این روزها بسیاری از کارکنان دولت، بهویژه مدرسهیاران، کمحقوقترین و کمبهرهترین افراد، در شرایط سخت اقتصادی و تورم افسارگسیخته، حتی تا پایان ماه قادر به تأمین هزینههای ضروری زندگی و خانواده خود نیستند.
حقوقی که باید پشتوانه آرامش و امنیت یک خانواده باشد، در شرایط فعلی گاهی کمتر از ده روز پاسخگوی هزینههای زندگی است. افزایش حقوق سالانه نیز در برابر رشد قیمت کالاها، مسکن، درمان، آموزش و سایر هزینههای ضروری، نتوانسته قدرت خرید این قشر را حفظ کند.
از دولت و مجلس انتظار میرود صدای کارکنان کمدرآمد را جدی بشنوند و برای ترمیم حقوق در نیمه دوم سال، حمایت ویژه از حقوقهای پایین و افزایش قدرت خرید کارکنان، تصمیمی فوری و عملی اتخاذ کنند.
در حالی که کف حقوق ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار تومان و سقف حقوق ۱۳۰ میلیون تومان است؛ آیا با چنین فاصلهای، وضعیت معیشتی کارکنان کمدرآمد نیازمند توجه فوری نیست؟
کارمند کمدرآمد نباید برای تأمین ابتداییترین نیازهای زندگی، شرمنده خانواده خود باشد.
معیشت کارکنان، موضوعی نیست که بتوان آن را به فردا موکول کرد.
سرایدار مدارس؛ یک شغل، مسئولیتهای چندگانه و مطالبات بیپاسخ:
- سرایدار در مدارس دوشیفته فعالیت میکند، اما حقوق یک شیفت را دریافت میکند. حقالزحمه و مزایای نوبت دوم در بسیاری از موارد پرداخت نمیشود، در حالی که همکار سرایدار عملاً باید پاسخگوی امور مدرسه در دو نوبت باشد.
- سرایداران مدارس شبانهروزی در تمام ساعات و حتی شبها در مدرسه حضور دارند، اما بابت این حضور و مسئولیت شبانه، اضافهکاری متناسبی دریافت نمیکنند.
- سرایدار در مدرسه فقط یک نیروی خدماتی نیست؛ بلکه در بسیاری از مدارس، امین اموال مدرسه نیز محسوب میشود و مسئولیت حفظ و مراقبت از ساختمان، تجهیزات و اموال مدرسه را بر عهده دارد.
- حتی زمانی که سرایدار نیاز به استفاده از مرخصی دارد، به دلیل کمبود نیرو باید برای حضور فرد جایگزین، از افراد مورد اعتماد خانواده، بستگان، دوستان یا همکاران کمک بگیرد؛ موضوعی که نشاندهنده فشار و مسئولیت سنگین این شغل است.
- تعطیلات رسمی و ایام تعطیل مدارس نیز برای بسیاری از سرایداران به معنای تعطیلی واقعی نیست؛ زیرا مسئولیت مراقبت از مدرسه و اموال آن همچنان وجود دارد.
بوفه مدارس و حق استفاده سرایداران: یکی دیگر از موضوعات قابل توجه، بوفه مدارس است. در برخی مدارس، مبالغ قابل توجهی برای اجاره بوفه مطالبه میشود؛ در حالی که باید ضوابط و مقررات آموزشوپرورش درباره نحوه واگذاری و بهرهبرداری از بوفه مدارس رعایت شود. این موضوع نیازمند نظارت جدی است تا حقوق قانونی و منافع کارکنان مدرسه، از جمله سرایداران، نادیده گرفته نشود و واگذاری بوفه خارج از چارچوب مقررات انجام نگیرد.
کمبود نیرو؛ یک نفر به جای چند نفر: امروز در بسیاری از مدارس با کمبود نیروی خدماتی و سرایداری مواجه هستیم. اما به جای تأمین نیروی مورد نیاز، گاهی انتظار میرود یک سرایدار وظایف چند نفر را انجام دهد؛ از نظافت و نگهداری مدرسه گرفته تا مراقبت از ساختمان، اموال، تأسیسات و امور مختلف دیگر. ضروری است مدیران و عوامل اجرایی مدارس، شیوهنامههای ساماندهی نیروی انسانی و شرح وظایف نیروهای خدماتی و سرایداری را بهطور دقیق مطالعه و اجرا کنند و کمبود نیروی انسانی را به دوش یک نفر منتقل نکنند.
مرخصی؛ حقی که نباید به دغدغه تبدیل شود: سرایدار نیز مانند سایر کارکنان حق استفاده از مرخصی دارد. همچنین مطابق مقررات مربوط، بخشی از مرخصی سالانه میتواند ذخیره شود. اما زمانی که نیروی جایگزین برای سرایدار وجود ندارد، استفاده از همین حق قانونی نیز میتواند برای او به یک دغدغه تبدیل شود. استفاده از مرخصی نباید به معنای پیدا کردن جایگزین شخصی توسط خود سرایدار باشد.
نگهبانی شبانه؛ مسئولیتی همراه با استرس و خطر: یکی از مهمترین موضوعات، نگهبانی و مراقبت شبانه از مدارس است. تصور کنید سرایدار نیمهشب در مدرسه حضور دارد و ناگهان صدای دزدگیر به صدا درمیآید. در تاریکی شب و با نور محدود محوطه مدرسه، باید در حیاط و ساختمان مدرسه گشتزنی کند و حتی ممکن است با فردی مواجه شود که قصد ورود یا سرقت از مدرسه را داشته باشد (در صورتی که حق سرایداری و حق نگهبانی دریافت نمیکنند). این شرایط میتواند استرس، اضطراب و خطرات جسمی و جانی برای سرایدار به همراه داشته باشد. آیا منطقی است از یک نیروی سرایدار انتظار داشته باشیم در چنین شرایطی با خطرات احتمالی مقابله کند، بدون اینکه امکانات و حمایتهای لازم برای امنیت او فراهم باشد؟
حرف ما روشن است؛ ما نمیخواهیم مسئولیتهای سرایداران و خدمتگزاران مدارس نادیده گرفته شود؛ برعکس، میگوییم:
هر مسئولیتی باید متناسب با قانون، شرح وظایف، ساعت کار و مزایای مربوط به آن تعریف و جبران شود.
سرایدار مدرسه:
- نگهدارنده ساختمان است.
- امین اموال مدرسه است.
- مسئول امور خدماتی و نظافت است.
- در بسیاری از مدارس مسئول رسیدگی به امور فنی و تأسیسات نیز هست.
- در برخی مدارس مسئولیت حضور و مراقبت شبانه را بر عهده دارد.
- در شرایط اضطراری باید پاسخگوی اتفاقات مدرسه باشد.
پس شایسته است مسئولیتها، حقوق، مزایا، حق سرایداری، اضافهکاری، حق نوبت دوم، مرخصی و شرایط کاری سرایداران نیز به همان اندازه مورد توجه قرار گیرد.
سرایدار مدرسه فقط یک عنوان شغلی نیست؛ انسانی است که امنیت، سلامت، اموال و بخش مهمی از امور روزمره مدرسه بر دوش اوست.
صدای سرایداران و خدمتگزاران مدارس را بشنویم.

بحث و گفتگو