بسمه‌تعالی
ریاست محترم سازمان بازرسی کل کشور
با سلام و احترام
اینجانبان، جمعی از داوطلبان آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسی، مراتب اعتراض و شکایت جدی خود را نسبت به نحوه طراحی، اجرا و مدیریت آزمون صلاحیت حرفه‌ای مورخ ۱۵ آبان ۱۴۰۵ اعلام می‌داریم و خواستار ورود فوری، مستقل و قاطع سازمان بازرسی کل کشور به این موضوع هستیم.
آنچه در این آزمون اتفاق افتاد، صرفاً دشواری معمول یک آزمون علمی نبود؛ بلکه سطح، ساختار و ماهیت بخش قابل‌توجهی از سؤالات به‌گونه‌ای بود که این آزمون را از هدف اصلی خود، یعنی سنجش صلاحیت حرفه‌ای روانشناسان، دور می‌کرد.
۱. تبدیل آزمون صلاحیت حرفه‌ای به آزمون حافظه‌محور و محفوظات خارج از حدود صلاحیت حرفه‌ای
بخش قابل‌توجهی از سؤالات، به‌جای سنجش توانایی تشخیص بالینی، استدلال روان‌شناختی، مهارت مصاحبه، انتخاب مداخله درمانی، رعایت اخلاق حرفه‌ای و تصمیم‌گیری در موقعیت‌های واقعی، بر جزئیات پیچیده، محفوظات پراکنده و اطلاعاتی متمرکز بود که ارتباط مستقیم و متناسبی با حدود صلاحیت حرفه‌ای یک روان‌شناس نداشتند.
آیا قرار است صلاحیت حرفه‌ای روان‌شناس با میزان حفظ کردن جزئیات پیچیده و گاه کم‌کاربرد سنجیده شود یا با توانایی علمی و عملی او در مواجهه با مراجع واقعی؟
آزمونی که به‌جای ارزیابی شایستگی‌های حرفه‌ای، به رقابت در به‌خاطر سپردن مطالب و عبور از سؤالات پیچیده و غیرمتعارف تبدیل شود، نیازمند بررسی جدی از نظر اعتبار علمی، روایی محتوایی و تناسب با اهداف قانونی آزمون است.
۲. تحمیل هزینه‌های سنگین مالی، زمانی و روانی به داوطلبان
هزاران داوطلب برای شرکت در این آزمون، ماه‌ها از زندگی خود را صرف مطالعه، آمادگی علمی و برنامه‌ریزی کرده‌اند.
بسیاری از داوطلبان ناچار شدند از شهر محل سکونت خود به شهرهای دیگر سفر کنند و هزینه‌های قابل‌توجهی بابت بلیت، حمل‌ونقل، اقامت، غذا و سایر مخارج پرداخت کنند.
افرادی از شهرهای دور، با صرف هزینه‌های سنگین و تحمل خستگی مسیر، در شرایطی خود را به حوزه‌های امتحانی رساندند که انتظار داشتند با یک آزمون استاندارد، منصفانه و متناسب با صلاحیت حرفه‌ای مواجه شوند؛ اما نتیجه این شد که با آزمونی غیرمتعارف، بسیار دشوار و از نظر تناسب محتوایی محل اعتراض جدی روبه‌رو شدند.
این داوطلبان فقط هزینه ثبت‌نام پرداخت نکرده‌اند؛ آن‌ها هزینه ماه‌ها مطالعه، خرید منابع، شرکت در کلاس‌ها، کنار گذاشتن فرصت‌های شغلی، صرف وقت خانوادگی، انرژی جسمی و روانی و حتی فرصت‌های ازدست‌رفته زندگی خود را نیز پرداخته‌اند.
چه کسی پاسخ‌گوی این همه هزینه و اتلاف وقت و انرژی است؟
چه کسی مسئول خسارت‌های مادی و معنوی داوطلبانی است که با اعتماد به سازوکار رسمی سازمان، برای شرکت در آزمون برنامه‌ریزی کرده‌اند؟
آیا مسئولان برگزارکننده آزمون، خود را در برابر این حجم از مسئولیت پاسخ‌گو می‌دانند؟
۳. ضرورت بررسی صلاحیت علمی و مدیریتی طراحان و مجریان آزمون
انتظار می‌رود آزمون صلاحیت حرفه‌ای توسط متخصصان آشنا با ماهیت خدمات روان‌شناختی و استانداردهای سنجش طراحی شود.
بنابراین ضروری است مشخص شود:
طراحان سؤالات بر چه مبنای علمی و با چه معیارهایی انتخاب شده‌اند؟
آیا سؤالات پیش از برگزاری، از نظر روایی محتوایی، سطح دشواری و تناسب با صلاحیت‌های حرفه‌ای مورد ارزیابی مستقل قرار گرفته‌اند؟
آیا میان محتوای آزمون، منابع اعلام‌شده و مهارت‌های مورد انتظار از روان‌شناس ارتباط منطقی وجود داشته است؟
چه نهادی مسئول نظارت بر کیفیت علمی و استاندارد بودن آزمون بوده است؟
مسئولیت مدیریتی و اجرایی این اتفاق بر عهده چه اشخاص و واحدهایی است؟
صرف برگزاری آزمون و دریافت هزینه از داوطلبان، به معنای انجام صحیح مسئولیت قانونی و حرفه‌ای برگزارکنندگان نیست.
۴. مطالبه پاسخ‌گویی و مسئولیت‌پذیری مدیران
وقتی یک آزمون با چنین سطحی از اعتراض و نارضایتی گسترده مواجه می‌شود، نمی‌توان با سکوت، بیانیه‌های کلی یا حواله دادن داوطلبان به سامانه اعتراضات، موضوع را خاتمه‌یافته تلقی کرد.
مسئولیت‌پذیری مدیریتی اقتضا می‌کند افرادی که در طراحی، تصویب، نظارت و اجرای چنین آزمونی نقش داشته‌اند، در برابر افکار عمومی و داوطلبان پاسخ‌گو باشند.
در صورت احراز قصور، سوءمدیریت یا تخلف، انتظار می‌رود با مسئولان مربوطه برخورد قانونی و اداری متناسب صورت گیرد.
همچنین از مسئولان ارشد سازمان نظام روانشناسی و مشاوره انتظار می‌رود در صورت احراز مسئولیت مدیریتی و ناتوانی در برگزاری یک آزمون استاندارد و منصفانه، به‌جای اصرار بر حفظ جایگاه مدیریتی، مسئولیت بپذیرند و استعفا دهند.
استعفا در چنین شرایطی نباید به‌عنوان یک اقدام تشریفاتی تلقی شود؛ بلکه می‌تواند حداقل نشانه‌ای از پذیرش مسئولیت در قبال حقوق تضییع‌شده داوطلبان باشد.
۵. خواسته‌های مشخص از سازمان بازرسی کل کشور
از آن مقام محترم درخواست داریم:
۱. دستور بازرسی ویژه و مستقل درباره عملکرد سازمان نظام روانشناسی در طراحی و برگزاری آزمون ۱۵ آبان ۱۴۰۵ صادر شود.
۲. سؤالات آزمون از نظر حافظه‌محور بودن، خروج از حدود و اهداف صلاحیت حرفه‌ای، دشواری نامتعارف، ابهام، اعتبار علمی و تناسب با منابع و مهارت‌های مورد انتظار بررسی شوند.
۳. فرایند انتخاب طراحان، ناظران و مجریان آزمون و مسئولیت هر یک از واحدهای دخیل بررسی شود.
۴. کلید رسمی، پاسخ‌نامه، معیارهای تصحیح، شاخص‌های دشواری و مستندات علمی طراحی آزمون در چارچوب ضوابط قانونی شفاف‌سازی شود.
۵. امکان بررسی مجدد سؤالات و بازبینی پاسخ‌نامه‌ها با حضور کارشناسان مستقل فراهم شود.
۶. در صورت احراز نقص یا تخلف مؤثر، نسبت به اصلاح نتایج و اتخاذ تصمیم قانونی برای جبران حقوق داوطلبان اقدام شود.
۷. هزینه‌های مادی و معنوی تحمیل‌شده به داوطلبان، به‌ویژه افرادی که از شهرهای دیگر برای شرکت در آزمون سفر کرده‌اند، بررسی و مسئولیت قانونی جبران خسارت در صورت احراز شرایط آن پیگیری شود.
۸. عملکرد مدیریتی مسئولان سازمان در زمینه برگزاری آزمون، پاسخ‌گویی به داوطلبان و تعیین تکلیف صدور پروانه اشتغال مورد بررسی قرار گیرد.
۹. در صورت احراز قصور یا سوءمدیریت، برخورد اداری و قانونی با مسببان و بررسی ضرورت استعفای مسئولان ذی‌ربط در دستور کار قرار گیرد.
۱۰. گزارش نتیجه رسیدگی و اقدامات نظارتی به‌صورت رسمی و شفاف اعلام شود.
سخن پایانی؛
ما خواهان حذف استانداردهای علمی نیستیم؛ ما خواهان حذف بی‌عدالتی، بی‌تدبیری، آزمون‌های غیرمتعارف و سازوکارهای غیرشفاف هستیم.
هیچ‌کس با اصل سنجش صلاحیت حرفه‌ای مخالف نیست؛ اما صلاحیت حرفه‌ای را نمی‌توان با آزمونی سنجید که بخش قابل‌توجهی از آن به محفوظات پیچیده و اطلاعات خارج از حدود متعارف صلاحیت حرفه‌ای متکی باشد.
داوطلبان این آزمون، سرمایه‌های انسانی نظام سلامت روان کشور هستند، نه افرادی که بتوان بدون پاسخ‌گویی، ماه‌ها از عمر، وقت، هزینه و انرژی آن‌ها را صرف کرد و در نهایت با یک آزمون غیرمتعارف، آینده حرفه‌ای‌شان را در معرض ابهام قرار داد.
ما خواهان پاسخ‌گویی هستیم، نه سکوت؛ نظارت مستقل می‌خواهیم، نه رسیدگی صوری؛ و مسئولیت‌پذیری مدیران را مطالبه می‌کنیم، نه توجیه عملکرد آنان.
سازمان بازرسی کل کشور باید مشخص کند چه کسانی مسئول این وضعیت هستند و چه اقدامی برای احقاق حقوق داوطلبان انجام خواهد شد.
انتظار داریم این شکایت به‌عنوان مطالبه‌ای جدی در دفاع از حقوق عمومی و حقوق حرفه‌ای هزاران داوطلب مورد رسیدگی قرار گیرد.
با احترام؛
جمعی از داوطلبان آزمون صلاحیت حرفه‌ای روانشناسی مورخ ۱۵ آبان ۱۴۰۵
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو