کمی فرق کرده است.

حالا با توسعه‌ی شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی و به صورت کلی «تکنولوژی در ارتباطات» تقریباً هر آدمی می‌تواند یک رسانه باشد، هر کسی که گوشی دستش است می‌تواند چیزی بگوید، مخاطب پیدا کند، اثر بگذارد و حتی برای خودش یک کسب‌وکار بسازد. کرونا هم این روند را چند سال جلو انداخت. همانند افراد، کسب‌وکارهایی که شاید تا قبل از آن فقط در محدوده‌ی یک محله یا یک شهر مشتری داشتند، ناگهان مجبور شدند خودشان را به فضای دیجیتال منتقل کنند. یک بوتیک در یک شهر کوچک دیگر فقط برای بازاری با حجم همان شهر لباس نمی‌فروشد؛ اگر بلد باشد خودش را در اینستاگرام عرضه کند، می‌تواند مشتری‌اش را از سراسر کشور پیدا کند.

پس در چنین جهانی، تولید محتوا دیگر یک مهارت جانبی نیست بلکه بخشی از سواد حرفه‌ای و اقتصادی دنیای امروز ماست. اما یک مسئله‌ی مهم وجود دارد: آدم‌های زیادی حرف برای گفتن دارند؛ ایده هست، تجربه، تخصص، محصول، داستان و مسئله هم هست؛ اما چیزی که کم‌کم اهمیت خودش را به رخ ما می‌کشد، فرم است. تولید محتوا، در معنای دقیق‌تر، تا حد زیادی تولید فرم است؛ یعنی پیدا کردن بهترین شکل برای رساندن محتوایی مشخص به مخاطب.

ما در جهانی زندگی می‌کنیم که هر روز حجم عظیمی از محتوا به سمت مخاطب سرازیر می‌شود. در این بمباران محتوایی، صرفاً «داشتن حرف خوب» کافی نیست. مهم است این حرف با چه فرم و روایتی، در چه زمانی، برای چه کسی و روی کدام پلتفرم ارائه شود.

به همین دلیل است که ما در دوره‌ی «تولید محتوای ویدیویی اثرگذار» کارزار، به‌جای اینکه چند فرمول آماده برای ساختن ویدیو‌های پر‌بازدید ارائه کنیم، سعی کرده‌ایم چیزی شبیه یک خط تولید فرم بسازیم؛ خط تولیدی که بتواند برای محتواهای مختلف، شکل مناسب پیدا کند.

این تفاوت مهمی با بخشی از آموزش‌های رایج تولید محتوا دارد. ما نمی‌گوییم «این ده قلاب را استفاده کن تا ریل یک‌میلیونی بسازی»، «این فرمول را برای فروش اجرا کن» یا «این کار را انجام بده تا فالوئر بگیری». اساسا مسئله‌ی تولید محتوا هیچ‌وقت ثابت نیست. فرمول زمانی جواب می‌دهد که متغیرهای مسئله مشخص و محدود باشند. مثلا در فیزیک می‌توانیم رابطه‌ای مثل E=mc² داشته باشیم، چون با متغیرهایی مشخص و قابل اندازه‌گیری سروکار داریم. اما وقتی پای انسان، جامعه و رسانه وسط می‌آید، با تعداد بسیار زیادی متغیر روبه‌رو هستیم: مخاطب، فرهنگ، زمان، پلتفرم، موضوع، اتفاقات روز، زبان، تصویر، تجربه‌ی قبلی مخاطب و ده‌ها عامل دیگر؛ برای همین، نمی‌توانیم برای تمام این جهان یک فرمول ثابت بنویسیم. آنچه می‌توان ساخت، چارچوب و ذهنیت است.

در این دوره تلاش می‌کنیم:
رفتار پلتفرم‌های مختلف و مخاطبانشان را بشناسیم، یاد بگیریم مسئله را درست تعریف کنیم، برای هر محتوا فرم مناسب پیدا کنیم، روایت بسازیم، انتخاب کنیم، تولید کنیم، نتیجه را ببینیم و بر اساس آن دوباره تصمیم بگیریم. این شاید مهم‌ترین تفاوت رویکرد ما باشد: ما نمی‌خواهیم به هنرجو یک ماهی بدهیم؛ می‌خواهیم ماهیگیری را یاد بگیرد. چون اگر قرار باشد برای هر مسئله یک نسخه‌ی آماده داشته باشیم، با تغییر اولین شرایط، آن نسخه هم بی‌مصرف می‌شود. اما کسی که چارچوب را فهمیده باشد، می‌تواند خودش را با مسئله‌ی جدید تطبیق دهد و اتفاقاً همین‌جا خلاقیت وارد ماجرا می‌شود. وقتی یک فرمول ثابت داشته باشیم، در بهترین حالت می‌توانیم از موج‌های موجود استفاده کنیم، اما وقتی چارچوب و ذهنیت را یاد می‌گیریم، امکان ساختن موج برایمان به وجود می‌آید. هدف ما آموزش افرادی نیست که فقط بلد باشند محتوای خوب تولید کنند؛ هدف این است که افراد بتوانند برای هر محتوایی، فرم مناسب را پیدا کنند.

دوره‌ی اول به پایان رسیده و حالا ثبت‌نام دوره‌ی بعدی آغاز شده است.
جهان محتوا منتظر فرمول بعدی نیست. هر روز آپدیت جدیدی ارائه می‌شود، مسئله‌های تازه‌ای می‌آیند و برایشان فرم‌های تازه‌ای لازم است.
چیزی که قرار است ماندگار بماند، یک لیست از قلاب‌ها و ترفندها نیست؛
توانایی دیدن مسئله، انتخاب کردن و ساختن فرم مناسب برای آن است.