بسم الله الرحمن الرحیم
ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
رئیس محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی
وزیر محترم آموزش و پرورش
رئیس محترم سازمان سنجش آموزش کشور
با سلام و احترام،
خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید:
«إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ»
(سوره نحل، آیه ۹۰)
و نیز میفرماید:
«اعْدلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَی»
(سوره مائده، آیه ۸)
عدالت، زیربنای مشروعیت هر تصمیم عمومی و اساس اعتماد مردم به نظام آموزشی کشور است. هرگاه شرایط جامعه از وضعیت عادی خارج شود، اجرای تصمیمات نیز باید متناسب با واقعیتهای موجود و با رعایت حقوق شهروندان، بهویژه دانشآموزان، مورد بازنگری قرار گیرد.
ما امضاکنندگان این کارزار، شامل دانشآموزان، خانوادهها، فرهنگیان و دغدغهمندان حوزه آموزش، با احترام کامل به تلاشهای مسئولان کشور، درخواست داریم در نحوه برگزاری امتحانات نهایی و تأثیر قطعی سوابق تحصیلی در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بازنگری فوری صورت گیرد.
در ماههای اخیر، بسیاری از دانشآموزان کشور با شرایطی مواجه بودهاند که خارج از اراده و اختیار آنان بوده است؛ شرایطی که موجب اختلال در روند آموزش، کاهش تمرکز، افزایش اضطراب، نگرانی خانوادهها و افت کیفیت یادگیری شده است. در چنین وضعیتی، اعمال تأثیر قطعی و سرنوشتساز نمرات امتحانات نهایی بر آینده تحصیلی دانشآموزان، نیازمند بررسی مجدد و اتخاذ تدابیر جبرانی عادلانه است.
مبانی قانونی و حقوقی درخواست
۱- اصل سوم قانون اساسی
دولت جمهوری اسلامی ایران موظف است همه امکانات خود را برای رفع تبعیضات ناروا و ایجاد امکانات عادلانه برای همه افراد کشور به کار گیرد. هنگامی که شرایط آموزشی دانشآموزان در نقاط مختلف کشور یکسان نبوده است، تحقق عدالت آموزشی مستلزم اتخاذ تدابیر جبرانی مناسب خواهد بود.
۲- اصول نوزدهم و بیستم قانون اساسی
تمامی افراد ملت ایران در برابر قانون از حقوق مساوی برخوردارند و باید از حمایت یکسان قانون بهرهمند شوند. عدالت اقتضا میکند شرایط ویژه و متفاوت آموزشی دانشآموزان در تصمیمگیریهای کلان آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
۳- اصل سیام قانون اساسی
دولت موظف است امکانات آموزش و پرورش را برای همه ملت فراهم سازد. بدیهی است که کیفیت آموزش و امکان بهرهمندی برابر از فرصتهای آموزشی، بخشی از فلسفه وجودی این اصل است.
۴- اصل چهلم قانون اساسی
هیچکس نمیتواند اعمال حق خویش را وسیله اضرار به غیر قرار دهد. تصمیمات آموزشی نیز باید به گونهای اتخاذ شوند که موجب تحمیل آسیبهای غیرضروری و جبرانناپذیر به دانشآموزان نشوند.
مبانی شرعی و فقهی
در فقه اسلامی، قاعده «لاضرر و لاضرار» یکی از مهمترین اصول حقوقی است و بر جلوگیری از تحمیل ضررهای غیرمتعارف به افراد تأکید دارد.
همچنین قاعده «نفی عسر و حرج» مقرر میدارد که در شرایط دشوار و فوقالعاده، باید از تحمیل تکالیف و محدودیتهایی که موجب مشقت شدید میشود پرهیز گردد.
امیرالمؤمنین علی علیهالسلام در فرمان تاریخی خود به مالک اشتر بر رعایت عدالت و توجه به حقوق مردم تأکید میفرمایند و حکومت را امانتی برای حفظ حقوق بندگان خدا میدانند. انتظار جامعه دانشآموزی نیز چیزی جز تحقق همین عدالت نیست.
دلایل ضرورت بازنگری
- بخش قابل توجهی از آموزش دانشآموزان در شرایط غیرعادی و همراه با اختلالات متعدد انجام شده است.
- فشارهای روانی و اجتماعی واردشده بر دانشآموزان، توان یادگیری و آمادگی علمی آنان را تحت تأثیر قرار داده است.
- تأثیر قطعی سوابق تحصیلی، خطاها و مشکلات ناشی از شرایط خاص را به صورت دائمی در سرنوشت آموزشی دانشآموزان ثبت میکند.
- بسیاری از دانشآموزان معتقدند فرصت رقابت برابر و عادلانه برای همه فراهم نبوده است.
- هدف آموزش باید یادگیری عمیق، رشد علمی و پرورش استعدادها باشد، نه افزایش اضطراب و نگرانی دانشآموزان.
درخواستهای مشخص
از مسئولان محترم کشور درخواست میشود:
۱. تأثیر قطعی سوابق تحصیلی پایههای یازدهم و دوازدهم برای سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ مورد بازنگری قرار گیرد.
۲. در صورت عدم امکان حذف، تأثیر قطعی به تأثیر مثبت تبدیل شود تا حقوق دانشآموزان حفظ گردد.
۳. در صورت تداوم شرایط خاص آموزشی، زمانبندی و نحوه برگزاری امتحانات نهایی مجدداً مورد بررسی قرار گیرد.
۴. فرصتهای جبرانی و ترمیمی گسترده برای تمامی دانشآموزان فراهم شود تا هیچ فردی به دلیل شرایط خارج از اختیار خود متضرر نگردد.
سخن پایانی
این درخواست نه یک مطالبه سیاسی، بلکه یک مطالبه آموزشی، انسانی و ملی است.
ما باور داریم که آینده ایران در دستان همین دانشآموزان ساخته خواهد شد. حفظ عدالت آموزشی، حفظ امید نسل جوان و صیانت از حقوق دانشآموزان، سرمایهگذاری برای آینده کشور است.
از مسئولان محترم انتظار داریم با درایت، عدالت و توجه به شرایط ویژه سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، تصمیمی اتخاذ نمایند که موجب افزایش اعتماد عمومی، حفظ حقوق دانشآموزان و تحقق عدالت آموزشی در سراسر کشور شود.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
جمعی از دانشآموزان، خانوادهها، فرهنگیان و دغدغهمندان عدالت آموزشی
ویژه
بحث و گفتگو