وزیر محترم راه و شهرسازی

رئیس محترم سازمان برنامه و بودجه کشور

استاندار محترم آذربایجان غربی

رئیس محترم اداره کل راه و شهرسازی استان

با سلام

موضوع: مطالبه تعریض و ایمن‌سازی فوری گردنه قوشچی (ارومیه–سلماس)

ما، امضاکنندگان این کارزار از اقشار مختلف مردم، رانندگان، اهالی منطقه و خانواده‌های داغ‌دیده، با تکیه بر آمار رسمی و مشاهدات میدانی، خواستار پایان دادن به بی‌توجهی به یکی از مرگبارترین محورهای مواصلاتی کشور هستیم: گردنه قوشچی در محور ارومیه–سلماس.

واقعیت تلخ یک جاده

گردنه قوشچی سال‌هاست که لقب «جاده مرگ» را یدک می‌کشد. این محور اگرچه در کریدور بزرگراهی غرب کشور و مسیر ترانزیتی به مرز ترکیه قرار دارد و روزانه هزاران خودرو از آن عبور می‌کنند، اما از نظر استانداردهای ایمنی، بسیار عقب‌تر از حداقل‌های لازم است. عرض کم جاده، نبود شانه خاکی مناسب، ضعف در روشنایی و علائم، و فقدان موانع فیزیکی استاندارد، این مسیر را به تلی از خطر تبدیل کرده است.

آمارها این واقعیت را تأیید می‌کنند:

بر اساس گزارش رسمی پلیس راه استان، تنها در سال ۱۴۰۲، ۳۱ نفر در این گردنه جان باخته‌اند.

رئیس کل دادگستری آذربایجان غربی نیز اعلام کرده است که طی ۱۰ سال گذشته، بالغ بر ۱۲۰ نفر در این مسیر جان خود را از دست داده‌اند و عامل اصلی بیشتر این تصادفات، برخوردهای رخ‌به‌رخ به دلیل نبود جداکننده مسیر بوده است.

اقدامات مقطعی، درد را درمان نکرده است

ما از تلاش‌های دو سال اخیر برای ایمن‌سازی قدردانی می‌کنیم. نصب نیوجرسی و جداسازی بخشی از مسیر، توانسته آمار فوتی‌ها را به‌طور چشمگیری کاهش دهد (از ۳۱ نفر در سال ۱۴۰۲ به ۳ نفر در سال ۱۴۰۳). اما این اقدامات مسکّن بوده‌اند، نه درمان. نیوجرسی‌ها تنها از برخورد رخ‌به‌رخ جلوگیری می‌کنند؛ آن‌ها مشکل عرض کم جاده و نبود ظرفیت لازم برای حجم تردد کنونی (بیش از ۸ میلیون تردد در نیمه نخست یک سال) را حل نمی‌کنند.

خواسته اصلی ما: تعریض، نه وعده

طرح تعریض و بهسازی ۲۷ کیلومتری محور قوشچی تا سه‌راه آغزیارت، سال‌هاست که در «دستور کار» اداره کل راه و شهرسازی استان قرار دارد. مدیران استان نیز بارها اعلام کرده‌اند که مطالعات آن انجام شده و حتی «آماده پیمان‌سپاری» است. اما مشکل کجاست؟ اعتبار.

بر اساس اعلام رسمی، این پروژه به یک همت (هزار میلیارد تومان) اعتبار نیاز دارد (به‌طور میانگین ۴۰ میلیارد تومان برای هر کیلومتر) و هم‌اکنون در سازمان برنامه و بودجه «منتظر تأمین اعتبار» است. تا زمانی که این اعتبار تخصیص نیابد، هر سال وعده‌ها تکرار می‌شود و جاده همچنان قربانی می‌گیرد.

ما امضاکنندگان این کارزار، از مسئولان محترم می‌خواهیم:

۱. تعیین تکلیف فوری بودجه یک همتی تعریض گردنه قوشچی: سازمان برنامه و بودجه کشور، بودجه لازم برای تبدیل این محور به بزرگراه را در بودجه سال آینده تصریح و تخصیص دهد تا عملیات اجرایی آغاز شود.

۲. ارائه جدول زمانی شفاف و پاسخ‌گویی: اداره کل راه و شهرسازی آذربایجان غربی موظف شود تاریخ دقیق آغاز پیمان‌سپاری و مراحل اجرای پروژه را به‌صورت عمومی اعلام کند.

۳. تکمیل فوری نقاط باقی‌مانده ایمن‌سازی: تا زمان آغاز تعریض، نسبت به تکمیل نیوجرسی‌های باقی‌مانده (کمتر از ۵ کیلومتر)، اصلاح دوربرگردان‌های خاکی خطرناک، و ارتقای روشنایی و خط‌کشی در تمام طول گردنه اقدام فوری صورت گیرد.

۴. پاسخ‌گویی به قصورها: دستگاه قضایی استان، همان‌گونه که پیش‌تر تأکید کرده است، موضوع «ترک فعل» و سهل‌انگاری در ایمن‌سازی این محور حادثه‌خیز را با جدیت پیگیری کند.

جان مردم، قابل مذاکره نیست

گردنه قوشچی یک «مسئله فنی» نیست؛ یک بحران انسانی است. هر روز تعویق در تخصیص اعتبار، به معنای ادامه خطر برای مردمی است که حق دارند در جاده‌ای امن تردد کنند. ما نمی‌خواهیم سال آینده نیز شاهد تکرار آمار ۳۱ نفر باشیم. ما می‌خواهیم جاده ساخته شود، نه وعده داده شود.

با امضای این کارزار، به مسئولان بگویید: جان مردم آذربایجان غربی، ارزش یک همت اعتبار را دارد.

با احترام، عضوی از انجمن مردمی ناجیان طبیعت فردا