ریاست محترم جمهوری اسلامی ایران
با سلام و احترام،
به استحضار میرساند «زنانِ وسطالبین»، زنانی هستند که به دلیل بدسرپرست بودن همسر، عملاً بار زندگی خود و فرزندانشان را بر دوش میکشند، اما به هر دلیلی شرایط یا امکان طلاق گرفتن را ندارند. این نادیده انگاری ساختاری سبب شده زنانی که برای حفظ جان و امنیت خود ناچار به ترک منزل میشوند، یا با ترک خانواده از سوی مرد مواجه شدهاند، عملاً از حداقل حمایتهای معیشتی دولتی نیز محروم گردند.
خوشبختانه نهادهای حمایتی مانند کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی، با استناد به تأییدیه و مکاتبات مراجع قضایی، بدون فرآیندهای پیچیده و شروط سخت از این زنان و کودکانشان حمایت میکنند؛ اما متأسفانه در «آییننامه اجرایی نحوه تعیین و شناسایی خانوارهای ایرانی و اتباع خارجی» (مصوب هیئت وزیران)، تعریفی برای این وضعیت استثنایی و بحرانی گنجانده نشده است. در نتیجه، سامانههای رفاهی این زنان را مستقل از همسرشان به رسمیت نمیشناسند و امکان دریافت مستقل یارانه و کالابرگ را از آنها سلب میکنند.
در حال حاضر، رویه فعلی سامانه رفاهی و سازمان ثبت احوال، تفکیک یارانه و کالابرگ را تنها به احکام زمانبر و دشواری مشروط کرده است؛ احکامی نظیر:
۱. طلاق قطعی: فرآیندی که پیگیری آن از طرف زوجه معمولاً بین ۱ تا ۳ سال و یا سالها زمان میبرد.
۲. حکم نفقه: فرآیندی بسیار زمانبر (بیش از ۶ ماه) که فراتر از آن، همواره با تاریخ انقضا و ابطال مواجه است؛ به طوری که زن مجبور است هر سه ماه یکبار برای بهروزرسانی، تمام مراحل اداری طاقتفرسای گذشته را از ابتدا طی کند.
۳. حکم مفقودالاثری: که صدور آن حداقل دو سال زمان میبرد و نیازمند تشریفات قانونی طولانی مانند آگهی در جراید است.
نکته مهم و آسیبزا این است که «حکم بدسرپرستی» نیز در قوانین موجود صرفاً شامل کودکان میشود و وضعیت قانونی و معیشتی خود زنان را پوشش نمیدهد. این خلأ قانونی، زنان آسیبدیده را مخیر میان سه راهیِ صبوری و «تحمل خشونت»، «سقوط به فقر مطلق» یا «طلاق اجباری» قرار میدهد.
لذا خواهشمند است برای جلوگیری از بروز فجایع انسانی و خانوادگی و حفظ کرامت زنان و کودکان،
دستور فرمایید اقدامات زیر در اولویت قرار گیرد:
۱. پذیرش مدارک موقت جهت تفکیک فوری یارانه و کالابرگ زنان و کودکانشان تا زمان صدور حکم قطعی، از طریق:
* الف) پذیرش دستور موقت دادستان، دادسرای سرپرستی یا مکاتبات قضایی قضات دادگاههای خانواده با استناد به گواهی اورژانس اجتماعی بهزیستی (۱۲۳).
* ب) یا تفویض اختیار (مشابه روال گذشته) به دفاتر حمایت از امور زنان و خانواده قوه قضائیه جهت صدور مکاتبات قضایی بر اساس پروندههای جاری.
۲. هماهنگی و ایجاد همافزایی میان قوه قضائیه، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان ثبت احوال کشور و سایر دستگاههای اجرایی، نظارتی و حمایتی ذیربط: جهت طراحی و تعریف یک فرآیند ساده، فوری و مجزا تحت عنوان «وضعیت بحران خشونت» در سامانههای رفاهی، تا از زنان متاهل بدسرپرست (زنان وسطالبین) و کودکان آنان به سرعت حمایت شود.
بیتردید تدبیر و دستور عاجل حضرتعالی در اصلاح این روند، پناهگاهی امن برای این قشر آسیبپذیر ایجاد کرده و مانع از تبدیل بحرانهای خانوادگی به فجایع عمیق اجتماعی خواهد شد.
با سپاس و احترام
رونوشت جهت ارجاع و اقدام:
۱. ریاست محترم مجلس شورای اسلامی (و فراکسیون زن و خانواده)
۲. ریاست محترم قوه قضائیه (و دفتر امور زنان و خانواده)
۳. وزیر محترم اطلاعات (و دفتر مشاور امور زنان)
۴. وزیر محترم کشور (و معاونت امور زنان و خانواده)
۵. رئیس محترم سازمان برنامه و بودجه کشور (و دفتر امور زنان و خانواده)
۶. وزیر محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعی (دفتر امور زنان و خانواده)
۷. رئیس محترم سازمان هدفمندسازی یارانهها (و مسؤول امور زنان و خانواده)
۸. رئیس محترم مرکز پژوهشهای مجلس (و گروه مطالعات زنان و خانواده)
۹. رئیس محترم سازمان ثبت احوال کشور (و دفتر امور زنان و خانواده)
پینوشت و رونوشت:
استانداران و فرمانداران سراسر کشور (دفاتر امور زنان و خانواده)
رئیس محترم کمیته امداد امام خمینی (ره) (و دفتر امور زنان و خانواده)
رئیس محترم سازمان بهزیستی کشور (دفتر امور زنان و خانواده)
ویژه
بحث و گفتگو