خطاب به:
رئیس اعضای محترم شورای عالی بورس و اوراق بهادار
رئيس محترم سازمان بورس و اوراق بهادار
وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی
مقدمه
بازار سرمایه ایران بهعنوان یکی از ارکان اصلی تأمین مالی اقتصاد کشور، نقش مهمی در جذب سرمایههای خرد و کلان، هدایت نقدینگی، شفافیت اقتصادی و توسعه پایدار ایفا میکند. با این حال، ساختار زمانی فعلی معاملات بورس ایران (از شنبه تا چهارشنبه، ساعت ۹:۰۰ تا ۱۲:۳۰) در مقایسه با استانداردهای جهانی و حتی بازارهای مالی منطقه، محدود و ناکارآمد است.
این محدودیت زمانی، نه تنها موجب کاهش کارایی بازار میشود، بلکه فشار روانی و عملیاتی قابلتوجهی بر سرمایهگذاران، معاملهگران، بازارگردانها و زیرساختهای معاملاتی وارد میکند.
ما امضاکنندگان این کارزار، با اتکا به منافع عمومی بازار سرمایه و اقتصاد کشور، خواستار بازنگری جدی و کارشناسیشده در ساعات معاملات و روزهای معاملاتی بورس ایران هستیم.
وضعیت فعلی بازار سرمایه ایران
روزهای معاملاتی: شنبه تا چهارشنبه
تعطیلی هفتگی: پنجشنبه و جمعه
ساعات معاملات پیوسته: حدود ۳.۵ ساعت در روز
تعطیلی کامل در تمامی تعطیلات رسمی کشور
این ساختار زمانی در شرایطی اعمال میشود که:
حجم معاملات و تعداد فعالان بازار نسبت به دهههای گذشته چندین برابر شده است.
فناوریهای معاملاتی توسعه یافتهاند.
بازار سرمایه نقش پررنگتری در سیاستهای اقتصادی کشور پیدا کرده است.
دلایل و ضرورتهای افزایش ساعات و روزهای معاملاتی
۱. افزایش کارایی و عمق بازار
محدود بودن ساعات معاملات باعث تراکم سفارشها در بازهای کوتاه شده و به افزایش صفهای خرید و فروش، نوسانات هیجانی و کشف قیمت ناکارآمد منجر میشود. افزایش ساعات معاملات، به توزیع بهتر نقدینگی و تصمیمگیری منطقیتر سرمایهگذاران کمک میکند.
۲. کاهش رفتارهای هیجانی و صفمحور
فشار زمانی فعلی باعث میشود بسیاری از تصمیمها در دقایق ابتدایی یا پایانی بازار و بهصورت هیجانی اتخاذ شوند. افزایش زمان معاملات، امکان تحلیل، بازبینی و اصلاح تصمیمها را فراهم میکند.
۳. همراستایی با بازارهای مالی منطقه و جهان
در بسیاری از کشورهای منطقه مانند امارات، عربستان و ترکیه:
تعداد روزهای معاملاتی بیشتر است.
ساعات معاملات طولانیتر است.
افزودن روز پنجشنبه به معاملات بورس ایران میتواند فاصله زمانی بازار ایران با بازارهای جهانی را کاهش داده و جذابیت بازار برای سرمایهگذاران حرفهای و نهادی را افزایش دهد.
۴. افزایش انعطافپذیری برای سهامداران شاغل
بخش بزرگی از سهامداران خرد، شاغل هستند و امکان رصد و معامله مؤثر در ساعات محدود فعلی را ندارند. افزایش ساعات معاملات یا تقسیم آن به بازههای منعطفتر، عدالت دسترسی را افزایش میدهد.
۵. کاهش ریسک انباشته تعطیلات
تعطیلی دو روزه آخر هفته و تعطیلات رسمی متوالی، باعث انباشت ریسک اطلاعاتی و سیاسی میشود. اضافه شدن پنجشنبه به روزهای معاملاتی میتواند اثر شوکهای ناگهانی را تعدیل کند.
۶. استفاده بهتر از زیرساختهای موجود
زیرساختهای معاملاتی، نظارتی و نیروی انسانی بازار سرمایه، قابلیت پشتیبانی از ساعات و روزهای معاملاتی بیشتر را دارند و توسعه تدریجی آنها امکانپذیر است.
پیشنهادهای مشخص این کارزار
ما پیشنهاد میکنیم این تغییرات بهصورت تدریجی و فازبندیشده اجرا شوند:
افزودن روز پنجشنبه به روزهای معاملاتی (حداقل با ساعات کوتاهتر در فاز اول)
افزایش ساعات معاملات پیوسته (مثلاً تا ساعت ۱۴:۳۰ یا ۱۵:۰۰)
اجرای آزمایشی (Pilot) در بازه زمانی مشخص و ارزیابی نتایج
اعمال انعطاف برای بازارگردانها و نهادهای مالی در فازهای اولیه
اطلاعرسانی شفاف و زمانبندیشده به فعالان بازار
پاسخ به برخی نگرانیهای احتمالی
افزایش هزینه نیروی انسانی: این موضوع میتواند با شیفتبندی و اجرای تدریجی مدیریت شود.
کاهش تمرکز نقدینگی: تجربه جهانی نشان میدهد افزایش زمان معاملات، در میانمدت به افزایش عمق بازار منجر میشود.
زیرساخت فنی: توسعه زیرساختها قابل برنامهریزی و متناسب با فازهای اجراست.
درخواست نهایی
ما امضاکنندگان این کارزار، از شورای عالی بورس و سازمان بورس و اوراق بهادار درخواست داریم:
موضوع افزایش ساعات و روزهای معاملاتی بورس ایران را بهصورت رسمی در دستور کار قرار دهند.
مطالعات تطبیقی و کارشناسی نتایج آن را بهصورت شفاف منتشر کنند.
با مشارکت فعالان بازار، تصمیمی در راستای افزایش کارایی، شفافیت و عدالت در بازار سرمایه اتخاذ نمایند.
بازار سرمایه پویا، نیازمند ساختار زمانی پویا و متناسب با واقعیتهای امروز اقتصاد ایران است.
امضا:
سرمایهگذاران، فعالان بازار سرمایه، تحلیلگران و شهروندان دغدغهمند اقتصاد ایران
ویژه
بحث و گفتگو