خدمت وزیر محترم میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، رئیس محترم سازمان بازرسی کل کشور، استاندار محترم گیلان و تمامی مسئولان ذیربط؛
ما امضاکنندگان این کارزار، خواستار توقف فوری عملیات عمرانی در مجاورت «استحکامات نظامی گلسرک (تونلهای شاه عباسی)» تا زمان انجام مطالعات تخصصی و تعیین حریم ایمن این اثر ملی هستیم.
استحکامات نظامی گلسرک که در محدوده امامزاده هاشم، شهرستان رشت و در مقابل کاروانسرای تاریخی شاه عباسی قرار دارد، یکی از ارزشمندترین آثار تاریخی کمتر شناختهشده استان گیلان است. این مجموعه که شامل تونلها و فضاهای دستکند تاریخی در دل کوه است، به دلیل اهمیت تاریخی خود با شماره ثبت ۳۳۴۷۸ در تاریخ ۱۵ شهریور ۱۴۰۰ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.
در سال ۱۴۰۰ نیز اجرای طرح تعریض مسیر، این اثر را با خطر مواجه کرد، اما با پیگیری فعالان میراث فرهنگی، رسانهها و مسئولان وقت، عملیات متوقف و زمینه ثبت ملی این مجموعه فراهم شد.
اکنون پس از گذشت چند سال، عملیات تعریض جاده بار دیگر در محدوده این اثر آغاز شده است. ماشینآلات سنگین و عملیات سنگبرداری در دامنهای در حال انجام است که درست در زیر استحکامات ثبت ملی قرار دارد. نگرانی جدی این است که بدون انجام مطالعات فنی، زمینشناسی، سازهای و میراث فرهنگی، هرگونه برداشت از بدنه کوه میتواند موجب آسیبهای تدریجی یا جبرانناپذیر به این اثر تاریخی شود.
ما مخالف توسعه، ایمنسازی راهها یا اجرای پروژههای عمرانی نیستیم؛ اما باور داریم توسعه پایدار زمانی معنا پیدا میکند که میراث تاریخی و هویت فرهنگی یک سرزمین نیز مورد احترام و حفاظت قرار گیرد. هیچ پروژهای نباید بدون بررسی دقیق آثار و پیامدهای آن بر یک اثر ثبت ملی اجرا شود.
از مسئولان محترم کشور درخواست میکنیم:
۱. تا زمان انجام مطالعات تخصصی و مستقل، عملیات عمرانی در مجاورت اثر متوقف شود.
۲. گروهی از کارشناسان میراث فرهنگی، زمینشناسی و سازه برای بررسی وضعیت فعلی اثر به منطقه اعزام شوند.
۳. حریم و محدوده ایمن استحکامات نظامی گلسرک بهصورت دقیق تعیین و ابلاغ شود.
۴. نتیجه بررسیها به صورت شفاف در اختیار افکار عمومی قرار گیرد.
امروز سخن تنها بر سر چند متر سنگ و خاک نیست؛ سخن بر سر بخشی از حافظه تاریخی ایران است. میراثی که اگر از بین برود، دیگر قابل بازسازی نخواهد بود.
بیایید پیش از آنکه دیر شود، از این اثر ملی حفاظت کنیم.

بحث و گفتگو