بسمه تعالی

وزیر محترم آموزش و پرورش

استانداران محترم استان‌های جنوبی کشور

رئیس محترم شورای عالی آموزش و پرورش

با سلام و احترام؛

ما، جمعی از دانش‌آموزان، اولیا، معلمان و شهروندان استان‌های جنوبی کشور، در شرایطی که فرزندان این سرزمین در سخت‌ترین روزهای زندگی تحصیلی خود به سر می‌برند، این نامه را با احساس مسئولیت تقدیم می‌کنیم.

بخش اول: تبیین وضعیت موجود

در روزهای اخیر، استان‌های جنوبی کشور شاهد شرایط اضطراری ناشی از وضعیت جنگی بوده‌اند که موجب ایجاد اضطراب فراگیر، ناامنی روانی و اختلال جدی در زندگی روزمره مردم شده است. این شرایط، آثار ملموسی بر وضعیت جسمی و روانی دانش‌آموزان برجای گذاشته است:

• بسیاری از دانش‌آموزان در شب‌های اخیر به دلیل صدای انفجارها، هشدارهای امنیتی و نگرانی از آینده، دچار بی‌خوابی مزمن، حملات اضطرابی و کاهش شدید تمرکز شده‌اند.
• برخی خانواده‌ها مجبور به جابه‌جایی موقت شده‌اند و دانش‌آموزان از محیط مطالعه و منابع درسی خود دور افتاده‌اند.
• فضای روانی حاکم بر خانواده‌ها، امکان هرگونه آمادگی جدی علمی را از دانش‌آموزان سلب کرده است.
• مشاوران و متخصصان بهداشت روان به‌صراحت از افزایش نشانه‌های اضطراب حاد در میان نوجوانان این مناطق خبر می‌دهند.

بخش دوم: تناقض در تصمیم‌گیری

با تشخیص مسئولان، امتحانات بسیاری از پایه‌های تحصیلی در استان‌های جنوبی لغو یا به تعویق افتاده است که این اقدام، نشان‌دهنده اذعان رسمی نظام آموزشی به وجود شرایط غیرعادی است. با این حال، امتحانات نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم همچنان برقرار مانده‌اند.

این تناقض، دانش‌آموزان این دو پایه را که سنگین‌ترین و سرنوشت‌سازترین آزمون‌های دوران تحصیلی خود را پیش رو دارند، در دشوارترین شرایط روحی و روانی ممکن قرار داده است؛ شرایطی که نه خود آن‌ها، نه خانواده‌هایشان و نه معلمانشان در ایجاد آن کمترین نقشی نداشته‌اند.

بخش سوم: مبانی حقوقی و اخلاقی درخواست

این مطالبه بر پایه محکمات قانونی و اصول پذیرفته‌شده بین‌المللی آموزش استوار است:

۱. اصل سوم قانون اساسی: وظیفه دولت به ایجاد امکانات عادلانه برای همه شهروندان در سراسر کشور.

۲. اصل بیست‌ونهم قانون اساسی: حق برخورداری از امنیت و حمایت‌های لازم برای تمام ملت ایران.

۳. اصل سی‌ام قانون اساسی: تکلیف دولت به فراهم‌سازی شرایط مناسب آموزشی برای همه.

۴. اصل کرامت انسانی: هیچ دانش‌آموزی نباید به دلیل شرایط اضطراری خارج از اراده خود، از فرصت برابر در سنجش علمی محروم شود.

۵. اصل تساوی فرصت‌ها در ارزیابی آموزشی: این اصل که یکی از پایه‌های پذیرفته‌شده در نظام‌های سنجش و ارزیابی جهانی است، مقرر می‌دارد آزمون‌هایی که نتایج آن‌ها بر آینده داوطلبان مؤثر است، باید در شرایطی برگزار شوند که همه شرکت‌کنندگان از حداقل آرامش، تمرکز و آمادگی روانی برخوردار باشند.

۶. اصل عدالت آموزشی: نظامی که برای دانش‌آموزان مناطق امن و دانش‌آموزان مناطق جنگ‌زده، امتحانی با نتایج یکسان و تأثیرگذاری برابر برگزار می‌کند، اصل عدالت را نقض کرده است.

بخش چهارم: ماهیت درخواست

لازم است صریحاً تأکید شود که این درخواست، به هیچ وجه خواستار موارد زیر نیست:

• حذف یا ساده‌سازی محتوای امتحانات
• کاهش معیارهای ارزیابی یا استانداردهای آموزشی
• اعطای نمره یا قبولی بدون ارزیابی

این درخواست، صرفاً و منحصراً تقاضای تعویق زمان برگزاری امتحانات تا بازگشت شرایط عادی است؛ درخواستی معقول، منطقی و منطبق با سوابق تصمیمات پیشین در شرایط مشابه.

بخش پنجم: مطالبات مشخص

از مسئولان محترم آموزش و پرورش، شورای عالی آموزش و پرورش و استانداران استان‌های جنوبی تقاضا داریم:

۱. برگزاری امتحانات نهایی پایه‌های یازدهم و دوازدهم در استان‌های جنوبی درگیر را تا پایان رسمی شرایط اضطراری و اعلام وضعیت عادی، به تعویق اندازند.

۲. تاریخ جدید امتحانات حداقل سه هفته پس از بازگشت شرایط عادی و با اطلاع‌رسانی شفاف و مناسب به دانش‌آموزان، اولیا و مدارس تعیین شود تا فرصت آمادگی مجدد فراهم گردد.

۳. تصمیمی واحد، یکپارچه و عادلانه برای تمامی استان‌ها و شهرستان‌های درگیر اتخاذ شود تا هیچ دانش‌آموزی به دلیل تفاوت در ضوابط اجرایی استان‌های مختلف، متحمل تبعیض آموزشی نگردد.

۴. سازوکاری برای پایش وضعیت روانی دانش‌آموزان آسیب‌دیده پیش‌بینی شود و در صورت نیاز، خدمات مشاوره روان‌شناختی پیش از برگزاری امتحانات ارائه گردد.

۵. مستندات و دلایل تصمیمات اتخاذشده به‌صورت شفاف در اختیار خانواده‌ها قرار گیرد.

سخن پایانی

آینده این دانش‌آموزان، سرمایه اجتماعی و علمی کشور است. امتحانی که نتیجه آن مستقیماً در سابقه تحصیلی، رتبه کنکور و مسیر شغلی فرزندان این مرز و بوم اثر می‌گذارد، شایسته است در شرایطی برگزار شود که همه آن‌ها از حداقل امنیت، آرامش روانی و فرصت برابر برای نشان دادن توانایی‌های واقعی خود برخوردار باشند.

اطمینان داریم که حفظ سلامت روان دانش‌آموزان، تأمین عدالت آموزشی و صیانت از آینده نسل جوان از مهم‌ترین اولویت‌های نظام آموزشی کشور است. از مسئولان محترم انتظار داریم با درایت و دلسوزی، تصمیمی بگیرند که در تاریخ آموزش این سرزمین به‌عنوان نمونه‌ای از عدالت و حکمرانی مسئولانه ثبت شود.

با احترام و امید؛
جمعی از دانش‌آموزان، اولیا، معلمان و شهروندان استان‌های جنوبی ایران