جناب آقای دکتر رنجبر
رئیس محترم و دلسوز دانشگاه آزاد اسلامی کشور
با سلام و تحیات وافر
احتراماً، این خطابه از سوی جمعی از کارکنان و اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی از استانهای مختلف کشور به استحضار میرسد. ما امضاکنندگان این نامه، نمایندگان صداهایی هستیم که در گوشه و کنار این پهنهی وسیع، با عشق به خدمت و تعهد به «دانشگاه آزاد اسلامی»، شبانهروز تلاش میکنیم.
ریاست محترم، دانشگاه آزاد اسلامی برای ما تنها یک محل کار نیست؛ بلکه خانه دوم و بخشی از هویت مان است. سالهاست که با برگزاری مسابقات ورزشی منطقهای و کشوری، پیامی روشن و امیدبخش دریافت کردهایم: اینکه مدیریت عالی دانشگاه، به سلامت جسم و روح ما اهمیت میدهد. در میان تمامی رشتهها، «والیبال» به عنوان ورزشی همگانی و تیمی، جایگاه ویژهای در دلهای ما داشته است. والیبال، نماد هماهنگی، همدلی و ایستادگی مشترک است؛ ویژگیهایی که دقیقاً همان چیزی است که ما در محیط کار به آن نیاز داریم.
جناب رئیس، بیشک در جریان شرایط خطیر اقتصادی جامعه هستید و به خوبی واقفید که قشر کارکنان و اساتید دانشگاه، همانند سایر آحاد ملت، در حال گذر از روزهای سخت و دشواری هستند. فشارهای معیشتی و تورم افسارگسیخته، بار سنگینی بر دوش خانوادههای ما گذاشته است. در چنین شرایطی که «اقتصاد» و «معیشت» چالشهای اصلی زندگی ماست، ورزش و به ویژه شرکت در مسابقاتی نظیر والیبال، تنها یک تفریح نیست؛ بلکه تنها پناهگاه و تنفسگاه ما برای فراموشی لحظهای دغدغههای مالی و شارژ مجدد باتریهای روحی مان است.
ما معتقدیم که در این شرایط حساس، اگر قرار باشد هزینهای صرف شود، باید هزینهای باشد که مستقیماً به «روحیه تلاش و کار» تزریق میکند. ورزش، بهترین و کمهزینهترین دارو برای مقابله با افسردگیهای ناشی از فشارهای اقتصادی است. وقتی ما در زمین والیبال هستیم، برای ساعاتی فراموش میکنیم که چقدر هزینههای زندگی سنگین شده است و با انرژی مضاعف به خدمترسانی به دانشجویان و دانشگاه برمیگردیم. حذف این رشته ورزشی در چنین برهه حساسی، عملاً به معنای سلب یکی از مهمترین عوامل ایجاد نشاط و امید در میان قشری است که بیشترین فشارهای روانی را تحمل میکنند.
اما نکتهای که این نگرانی را دوچندان کرده و موجب تألم خاطر جمع کثیری از همکاران شده است، رویکرد متفاوت در برخورد با رشتههای مختلف ورزشی است. چگونه است که در لیست مسابقات امسال، رشته فوتسال حفظ شده است؛ اما رشته والیبال حذف گردیده است؟
این تصمیم ناخواسته، برداشت بوی تبعیض و بیعدالتی برای یک قشر از همین خانواده را میدهد و زمینهساز ایجاد دو دستگی و اختلاف نظر بین علاقهمندان به رشتههای مختلف شده است. ما در دانشگاه آزاد اسلامی، پیرو مکتبی هستیم که بر برابری و عدالت تأکید دارد. تفاوت گذاشتن بین رشتههای ورزشی و حذف یکی در حالی که دیگری باقی مانده، این پیام را القا میکند که علاقه و تلاش قشر عظیمی از والیبالیستها برای دانشگاه کمارزش است. این رویکرد، نه تنها روحیه را تضعیف میکند، بلکه باعث ایجاد شکاف و حرفهای ناخوشایند بین کارکنان علاقهمند به این دو رشته خواهد شد که قطعاً به صلاح واحد و انسجام مجموعه نیست.
از سوی دیگر، با تأکید باید به این نکته مهم اشاره کنیم که مسابقات والیبال کارکنان و اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، سابقهای درخشان و دیرینه دارد. این مسابقات به صورت منظم و پیوسته از سال ۱۳۷۸ تا کنون، یعنی بیش از دو دهه، برگزار شده است. این تداوم طولانی، خود گواهی بر اهمیت و جایگاه این رشته است. این سابقهی درخشان باعث شده است که طی این سالها، موج عظیمی از کارکنان و اساتید به سمت این رشته جذب شوند و تیمهای مستحکمی در سراسر کشور شکل بگیرد.
حال تصور کنید که این قشر زحمتکش، با امید به شرکت در این مسابقات، در طول سالهای متوالی و در تمام فصول، با تلاش و انگیزه فراوان تمرینات مداوم و سخت خود را دنبال کردهاند. برگزاری این مسابقات سالانه، تنها یک رویداد نیست؛ بلکه «نقطه اوج» و «انگیزه اصلی» ما برای ادامه دادن به ورزش و حفظ آمادگی جسمانی است. حذف ناگهانی این رشته که قدمتی بیست و چند ساله دارد، عملاً به معنای بیاعتبار کردن تلاشهای شبانهروزی و انگیزههای صادقانهی ماست و میتواند ضربهای جبرانناپذیر به بدنه ورزشی دانشگاه بزند.
در ادامه و با نگاهی تخصصیتر به ابعاد سلامت کارکنان، باید به این توجیه پاسخ قاطعی دهیم که گویا قرار است به جای ورزشهای «تخصصی و قهرمانی» نظیر والیبال، بر ورزشهای «همگانی» مانند راهپیمایی و کوهنوردی تمرکز شود. با تمام احترامی که برای ورزشهای همگانی قائلیم، اما واقعیت این است که اینگونه فعالیتها فاقد تداوم و پایداری لازم برای یک برنامه سلامت بلندمدت هستند. ورزشهایی نظیر کوهنوردی و راهپیمایی، ماهیتی کاملاً «مقطعی» و «وابسته به شرایط محیطی» دارند؛ آنها شدیداً به فصلهای سال و شرایط آبوهوایی وابسته هستند و در بسیاری از ماههای سال یا به دلیل سرمای شدید،یا گرمای طاقتفرسا، یا آلودگی هوا، غیرممکن میشوند. این در حالی است که ورزشهای تیمی و تخصصی مانند والیبال، به دلیل امکان برگزاری در سالنهای سرپوشیده و مستقل از شرایط جوی، تضمینکننده «ورزش مداوم» و «پایدار» در تمام ۱۲ ماه سال هستند. علاوه بر این،یکی از مهمترین ویژگیهای ورزشهای قهرمانی و رقابتی، ایجاد «انگیزه درونی» برای تمرینات مستمر است؛ هدفگذاری برای مسابقات والیبال باعث میشود کارکنان و اساتید در طول سال، با برنامهریزی دقیق و انگیزهای بالا به تمرین بپردازند تا در روز مسابقه آماده باشند. اگر والیبال حذف شود و جای آن را برنامههای مقطعی و بدون چالش بگیرد، انگیزه لازم برای تمرینات مداوم از بین خواهد رفت و عملاً هدف اصلی که همان «بهرهوری نیروی انسانی سالم و پرانرژی در طول سال» است، دستخوش خدشه شده و فاصلهی زیادی با اصول علمی مدیریت سلامت پیدا خواهد کرد.
نکته حائز اهمیت دیگر که نمیتوان از آن چشمپوشی کرد، جایگاه رهبری و الگوسازی دانشگاه آزاد اسلامی در سطح ملی است. دانشگاه آزاد سالها پیش، با درک اهمیت سلامت کارکنان، پرچمدار برگزاری مسابقات ورزشی در محیطهای اداری و دانشگاهی بود. اکنون شاهدیم که بسیاری از ادارات دولتی و مراکز آموزش رسمی، از جمله دانشگاههای دولتی، غیرانتفاعی، پیام نور و دانشگاههای علوم پزشکی، پس از سالیان دراز و با الگوبرداری از این روش موفق دانشگاه آزاد، در حال برگزاری و گسترش مسابقات ورزشی در تمام رشتهها برای افزایش بهرهوری کارکنان خود هستند. این مراکز دریافتهاند که ورزش، کلید طلایی بهرهوری است. اکنون این سؤال برای ما پیش میآید که چرا دانشگاهی که خود مبدع و پایهگذار این فرهنگ و استعداد یابی و تربیت استعداد در تمام رشته ها بوده است، باید در مسیر حرکت به عکس قدم بردارد و در حالی که دیگران در حال گسترش این برنامهها هستند، ما شاهد حذف و محدود کردن آنها باشیم؟ آیا نباید دانشگاه آزاد همچنان پیشرو و الگوی دیگران باشد؟
با کمال تأسف و تأثر، مطلع شدیم که در تصمیمی برای مدیریت هزینهها، رشته والیبال از لیست مسابقات امسال حذف شده است. ما کاملاً درک میکنیم که اصل «اقتصاد مقاومتی» و صرفهجویی در هزینهها،یک ضرورت انکارناپذیر است. اما جناب رئیس، اجازه دهید این نگاه را از دریچهای دیگر باز کنیم.
هزینهی مالی برگزاری مسابقات والیبال، در برابر «سرمایه اجتماعی» و «بهرهوری معنوی» که برای دانشگاه آزاد میسازد، بسیار ناچیز و جزئی است. این مسابقات تنها یک بازی نیستند؛ آنها تزریق کنندهی روحیه و نشاط به رگهای این مجموعه بزرگ هستند. وقتی یک استاد یا کارمند با انگیزه و شادابی ناشی از ورزش به کلاس یا میز کار خود بازمیگردد، خروجی کارش چندین برابر میشود. حذف این رشته محبوب، عملاً به معنای حذف یکی از مهمترین منابع «انرژی مثبت» برای قشر فرهیخته و زحمتکش دانشگاه است.
آیا صرفهجویی مالی در حد برگزاری یک دوره مسابقات، ارزشش را دارد که در مقابل، دلسردی و غم را به چهرههای همکارانی بیاوریم که سالها منتظر این ایام بودند و برای آن یک سال تمام را با انگیزه، تلاش و کوشش کرده اند؟ ما معتقدیم که هزینهی واقعی، هزینهی حذف خندهها و از بین رفتن انگیزههاست که در درازمدت به چرخه بهرهوری دانشگاه آسیب جدی میزند.
ما، کارکنان و اساتید استانهای مختلف، با قلبی آکنده از احترام برای شما و مجموعه مدیریتی دانشگاه، خواهانیم تا با دستور مستقیم خود، این تصمیم را بازبینی فرمایید. بازگشت والیبال به میدان مسابقات، پیامی خواهد بود که میگوید: «شادی و سلامت شما، برای ما مهمتر از چند خط صرفهجویی اداری است و هیچ تبعیضی بین علاقهمندان به رشتههای مختلف ورزشی وجود نخواهد داشت.»
امیدواریم همواره با توکل به خداوند متعال و با اتکا به نیروی متخصص و باانگیزه، شاهد پیشرفت روزافزون دانشگاه آزاد اسلامی باشیم.
با تجدید احترام وافر
جمعی از کارکنان و اعضای هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی سراسر کشور
