نامهٔ سرگشادهٔ جمعی از پزشکان متعهد خدمت

مسئولان محترم وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی

نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی

با سلام و احترام

ما جمعی از پزشکان متعهد خدمت، ضمن تأکید بر احترام به جایگاه وزارت بهداشت و ضرورت تأمین نیروی متخصص موردنیاز کشور، نسبت به نحوهٔ تعیین، افزایش و اعمال مدت تعهد خدمت برای گروه‌های مختلف پزشکان، ابهامات و اعتراضات جدی داریم و خواستار ارائهٔ توضیح رسمی، شفاف، مستند و قابل‌استناد در این خصوص هستیم.

بر اساس تصمیمات و اطلاعات اعلام‌شده، ورودی‌های سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ مشمول افزایش دوبرابری مدت تعهد شده‌اند، در حالی که برای سایر ورودی‌ها، میزان تعهد ۱/۷ برابر در نظر گرفته شده است.

این تفاوت صرفاً یک اختلاف عددی نیست؛ بلکه برای پزشکانی که سال‌های قابل‌توجهی از زندگی حرفه‌ای و شخصی خود را صرف تحصیل تخصص و سپس خدمت در مناطق موردنیاز کشور کرده‌اند، تأثیر مستقیم و جدی بر آیندهٔ شغلی، حرفه‌ای و شخصی آنان دارد.

پرسش اساسی ما روشن است:

مبنای قانونی، کارشناسی و اجرایی تعیین دو ضریب متفاوت برای گروه‌های مختلف چیست؟

چرا پزشکان ورودی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ باید مشمول ضریب دوبرابر شوند، در حالی که برای سایر ورودی‌ها ضریب ۱/۷ اعمال می‌شود؟

اگر مبنای این تفاوت، قانون یا مصوبه‌ای مشخص است، انتظار طبیعی و قانونی ما این است که شماره، تاریخ، مرجع تصویب و متن مستند مربوطه به‌صورت شفاف اعلام شود.

صرف اعلام یک تصمیم، بدون ارائهٔ مبنای قانونی و کارشناسی آن، پاسخ‌گوی ابهامات پزشکانی که مستقیماً تحت‌تأثیر این تصمیم قرار گرفته‌اند، نخواهد بود.

تفاوت شرایط پذیرش ورودی‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷

موضوع مهم دیگری که باید در بررسی این تفاوت موردتوجه قرار گیرد، شرایط علمی و معیارهای پذیرش در زمان ورود به دورهٔ تخصص است.

ورودی‌های سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ در شرایطی وارد دورهٔ تخصص شدند که طبق ضوابط آن دوره، حداقل ۸۵ درصد نمرهٔ لازم برای ورود، به‌عنوان شرط پذیرش در نظر گرفته می‌شد؛ در حالی که بر اساس ضوابط فعلی، این حداقل به ۸۰ درصد رسیده است.

بنابراین، اگر قرار است تفاوت در میزان تعهد با استناد به نوع پذیرش یا سطح علمی گروه‌ها توجیه شود، لازم است دقیقاً مشخص شود چرا گروهی که در زمان پذیرش با حداقل معیار ۸۵درصدی وارد دورهٔ تخصص شده‌اند، امروز مشمول افزایش دوبرابری تعهد می‌شوند، در حالی که برای ورودی‌های بعدی با حداقل معیار ۸۰درصدی، ضریب پایین‌تری اعمال می‌شود.

این موضوع به معنای ارزش‌گذاری یا مقایسهٔ فردی پزشکان ورودی‌های مختلف نیست؛ بلکه یک پرسش مشخص دربارهٔ منطق و معیارهای تصمیم‌گیری است.

اگر معیار علمی یا شرایط پذیرش در تعیین میزان تعهد مؤثر بوده است، انتظار می‌رود این معیار به‌صورت شفاف و قابل‌سنجش اعلام شود.

نقش پزشکان ورودی ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ در دوران همه‌گیری کرونا

نکتهٔ مهم دیگری که نمی‌توان در بررسی وضعیت این گروه نادیده گرفت، دوران همه‌گیری بیماری کووید-۱۹ است.

پزشکان ورودی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ در همان دوره‌ای در حال آموزش و خدمت بودند که نظام سلامت کشور با یکی از بی‌سابقه‌ترین بحران‌های چند دههٔ اخیر مواجه شد.

این پزشکان، مانند بسیاری از کادر درمان کشور، در آن دوره در مراکز درمانی حضور داشتند و کشیک‌های سنگین و خدمت مستمر خود را در شرایط همه‌گیری انجام دادند.

بنابراین، شایسته است در هرگونه تصمیم‌گیری دربارهٔ میزان تعهد این گروه، خدمت واقعی انجام‌شده، شرایط دشوار کاری و نقش این پزشکان در دوران کرونا نیز موردتوجه قرار گیرد.

نمی‌توان از یک سو خدمت پزشکان این گروه در یکی از دشوارترین دوره‌های نظام سلامت کشور را نادیده گرفت و از سوی دیگر، بدون ارائهٔ توضیح روشن، تعهد آنان را نسبت به گروه‌های دیگر به میزان بیشتری افزایش داد.

ما معتقدیم اگر معیار تصمیم‌گیری، میزان بهره‌مندی از امکانات، شرایط پذیرش، سطح علمی یا میزان تعهد خدمت بوده است، همهٔ این عوامل باید به‌صورت شفاف، قابل‌اندازه‌گیری و یکسان دربارهٔ گروه‌های مختلف بررسی شوند.

دربارهٔ عنوان «سهمیهٔ نذری»

موضوع دیگری که موجب نگرانی و ابهام جدی شده، عبارت «سهمیهٔ نذری» منتسب به سرکار خانم دکتر طاهره چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت، در اشاره به این گروه از پزشکان است.

در صورتی که این عبارت از سوی مقام مذکور بیان شده باشد، انتظار می‌رود منظور دقیق، مبنای استفاده از این عنوان و ارتباط احتمالی آن با وضعیت تعهد خدمت این پزشکان به‌صورت رسمی روشن شود.

پذیرش پزشکان در دوره‌های تخصصی، موضوعی مبتنی بر قوانین، مقررات، دفترچه‌های رسمی، سهمیه‌های مصوب و فرایندهای مشخص آموزشی و اداری است. بنابراین، استفاده از عنوانی مانند «سهمیهٔ نذری» در مورد گروهی از پزشکان نمی‌تواند بدون توضیح دقیق و رسمی باقی بماند.

لذا صریحاً درخواست می‌کنیم مشخص شود:

* آیا «سهمیهٔ نذری» عنوان رسمی یک سهمیه یا سازوکار قانونی پذیرش بوده است؟ اگر پاسخ مثبت است، مستند قانونی و عنوان رسمی آن چیست؟

* اگر این عبارت عنوانی غیررسمی بوده، منظور دقیق از به‌کارگیری آن دربارهٔ پزشکان متعهد خدمت چه بوده است؟

* آیا میان نوع سهمیه یا نحوهٔ پذیرش این پزشکان و افزایش دوبرابری مدت تعهد ورودی‌های سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷، ارتباط حقوقی و مقرراتی مشخصی وجود دارد؟

* در صورت وجود چنین ارتباطی، مستند قانونی، مصوبه یا آیین‌نامهٔ مربوطه چیست؟

درخواست‌های صریح ما

از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونت آموزشی وزارتخانه درخواست می‌کنیم:

۱. مبنای قانونی و کارشناسی افزایش دوبرابری تعهد برای ورودی‌های سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ به‌صورت رسمی اعلام شود.

۲. مستند قانونی تعیین ضریب ۱/۷ برای سایر ورودی‌ها و علت تفاوت میان این دو گروه به‌طور شفاف اعلام شود.

۳. مشخص شود سال ورود دقیقاً بر اساس کدام قانون یا مصوبه، به‌عنوان معیار تعیین میزان افزایش تعهد انتخاب شده است.

۴. شرایط پذیرش و معیارهای علمی گروه‌های مختلف، از جمله تفاوت میان حداقل ۸۵ درصد نمره در زمان پذیرش ورودی‌های ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ و ۸۰ درصد در شرایط فعلی، در توجیه علمی این تفاوت بررسی و تبیین شود.

۵. سابقهٔ خدمت پزشکان ورودی ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۷ در دوران همه‌گیری کرونا، از جمله کشیک‌ها و حضور مستمر آنان در مراکز درمانی، در ارزیابی میزان تعهد این گروه موردتوجه قرار گیرد.

۶. دربارهٔ عبارت «سهمیهٔ نذری» توضیح رسمی ارائه و عنوان و مبنای قانونی سهمیهٔ مورد اشاره مشخص شود.

۷. مشخص شود آیا میان نوع سهمیهٔ پذیرش و افزایش دوبرابری تعهد ارتباط قانونی وجود دارد یا خیر.

۸. نقش شاخص‌های علمی، رتبه‌های قبولی، نوع سهمیه، شرایط پذیرش و سابقهٔ خدمت واقعی در تعیین میزان تعهد به‌صورت شفاف اعلام شود.

۹. در صورت وجود مصوبه، بخشنامه یا دستورالعمل مرتبط، متن کامل مستندات مورد استناد جهت اطلاع پزشکان منتشر شود.

سخن پایانی

ما پزشکان متعهد خدمت، اصل خدمت به مردم و حضور در مناطق موردنیاز کشور را انکار نکرده و نمی‌کنیم. بسیاری از ما سال‌ها در مناطق کم‌برخوردار کشور خدمت کرده‌ایم و مسئولیت حرفه‌ای و قانونی خود را پذیرفته‌ایم.

ما در شرایطی وارد دورهٔ تخصص شدیم که معیارهای پذیرش سخت‌گیرانه‌تری وجود داشت، سال‌های طولانی آموزش تخصصی را پشت‌سر گذاشتیم و در یکی از سخت‌ترین مقاطع تاریخ نظام سلامت کشور، یعنی همه‌گیری کرونا، به ارائهٔ خدمت و انجام کشیک‌های سنگین ادامه دادیم.

بنابراین، پرسش ما کاملاً روشن است:

بر چه مبنای قانونی و کارشناسی، گروهی که با معیارهای پذیرش آن زمان وارد دورهٔ تخصص شده، سال‌های آموزش تخصصی را سپری کرده و در دوران بحران کرونا نیز خدمت کرده است، امروز باید با افزایش دوبرابری تعهد مواجه شود، در حالی که برای ورودی‌های دیگر ضریب ۱/۷ تعیین شده است؟

پذیرش اصل تعهد خدمت، به معنای پذیرش هرگونه تغییر، افزایش یا تفاوت در میزان تعهد بدون ارائهٔ مستندات قانونی نیست.

نه امتیاز ویژه می‌خواهیم و نه برخورد تبعیض‌آمیز؛ خواستهٔ ما شفافیت، اجرای قانون، اعلام مستندات و رعایت حقوق قانونی پزشکان است.

از وزارت بهداشت انتظار داریم به‌جای پاسخ‌های کلی، مبنای قانونی، کارشناسی و اجرایی این تصمیم را به‌صورت صریح و مستند اعلام کند.

جامعهٔ پزشکان متعهد خدمت شایستهٔ پاسخ روشن، رسمی و مستند است.

با احترام

جمعی از پزشکان متعهد خدمت