وزیر محترم تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی

ما امضاکنندگان این کارزار، نسبت به طولانی بودن روند بررسی و تعیین تکلیف درخواست‌های بیمه بیکاری در سازمان تأمین اجتماعی اعتراض داریم و خواستار اصلاح فوری این روند هستیم.

بیمه بیکاری برای فردی که بدون میل و ارادهٔ خود شغلش را از دست داده، یک حمایت اجتماعی ضروری است؛ نه امتیازی که بتوان ماه‌ها دریافت آن را به تأخیر انداخت. با این حال، در عمل بسیاری از متقاضیان پس از طی مراحل مربوط به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، برای بررسی نهایی در تأمین اجتماعی، ماه‌ها در وضعیت «در انتظار بررسی کارشناس» باقی می‌مانند.

برای نمونه، اینجانب حدود ۴ ماه است که درخواست بیمه بیکاری خود را ثبت کرده‌ام. درخواست در وزارت کار در مدت کوتاهی بررسی و تأیید شده، اما با گذشت چهار ماه همچنان در انتظار بررسی کارشناس تأمین اجتماعی قرار دارد. مراجعهٔ حضوری و پیگیری‌های مکرر نیز نتیجه‌ای نداشته و حتی در پاسخ به پیگیری گفته شده است که «افرادی هستند که شش ماه منتظرند و هنوز تعیین تکلیف نشده‌اند».

این وضعیت، در شرایطی که فرد متقاضی درآمد و شغل خود را از دست داده، فشار اقتصادی و روانی قابل توجهی ایجاد می‌کند. فلسفهٔ وجودی بیمه بیکاری، حمایت از فرد در دوران بیکاری است؛ بنابراین، تأخیر چند ماهه در برقراری آن، عملاً می‌تواند بخش مهمی از کارکرد این حمایت را از بین ببرد.

از سوی دیگر، شفافیت در نحوهٔ بررسی درخواست‌ها و احراز شرایط دریافت مقرری نیز ضروری است. متقاضی باید بتواند به‌صورت روشن بداند درخواست او بر اساس چه معیارهایی بررسی می‌شود، چه شرایط و مدارکی برای تأیید یا رد درخواست ملاک قرار می‌گیرد و در صورت رد درخواست، دلیل مشخص و مستند آن چیست. وجود ابهام در این فرآیند، به‌ویژه در شرایطی که متقاضیان ماه‌ها در انتظار تعیین تکلیف پروندهٔ خود می‌مانند، موجب سردرگمی و بی‌اعتمادی می‌شود.

بر اساس آیین‌نامهٔ اجرایی قانون بیمه بیکاری، واحدهای اجرایی سازمان تأمین اجتماعی مکلف‌اند حداکثر ظرف ۱۰ روز پس از ثبت معرفی‌نامهٔ فرد بیکار نسبت به احراز شرایط و برقراری مقرری اقدام کنند. بنابراین، انتظار چندماهه برای بررسی درخواست، نیازمند پاسخگویی و اصلاح فوری است.

ما خواستار موارد زیر هستیم:

۱. تعیین و اعلام عمومی زمان استاندارد و حداکثر مهلت رسیدگی به درخواست‌های بیمه بیکاری در هر مرحله؛

۲. الزام سازمان تأمین اجتماعی به رعایت مهلت‌های قانونی و جلوگیری از بلاتکلیفی چندماههٔ متقاضیان؛

۳. ایجاد امکان مشاهدهٔ دقیق مرحلهٔ رسیدگی، وضعیت پرونده و واحد مسئول برای هر متقاضی؛

۴. اعلام شفاف و مستند معیارهای احراز شرایط و دلایل تأیید یا رد درخواست‌ها؛

۵. فراهم کردن مسیر مشخص، شفاف و مؤثر برای اعتراض به تصمیمات مربوط به رد یا عدم برقراری مقرری؛

۶. رسیدگی فوری به پرونده‌هایی که ماه‌ها در وضعیت «در انتظار بررسی کارشناس» باقی مانده‌اند؛

۷. نظارت جدی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی بر عملکرد شعب تأمین اجتماعی در زمینهٔ رسیدگی به درخواست‌های بیمه بیکاری.

بیمه بیکاری زمانی معنا دارد که در زمان بیکاری به دست فرد برسد، نه ماه‌ها بعد.

ما از مسئولان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان تأمین اجتماعی می‌خواهیم ضمن پاسخگویی دربارهٔ علت این تأخیرها، روند بررسی درخواست‌های بیمه بیکاری را اصلاح، شفاف و قابل نظارت کنند و حقوق قانونی متقاضیان را تضمین نمایند.