کارزار مطالبه عدالت در امتحانات نهایی و شفافسازی وضعیت کنکور
وزیر محترم آموزشوپرورش
رئیس سازمان سنجش
مسئولان تصمیمگیر کشور
ما، جمعی از دانشآموزان، داوطلبان کنکور و خانوادههای آنان، این کارزار را با هدف دفاع از عدالت آموزشی، برابری فرصتها و حفظ حقوق همه داوطلبان کشور راهاندازی کردهایم.
پیش از هر چیز تأکید میکنیم که هیچکس منکر شرایط دشوار دانشآموزان استانهایی که درگیر جنگ و ناامنی بودهاند، نیست. روشن است که دانشآموزی که زیر صدای انفجار، حملات یا نگرانی برای امنیت خود و خانوادهاش قرار دارد، نمیتواند مانند سایرین امتحان دهد و حمایت از این دانشآموزان وظیفه دولت است.
اما موضوع این کارزار، جنگ نیست؛ موضوع، عدالت است.
امتحانات نهایی، امتحاناتی کشوری، استاندارد و ترازمحور هستند و نتیجه آنها بخش بزرگی از سرنوشت تحصیلی و آینده شغلی میلیونها دانشآموز را تعیین میکند. به همین دلیل، اصل اساسی این امتحانات باید برابری شرایط برای همه داوطلبان باشد.
امروز تصمیم به تعویق امتحانات تنها برای بخشی از داوطلبان، هرچند با نیت حمایت از آنان اتخاذ شده باشد، پرسشهای جدی درباره عدالت آموزشی ایجاد کرده است؛ پرسشهایی که تاکنون هیچ پاسخ شفاف و مستندی برای آنها ارائه نشده است.
نگرانیهای ما چیست؟
۱. تفاوت در فرصت مطالعه
دانشآموزانی که امتحاناتشان به تعویق افتاده، برای برخی دروس فرصت بیشتری برای مطالعه و جمعبندی پیدا میکنند؛ در حالیکه سایر داوطلبان مجبور بودهاند طبق برنامه اولیه امتحان دهند. این تفاوت زمانی، در آزمونی که آینده همه را تعیین میکند، قابل چشمپوشی نیست.
۲. تأثیر مستقیم بر تراز و رتبه
امتحانات نهایی تنها یک امتحان مدرسه نیستند؛ نمرات آنها مستقیماً در سوابق تحصیلی، تراز نهایی و در نهایت رتبه کنکور اثر میگذارند. بنابراین هرگونه تفاوت در شرایط برگزاری میتواند بر نتیجه نهایی داوطلبان اثر بگذارد.
۳. ابهام درباره همترازسازی سؤالات
اگر برای دانشآموزان مناطق مختلف سؤالهای متفاوت طراحی شود، وزارت آموزشوپرورش باید بهصورت شفاف اعلام کند که چگونه برابری سطح دشواری و عدالت در تراز تضمین خواهد شد.
و اگر سؤالها یکسان باشند، اختلاف قابل توجه در فرصت مطالعه چگونه جبران میشود؟
در هر دو حالت، پاسخ روشن و مستند لازم است.
۴. نبود شفافیت در تصمیمگیری
در روزهای اخیر، داوطلبان بارها با اطلاعیههای کوتاهمدت، تغییر برنامهها و تصمیمهای لحظهای روبهرو شدهاند. این وضعیت نهتنها استرس دانشآموزان را چند برابر کرده، بلکه برنامهریزی برای مطالعه را نیز تقریباً غیرممکن ساخته است.
اگر احتمال ادامه این شرایط وجود دارد، چرا از همین امروز سناریوهای احتمالی و برنامههای جایگزین بهصورت شفاف اعلام نمیشود؟
مطالبه ما چیست؟
ما هرگز مخالف حمایت از دانشآموزان مناطق درگیر جنگ نیستیم و معتقدیم امنیت و آرامش آنان در اولویت است.
اما همزمان معتقدیم که عدالت آموزشی نباید قربانی تصمیمهای اضطراری شود.
وقتی نام یک آزمون، «امتحان نهایی کشوری» است، همه داوطلبان باید تا حد امکان در شرایط برابر ارزیابی شوند؛ زیرا نتیجه این آزمون فقط یک نمره نیست، بلکه آینده تحصیلی، دانشگاه، رشته و مسیر زندگی میلیونها دانشآموز را تعیین میکند.
از مسئولان محترم درخواست میکنیم:
-
برنامه نهایی امتحانات و وضعیت کنکور را بهصورت شفاف، قطعی و بدون ابهام اعلام کنند.
-
توضیح دهند عدالت در تراز و همارزی آزمونها دقیقاً با چه روش علمی و آماری حفظ خواهد شد.
-
درباره نحوه طراحی سؤالات، همترازسازی و تأثیر تفاوت زمان برگزاری امتحانات اطلاعرسانی دقیق انجام دهند.
-
در صورتی که امکان برگزاری کاملاً عادلانه وجود ندارد، تصمیمی اتخاذ کنند که اصل برابری فرصتها برای همه داوطلبان کشور حفظ شود.
سخن پایانی
امروز بحث بر سر این نیست که کدام استان بیشتر آسیب دیده یا چه کسی بیشتر سختی کشیده است؛ همه مردم ایران روزهای دشواری را پشت سر گذاشتهاند.
بحث امروز، حق برابر میلیونها دانشآموز در یک آزمون کشوری است.
اگر قرار است امتحانات نهایی مبنای تعیین تراز، رتبه و آینده تحصیلی باشند، باید همه داوطلبان با شرایطی تا حد امکان برابر ارزیابی شوند؛ زیرا کوچکترین تفاوت در فرصت مطالعه، زمان برگزاری یا نحوه طراحی آزمون میتواند بر نتیجه نهایی اثر بگذارد.
ما امضاکنندگان این کارزار تنها یک مطالبه داریم:
عدالت آموزشی، شفافیت در تصمیمگیری و برابری فرصتها برای همه دانشآموزان ایران.
امتحان کشوری، باید با عدالت کشوری برگزار شود.
ویژه
بحث و گفتگو