بیانیه اعتراضی جمعی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان

بسمه تعالی

مقام عالی ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران

جناب آقای دکتر مسعود پزشکیان

ریاست محترم مجلس شورای اسلامی

جناب آقای دکتر محمدباقر قالیباف

ریاست محترم قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران

حجت‌الاسلام والمسلمین جناب آقای محسنی اژه‌ای

وزیر محترم بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

جناب آقای دکتر محمدرضا ظفرقندی

وَقُل رَّبّ زدْنِی عِلْمًا

جامعه علمی و نخبگانی کشور، سرمایه‌ای بی‌بدیل برای پیشرفت و استقلال ایران عزیز است.

ما، امضاکنندگان این بیانیه، جمعی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، با ابراز عمیق‌ترین نگرانی نسبت به توقف پرداخت کامل حقوق و اجرای «ترمیم حقوق» مصوب اعضای هیئت علمی، مراتب اعتراض جدی خود را به استحضار می‌رسانیم. این تصمیم که برخلاف وعده‌های پیشین و بررسی‌های کارشناسی اتخاذ شده است، نه‌تنها یک مسئله معیشتی، بلکه تهدیدی راهبردی برای آینده علمی، آموزشی و درمانی کشور محسوب می‌شود.

۱. ترمیم عقب‌ماندگی از افزایش معمول؛ نه یک مطالبه ویژه، بلکه بازگرداندن حداقلی از عدالت

متأسفانه در سال‌های اخیر، شکاف میان افزایش حقوق اعضای هیئت علمی و نرخ تورم به طرز فاجعه‌باری افزایش یافته است. در سال ۱۴۰۱، حقوق اساتید تنها ۱۶ درصد رشد کرد، در حالی که تورم ۵۳ درصد بود. این یعنی ۳۷ درصد کاهش قدرت خرید در یک سال. نسبت حقوق استاد به کارمند غیرهیئت علمی از ۶ برابر در سال ۱۳۹۰ به حدود ۱٫۵ برابر در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در ۱۵ سال گذشته، حقوق کارمندان غیرهیئت علمی ۵۶ برابر شده، در حالی که حقوق اساتید تنها ۱۶ برابر افزایش یافته است. آنچه ما خواستار آن هستیم، «فوق‌العاده» نیست؛ ترمیم همین عقب‌ماندگی مزمن از افزایش‌های معمول حقوق کارمندان است.

۲. اعضای هیئت علمی دانشگاه با عملکرد و ارزیابی مستمر، سرمایه‌های راهبردی نظام سلامت هستند

برخلاف برخی تصورات، فرآیند جذب، ارتقاء و تداوم فعالیت یک عضو هیئت علمی در دانشگاه علوم پزشکی، کاملاً مبتنی بر عملکرد و ارزیابی مستمر است. کلیه مراحل از فراخوان و مصاحبه تخصصی گرفته تا تبدیل وضعیت از تعهد خدمت به پیمانی، از پیمانی به رسمی و سپس ارتقای مرتبه علمی از استادیاری به دانشیاری و استادی، نیازمند ارائه مستندات زیادی در حوزه‌های زیر است:

آموزشی (ارزشیابی چهارگانه توسط دانشجو، همکار، مدیرگروه و معاون آموزشی)

پژوهشی و فناوری (تصویب پروپوزال، انتشار مقاله، داوری، هدایت پایان‌نامه)

بالینی و درمانی (ارائه خدمات تخصصی، حضور در بخش‌ها، جانفشانی در شرایط بحرانی مانند سیل، زلزله، پاندمی کرونا و تحریم‌های ظالمانه)

فرهنگی و اجرایی (پذیرش مسئولیت، تدریس کارگاه‌ها، داوری جشنواره‌ها و غیره)

و حتی در ایام تعطیل و ساعات فرسایشی شبانه، مطالعه پروپوزال‌ها، راهنمایی پایان‌نامه‌ها و داوری مقالات، بخشی از «عملکرد» مستمر ماست. ترفیع پایه سالانه، پایه‌های تشویقی، ارتقای مرتبه و حق تمام وقت جغرافیایی، همگی کاملاً وابسته به کسب امتیاز در این شاخص‌هاست و در صورت عدم تحقق، هیچ مزیتی عاید فرد نخواهد شد.

۳. اعتراض ما، مطالبه‌ای صنفی صرف نیست؛ هشدار ملی درباره فرار مغزها است

آنچه امروز دانشگاه را با یک فوریت ملی مواجه کرده، کاهش شدید انگیزه ماندگاری در میان اعضای جوان و نخبه هیئت علمی است. بسیاری از همکارانی که بهترین سال‌های عمر خود را صرف طی دوره‌های تخصصی، فوق تخصصی، فرصت‌های مطالعاتی و تولید علم کرده‌اند، اکنون به دلیل اختلاف فاحش معیشتی با بازار کار غیردانشگاهی و حتی مشابه‌های بین‌المللی، به طور جدی به مهاجرت یا ترک فعالیت تمام‌وقت دانشگاهی فکر می‌کنند.

هر عضو هیئت علمی که از دانشگاه فاصله می‌گیرد، صرفاً یک فرد نیست؛ بلکه حاصل ۳۰ سال سرمایه‌گذاری آموزشی، پژوهشی و تربیتی کشور است که جبران آن در کوتاه‌مدت ممکن نیست. بی‌توجهی به این زنگ خطر، آینده نظام سلامت، کیفیت آموزش پزشکی و توان علمی کشور را با مخاطره‌ای جبران‌ناپذیر مواجه خواهد کرد.

۴. توقف افزایش مصوب، نقض عهد و بی‌توجهی به واقعیت‌های حرفه‌ای ماست

افزایش مورد اشاره، پس از ماه‌ها بررسی کارشناسی و با تأیید مراجع ذی‌صلاح، به عنوان اقدامی ضروری برای جبران بخشی از کاهش قدرت خرید ناشی از تورم فزاینده، تصویب و حتی به صورت آزمایشی اجرا شده بود. با این حال، تصمیم اخیر مبنی بر اکتفا به افزایش عمومی سالانه و نادیده گرفتن این فوق‌العاده مصوب، این پیام نادرست را به جامعه علمی مخابره می‌کند که عملکرد و زحمات چندوجهی اعضای هیئت علمی مورد غفلت قرار می‌گیرد.

لازم به تأکید است که اعضای هیئت علمی علوم پزشکی، برخلاف برخی دستگاه‌های دیگر، عملاً از بسیاری از مزایای جانبی محروم بوده و با محدودیت‌هایی چون ممنوعیت فعالیت خصوصی در ساعات موظف، الزام به حضور در بخش‌های درمانی پراسترس و پاسخگویی شبانه‌روزی به نیازهای نظام سلامت مواجه هستند. تمام‌وقت بودن ما، صرفاً به معنای حضور فیزیکی نیست؛ بلکه تعهد کامل به مأموریت‌های آموزشی، پژوهشی و درمانی است.

۵. خواسته‌های مشخص و قابل پیگیری

ما، اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان، از مسئولان عالی‌‌رتبه اجرایی و تقنینی کشور به طور جدی خواستاریم:

۱. اجرای فوری و کامل افزایش فوق‌العاده مصوب اعضای هیئت علمی بدون هرگونه قید و شرط جدید و با عطف به گذشته.

۲. تشکیل نشست فوری مشترک با نمایندگان منتخب اساتید (از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور) برای گفت‌وگوی مستقیم و شفاف درباره چشم‌انداز معیشت و منزلت حرفه‌ای اعضای هیئت علمی.

حفظ جایگاه هیئت علمی، حفظ نظام سلامت و تضمین‌کننده توانمندی علمی و استقلال جمهوری اسلامی ایران است.

همان‌گونه که رهبر شهیدمان تأکید فرمودند: «علم و تحقیق، کلید قطعی پیشرفت کشور است». اما امروز با تأسف باید گفت که جایگاه علمی ایران در منطقه، که سال‌ها با تلاش بی‌وقفه همین اعضای هیئت علمی در رتبه یک بود، به رتبه سوم تنزل یافته است. اگرچه این افول جایگاه، حاصل تحریم‌های ظالمانه و محدودیت‌های بین‌المللی بود؛ اما اگر بی‌انگیزگی و تضعیف معیشتی اساتید از درون کشور به این مشکلات اضافه شود، وضعیت فاجعه‌بارتر خواهد شد. جبران این روند نزولی و بازگشت به قله علم منطقه، سال‌ها و دهه‌ها تلاش شبانه‌روزی می‌طلبد.

امروز بیش از هر زمان دیگری، ایران به حضور و انگیزه بالای سرمایه‌های انسانی خود نیاز دارد. تضعیف جایگاه استادان دانشگاه، نه یک مسئله صنفی، که تهدیدی جدی برای استقلال علمی، کیفیت خدمات درمانی و آینده کشور محسوب می‌شود. امیدواریم با دوراندیشی و درک درست شرایط، هرچه سریع‌تر شاهد اصلاح این روند و اجرای کامل مصوبات باشیم؛ پیش از آنکه دیر شود و جبران خسارت‌های آن برای سال‌ها ممکن نباشد.

جمعی از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان