مسئولین محترم نهادهای قانونگذار،
رئیس محترم قوه قضائیه،
دولت محترم جمهوری اسلامی ایران،
مسئولین محترم سازمانهای حمایتی،
مسئولین محترم نهادهای مسئول حفظ امنیت و حقوق شهروندان
با سلام و احترام،
موضوع: درخواست تصویب قانون جامع منع خشونت، مقابله با قتلهای ناموسی، تضمین حق حیات و حمایت همهجانبه از قربانیان
ما خواستار تدوین و تصویب قانونی جامع، مستقل، سختگیرانه و بدون تبعیض برای مقابله با تمامی اشکال خشونت علیه انسانها هستیم؛ قانونی که حمایت از جان، آزادی، امنیت و کرامت انسانی را به یک اصل غیرقابلمعامله تبدیل کند.
خشونت فقط به قتل و ضربوجرح محدود نمیشود. توهین، تحقیر، تهدید، آزار روانی، کنترل اجباری، مزاحمت خیابانی، آزار جنسی، کودکآزاری و محرومکردن افراد از امنیت و آزادی نیز باید بهصورت جدی مورد رسیدگی قرار گیرند.
خانه باید امنترین مکان زندگی انسان باشد، نه محیطی که فرد در آن بهدلیل وابستگی خانوادگی، مالی یا عاطفی مجبور به تحمل خشونت شود.
مطالبه ما روشن است: هیچ فردی نباید در هیچ مکان و زمانی، از سوی هیچ شخصی، بهدلیل جنسیت، سن، نسبت خانوادگی، باور مذهبی، سبک زندگی یا قضاوت دیگران مورد خشونت قرار گیرد.
۱. حذف هرگونه مصونیت خانوادگی در پروندههای قتل
هر فردی که مرتکب قتل عمد میشود، بدون توجه به نسبت خانوادگی، جنسیت، موقعیت اجتماعی، دین و باورهای شخصی باید در برابر قانون پاسخگو باشد.
هیچ پدر، مادر، برادر، همسر یا خویشاوندی نباید بهدلیل نسبت خانوادگی یا ادعای برخورداری از حق شرعی و عرفی، از مسئولیت کیفری قتل معاف شود.
هرگونه امتیاز یا معافیت تبعیضآمیز در پروندههای قتل باید حذف شود.
مجازات قتل عمد باید متناسب و بازدارنده باشد و در مواردی که قانون مجازات اعدام را پیشبینی میکند، هیچ معافیت تبعیضآمیزی وجود نداشته باشد.
نقش تمامی افراد دخیل در قتل، از جمله مشارکتکنندگان، معاونان و افرادی که در پنهانسازی جرم نقش داشتهاند، بررسی شود.
پروندههای قتل گذشته نیز در چارچوب قوانین مربوط به زمان وقوع جرم و اصول دادرسی عادلانه بررسی شوند.
۲. توقف کامل قتلهای ناموسی
قتل ناموسی باید بدون هیچگونه توجیه فرهنگی، مذهبی، خانوادگی یا اجتماعی با برخورد جدی قانونی مواجه شود.
هیچ انسانی مالک جان انسان دیگری نیست.
حفظ آبرو، غیرت، شرافت خانوادگی، اختلافات شخصی، انتخاب همسر، پوشش، روابط عاطفی یا سبک زندگی، هیچکدام مجوز تهدید یا گرفتن جان انسان دیگری نیستند.
۳. تضمین حق حیات بدون قضاوت اخلاقی
حق حیات و امنیت جانی هر انسان باید مستقل از قضاوتهای اخلاقی، اجتماعی، مذهبی و خانوادگی تضمین شود.
حتی اگر فردی از نظر قانون یا جامعه دارای رفتارهای ناپسند یا سوابق اخلاقی مورد انتقاد باشد، هیچکس حق تهدید، ضربوجرح، حبس، شکنجه یا قتل او را ندارد.
هیچ خانوادهای حق مجازات شخصی اعضای خود را ندارد.
هیچ فردی حق ندارد خود را قاضی یا مجری قانون بداند.
حتی وجود اتهام یا سابقه جرائم سنگین، مجوز خشونت شخصی نیست.
در مواردی مانند کودکآزاری، سوءاستفاده جنسی از کودکان، بهرهکشی از کودکان یا قاچاق و فروش مواد مخدر، دستگاه قضایی باید مستقلاً و مطابق قانون رسیدگی کند.
خانواده، خویشاوندان و افراد عادی نباید در مقام مجازاتکننده یا تهدیدکننده وارد شوند.
هیچ انسانی بهدلیل گذشته، رفتار، انتخابهای شخصی یا قضاوت دیگران، مستحق قتل و خشونت نیست.
۴. مقابله با تمام اشکال خشونت خانگی
قانون باید تمامی اشکال خشونت را پوشش دهد، از جمله:
قتل و اقدام به قتل
ضربوجرح و آزار جسمی
تهدید به قتل و آسیبرسانی
توهین، فحاشی و تحقیر
خشونت روانی و عاطفی
حبس خانگی و محدودکردن غیرقانونی آزادی
کنترل و سوءاستفاده مالی
محرومکردن فرد از نیازهای اساسی زندگی
تهدید، اجبار و ارعاب
کودکآزاری و سوءاستفاده از کودکان
این حمایت باید بدون هیچ تبعیضی شامل زنان، مردان، دختران و پسران باشد.
خشونت علیه پسران نیز باید به همان اندازه خشونت علیه دختران جدی گرفته شود.
۵. مقابله با مزاحمت خیابانی و آزار زنان و دختران
خواستار تدوین قوانین سختگیرانه و سازوکار اجرایی مؤثر برای مقابله با هرگونه مزاحمت و آزار علیه زنان و دختران هستیم.
این حمایت باید در تمامی محیطها برقرار باشد؛ از خیابان و وسایل حملونقل عمومی گرفته تا دانشگاه، مدرسه، محل کار، مراکز خرید، پارکها، محیطهای تفریحی و فضای مجازی.
موارد زیر باید مورد رسیدگی جدی قرار گیرند:
متلکگویی و تکهانداختن با محتوای جنسی، تحقیرآمیز یا تهدیدکننده
اظهارنظرهای ناخواسته و آزاردهنده درباره بدن و ظاهر زنان
تعقیبکردن و ایجاد ترس و ناامنی
اصرار و فشار برای برقراری ارتباط ناخواسته
مزاحمت مکرر پس از اعلام عدم تمایل
لمس و تعرض بدون رضایت
تهدید و توهین در محیط عمومی
تصویربرداری یا انتشار تصاویر خصوصی بدون رضایت
آزار و تهدید در محیطهای آموزشی و شغلی
مزاحمت و آزار در فضای مجازی
برای این موارد باید امکان گزارش آسان، رسیدگی سریع، حمایت از شاکیان و مجازات متناسب با شدت و تکرار رفتار فراهم شود.
هیچ زنی نباید برای رفتوآمد، تحصیل، کار یا حضور در اجتماع مجبور به تحمل مزاحمت و آزار شود.
۶. رسیدگی به خشونت بدون الزام به ارائه مدرک برای دریافت حمایت اولیه
یکی از مشکلات اساسی قربانیان، دشواری اثبات خشونت و ترس از شکایت است.
درخواست داریم:
هر فرد بتواند بدون ارائه مدارک اولیه، درخواست حمایت و بررسی وضعیت خود را ثبت کند.
برای دریافت سرپناه، حمایت روانی و حفاظت فوری، اثبات قبلی خشونت الزامی نباشد.
نبود شاهد، آثار جسمی یا مدارک فوری بهانهای برای نادیدهگرفتن گزارش قربانی نباشد.
گزارشها توسط کارشناسان مستقل بررسی شوند.
در صورت احتمال خطر، اقدامات حفاظتی فوری انجام شود.
رسیدگی کیفری و صدور حکم مجازات با تحقیقات قانونی، بررسی شواهد و رعایت حق دفاع انجام شود.
برای نجات جان یک انسان نباید منتظر وقوع فاجعه ماند.
۷. تأسیس سازمان ملی مستقل حمایت از قربانیان
خواستار تأسیس نهادی مستقل، رایگان، شبانهروزی و تخصصی برای حمایت از تمامی قربانیان خشونت هستیم.
این سازمان باید:
امکان ثبت گزارش محرمانه داشته باشد.
مددکار اجتماعی، روانشناس، مشاور حقوقی و نیروی متخصص در اختیار داشته باشد.
پرونده قربانیان را تا رسیدن به امنیت پایدار پیگیری کند.
امکان مداخله فوری در شرایط تهدید جانی داشته باشد.
بر عملکرد مراکز حمایتی نظارت کند.
در برابر کوتاهی و بیتوجهی مسئولان پاسخگو باشد.
بدون توجه به سن، جنسیت، وضعیت مالی و نسبت خانوادگی از قربانیان حمایت کند.
۸. ایجاد خانههای امن رایگان و بلندمدت
خواستار ایجاد مراکز اقامتی امن و رایگان برای تمامی افرادی هستیم که در محیط خانواده یا زندگی شخصی با خشونت و تهدید مواجهاند.
این مراکز باید امکانات زیر را فراهم کنند:
اقامت رایگان و بلندمدت متناسب با نیاز فرد
محیط کاملاً بهداشتی، امن و مجهز
تأمین رایگان غذا، پوشاک و نیازهای ضروری
خدمات درمانی و روانشناختی
کمکهزینه معیشتی و حمایت مالی
امکان تحصیل و اشتغال
آموزش مهارتهای زندگی و استقلال مالی
حفاظت از اطلاعات شخصی و محل اقامت
امکان پذیرش زنان، مردان و کودکان
هیچ قربانی نباید بهدلیل نداشتن پول، سرپناه یا حمایت خانوادگی مجبور به بازگشت به محیط خشونتآمیز شود.
۹. جلوگیری از بازگرداندن اجباری کودکان به خانواده خشونتگر
در مواردی که کودک در معرض خشونت، آزار، تهدید یا خطر جدی قرار دارد، خانواده نباید صرفاً با استناد به رابطه والد و فرزندی بتواند او را به محیط ناامن بازگرداند.
امنیت و مصلحت عالیه کودک باید اولویت اصلی باشد.
بازگشت کودک به خانواده باید منوط به ارزیابی مستقل امنیت محیط باشد.
در صورت احراز خطر، جداسازی کودک از محیط خشونتآمیز ادامه یابد.
هیچ فشار خانوادگی یا مالی نباید موجب بازگرداندن اجباری کودک شود.
۱۰. حمایت مالی و اجتماعی از قربانیان و امکان سرپرستی
دولت باید سازوکاری شفاف برای کمک مالی خیرین، مؤسسات خیریه و سازمانهای مردمنهاد به قربانیان ایجاد کند.
همچنین:
امکان واگذاری سرپرستی قانونی کودکان واجد شرایط به خانوادههای واجد صلاحیت فراهم شود.
داشتن نسبت خونی بهتنهایی نباید برای دریافت سرپرستی امتیاز محسوب شود.
صلاحیت واقعی، امنیت محیط زندگی و مصلحت کودک معیار اصلی انتخاب سرپرست باشد.
برای افرادی که به سن قانونی رسیدهاند نیز امکان دریافت حمایت مستقل، مسکن حمایتی و کمکهزینه زندگی فراهم شود.
حمایت اجتماعی با رسیدن به سن قانونی پایان نیابد.
هیچ فردی بهدلیل نداشتن خانواده یا قطع ارتباط با خانواده زیستی از حمایت محروم نشود.
۱۱. نظارت فوقالعاده سختگیرانه بر خانوادههای متقاضی سرپرستی
واگذاری سرپرستی کودک نباید صرفاً با بررسی مدارک اولیه یا توانایی مالی متقاضی انجام شود.
احتمال تبانی، خریدوفروش سرپرستی، سوءاستفاده، کودکآزاری و به خطر افتادن جان کودک باید بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
برای این منظور:
۱. تمامی متقاضیان از نظر روانشناختی، شخصیتی، اجتماعی، اقتصادی و سوابق کیفری بررسی شوند.
۲. سوابق خشونت و رفتارهای پرخطر تمامی بزرگسالان ساکن در محل زندگی متقاضی بررسی شود.
۳. هرگونه پرداخت غیرقانونی، تبانی یا توافق پنهانی میان خانواده زیستی، واسطهها و خانواده متقاضی ممنوع و قابل پیگرد باشد.
۴. واگذاری سرپرستی صرفاً از طریق مرجع مستقل و تخصصی و با ثبت و مستندسازی تمامی مراحل انجام شود.
۵. پس از واگذاری، نظارت مستمر و بازدیدهای بدون اطلاع قبلی در چارچوب قانون انجام شود.
۶. وضعیت جسمی، روانی، تحصیلی و شرایط زندگی کودک بهصورت دورهای ارزیابی شود.
۷. کودک امکان ارتباط محرمانه و مستقل با مددکار اجتماعی و نهاد ناظر را داشته باشد.
۸. در صورت مشاهده نشانه معتبر از آزار یا به خطر افتادن امنیت کودک، اقدامات حفاظتی فوری انجام شود.
۹. هیچ سرپرستی از نظارت قانونی مصون نباشد.
۱۰. نهاد ناظر مستقل از خانواده سرپرست عمل کند و امکان گزارش تخلف از سوی کارکنان و مسئولان واگذاری نیز وجود داشته باشد.
مسئولیت نهاد واگذارکننده با امضای حکم سرپرستی پایان نمییابد؛ امنیت کودک باید در تمام دوران سرپرستی تضمین شود.
۱۲. رسیدگی به پروندههای خشونت خانگی گذشته و حال
خواستار بررسی جدی پروندههای قتل خانوادگی، قتلهای ناموسی، کودکآزاری و خشونت خانگی گذشته و حال هستیم.
پروندهها نباید بهدلیل نفوذ اجتماعی، شهرت خانوادگی یا موقعیت مرتکب نادیده گرفته شوند.
نقش تمامی افراد دخیل در وقوع جرم بررسی شود.
قربانیان زندهمانده امکان ثبت شکایت و دریافت حمایت داشته باشند.
مسئولیت کیفری مرتکبان و معاونان جرم مطابق قانون مشخص شود.
بررسی پروندههای گذشته با رعایت قوانین زمان وقوع جرم و اصول دادرسی عادلانه انجام شود.
۱۳. مقابله با خشونت در تمامی مکانها و زمانها
حفاظت قانونی از انسانها نباید به خانه، خیابان، محیط کاری یا شرایط خاص محدود شود.
خشونت ممکن است در خانه، خیابان، مدرسه، دانشگاه، محل کار، مراکز درمانی، وسایل حملونقل، محیطهای عمومی و فضای مجازی اتفاق بیفتد.
بنابراین:
هیچ مکانی نباید از حمایت قانونی در برابر خشونت مستثنا باشد.
هیچ زمانی نباید موجب نادیدهگرفتهشدن درخواست کمک قربانی شود.
هیچ نسبت خانوادگی، اجتماعی، شغلی یا عاطفی نباید مانع رسیدگی قانونی شود.
حمایت از قربانی باید در تمام ساعات شبانهروز امکانپذیر باشد.
پیشگیری از خشونت باید در کنار رسیدگی قضایی و مجازات مرتکبان قرار گیرد.
مکان مهم نیست، زمان مهم نیست، نسبت خانوادگی مهم نیست؛ حق امنیت و زندگی باید همهجا و برای همه محفوظ باشد.
۱۴. ایجاد نظام نظارت عمومی و پاسخگویی
خواستار ایجاد نهاد نظارتی مستقلی هستیم که بر عملکرد تمامی سازمانهای مسئول نظارت کند.
این نهاد باید گزارشهای دورهای درباره موارد زیر منتشر کند:
تعداد گزارشهای خشونت خانگی
تعداد قتلهای خانوادگی و ناموسی
پروندههای کودکآزاری
میزان رسیدگی به شکایتها
تعداد افراد تحت حمایت خانههای امن
وضعیت کودکان واگذارشده به سرپرستی
میزان موفقیت اقدامات حمایتی
تخلفات و کوتاهیهای احتمالی سازمانهای مسئول
هیچ سازمانی نباید در برابر کوتاهی، بیتوجهی یا رهاکردن قربانیان بدون پاسخگویی باقی بماند.
درخواست نهایی و مطالبه عمومی
ما خواستار جامعهای هستیم که در آن هیچ انسانی از خانه، خیابان، مدرسه، دانشگاه، محل کار یا هر محیط دیگری نترسد.
ما خواهان قانونی هستیم که:
حق حیات را بدون تبعیض تضمین کند.
هیچگونه مصونیت خانوادگی در برابر مسئولیت کیفری ایجاد نکند.
قتلهای ناموسی را بدون هیچ توجیهی مورد پیگرد قرار دهد.
با تمامی اشکال خشونت جسمی و روانی مقابله کند.
از زنان و دختران در برابر مزاحمت و آزار حمایت کند.
خشونت علیه مردان و پسران را نیز جدی بگیرد.
پیش از وقوع فاجعه از قربانی محافظت کند.
خانههای امن رایگان و حمایت بلندمدت فراهم کند.
کودکان را از بازگشت اجباری به محیطهای خطرناک حفظ کند.
بر خانوادههای سرپرست با سختگیرانهترین سازوکارهای قانونی نظارت کند.
نهادهای مسئول را در برابر جان و امنیت قربانیان پاسخگو سازد.
نه پدر مالک فرزند است، نه همسر مالک همسر، نه برادر مالک خواهر و نه هیچ انسانی مالک جان انسان دیگر.
ما خواهان قانونی نیستیم که صرفاً پس از وقوع قتل مجازات تعیین کند؛ ما قانونی میخواهیم که اجازه ندهد قتل اتفاق بیفتد.
امنیت در خانه، خیابان و جامعه، حق همگان است.

بحث و گفتگو