رئیس محترم دانشگاه آزاد اسلامی

اینجانبان، جمع کثیری از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی در سراسر کشور، به استحضار می‌رسانیم که ترم بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به دلیل وقوع دو رویداد بی‌سابقه و خارج از اراده دانشجویان، عملاً فاقد کمترین استانداردهای یک نیمسال تحصیلی مؤثر بوده است:

اول) وقوع جنگ ۴۰ روزه ایران و آمریکا که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴) با حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد و حدود ۴۰ روز به طول انجامید. این جنگ علاوه بر ایجاد تنش و بحران فراگیر در سطح کشور، زیرساخت‌های ارتباطی را بشدت تحت تأثیر قرار داد.

دوم) قطع کامل اینترنت بین‌الملل که از ابتدای جنگ (۹ اسفند ۱۴۰۴) تا مدت‌ها پس از آتش‌بس ادامه یافت. بر اساس گزارش‌های معتبر، از ۱۰۱ روز ابتدایی سال ۲۰۲۶ میلادی، ۶۳ روز اینترنت بین‌الملل در ایران قطع بوده است. کاربران عملاً به اینترنت جهانی دسترسی نداشتند و بسیاری از سرویس‌های خارجی از دسترس خارج شد. حتی پس از برقراری آتش‌بس، قطع سراسری اینترنت ادامه داشت.

این دو پدیده در کنار هم، مصداق بارز «فورس ماژور» یا «قوه قاهره» (ماده ۲۲۷ قانون مدنی ایران) هستند؛ چرا که حوادثی خارجی، غیرقابل پیش‌بینی و غیرقابل اجتناب بوده‌اند که دانشجویان را از دریافت آموزش مؤثر باز داشته‌اند.

وضعیت به حدی وخیم بوده که حتی برخی کاربران در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرده‌اند خسارت قطع اینترنت «از جنگ بیشتر است». در چنین شرایطی، برگزاری امتحان یا هرگونه ارزیابی از دانشجویان و دریافت شهریه، عملی کاملاً غیرمنصفانه و غیرقانونی است.

دلایل و مستندات حقوقی درخواست‌ها:

۱- بازتدریس تمام دروس ترم بهمن ۱۴۰۴ در مهر ۱۴۰۵ و عدم نیاز به انتخاب واحد جدید:

دانشگاه آزاد اسلامی وفق ماده ۲ قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، مسئول ارائه خدمات آموزشی به صورت صحیح و کامل است. بدیهی است که آموزش در شرایط قطعی اینترنت ناشی از جنگ، فاقد استانداردهای لازم بوده و دانشگاه در انجام تعهدات خود قصور ورزیده است.

همچنین ماده ۳۷ آیین‌نامه آموزشی دانشگاه آزاد به دانشجو اجازه حذف اضطراری درس را می‌دهد. در شرایط فورس ماژور ناشی از جنگ و قطعی اینترنت، این حکم به طریق اولی شامل کل ترم می‌گردد. بر این اساس، دانشگاه مکلف است بدون نیاز به انتخاب واحد مجدد، تمام دروس این ترم را از ابتدا در مهر ۱۴۰۵ بازتدریس کند.

۲- عدم دریافت و پرداخت شهریه بابت ترم بهمن ۱۴۰۴:

بر اساس بند «ک» ماده ۱۲ اساسنامه اصلاحی دانشگاه آزاد اسلامی، تعیین و دریافت شهریه باید در قبال ارائه خدمت آموزشی صورت گیرد. از آنجا که کلاس مؤثری برگزار نشده و دانشجو بهره‌ای از خدمات آموزشی نبرده، دریافت شهریه فاقد وجاهت قانونی است.

از سوی دیگر، ماده ۳ قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، فروش اجباری خدمات همراه با شرایط غیرعادلانه را ممنوع کرده است. وصول شهریه در شرایط فورس ماژور، مصداق بارز «اخذ ما به ازای خدمات ارائه‌نشده» است و ماده ۱۶ قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، عرضه‌کننده خدمات را مسئول جبران خسارت وارده به مصرف‌کننده می‌داند.

۳- عدم احتساب ترم بهمن ۱۴۰۴ در سنوات تحصیلی و معدل:

مطابق ماده ۳۷ آیین‌نامه آموزشی دانشگاه آزاد، حذف اضطراری درس بر سنوات تأثیری ندارد. این حکم در شرایط فورس ماژور درباره کل ترم نیز جاری است. لذا این ترم «تعطیل به دلیل قهری (جنگ و قطعی اینترنت)» تلقی شده و در سنوات و معدل دانشجویان تأثیر منفی نداشته باشد.

۴- نقض حقوق اساسی دانشجویان (اصول ۱۹، ۲۰ و ۲۸ قانون اساسی):

قطع اینترنت و اختلال در آموزش مجازی، دانشجویان مناطق محروم و کمتر برخوردار را به مراتب بیشتر از دیگران متضرر کرده و موجب نقض اصل ۱۹ قانون اساسی (حقوق مساوی اقوام و مردم) و اصل ۲۰ قانون اساسی (حمایت یکسان قانونی از همه افراد ملت) شده است. همچنین حق تحصیل به عنوان مقدمه حق اشتغال (اصل ۲۸ قانون اساسی) نقض گردیده است.

درخواست نهایی:

با عنایت به مراتب فوق، از مدیریت محترم دانشگاه آزاد اسلامی و مسئولین محترم آموزش عالی تقاضا داریم:

۱. ترم بهمن ۱۴۰۴ به دلیل وقوع جنگ ۴۰ روزه و قطعی کامل اینترنت بین‌الملل، «ترم معادل تعطیل به دلیل فورس ماژور» اعلام شود.

۲. تمام دروس این ترم بدون نیاز به انتخاب واحد جدید، در ترم مهر ۱۴۰۵ از ابتدا بازتدریس گردد.

۳. هیچ گونه شهریه‌ای بابت ترم بهمن ۱۴۰۴ از دانشجویان دریافت نشود و شهریه‌های پرداخت‌شده عودت داده شود.

۴. ترم بهمن ۱۴۰۴ در سنوات تحصیلی و معدل دانشجویان تأثیر منفی نداشته باشد.

۵. دانشگاه تضمین دهد که ترم مهر ۱۴۰۵ با رفع کامل مشکلات زیرساختی، امکان آموزش مؤثر را برای تمام دانشجویان در سراسر کشور فراهم کند.