رئیس‌جمهور محترم
دبیر محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور
وزیر آموزش و پرورش
رئیس و نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی
رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی
موضوع: درخواست برای الزام دولت به تعیین حداقل خالص دریافتی ماهانه معلمان شاغل به میزان ۷۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۶
با سلام و احترام،
در ادامه مطالبه اجرای تکالیف قانونی دولت در زمینه حفظ قدرت خرید و تأمین معیشت شایسته برای فرهنگیان، این کارزار به‌عنوان مرحله دوم این مطالبه ملی، با هدف تعیین یک معیار روشن، قابل اندازه‌گیری و کارشناسی برای لایحه بودجه سال ۱۴۰۶ تدوین شده است.
در سال‌های اخیر، تورم مستمر و افزایش بی‌رویه هزینه‌های مسکن، خوراک، درمان و آموزش، قدرت خرید حقوق‌بگیران و به‌ویژه معلمان را به‌شدت کاهش داده است. افزایش‌های درصدی سنواتی که همواره از رشد واقعی هزینه‌های زندگی عقب‌تر بوده‌اند، نتوانسته‌اند قدرت خرید فرهنگیان را متناسب با واقعیت‌های اقتصادی جامعه ترمیم کنند.
بر همین اساس، این کارزار از دولت محترم می‌خواهد تا در فرآیند تدوین و ارسال لایحه بودجه سال ۱۴۰۶، معیاری عینی و ملموس را مبنای محاسبات قرار دهد:
هدف مشخص کارزار
گنجاندن «حداقل ۷۰ میلیون تومان خالص دریافتی ماهانه برای معلمان شاغل» در لایحه بودجه سال ۱۴۰۶.
معیار سنجش، مبلغ واقعی واریزشده به حساب معلم پس از کسورات قانونی است، نه صرفاً رقم اسمی حکم کارگزینی یا حقوق ناخالص.
پشتوانه‌های قانونی مطالبه
این مطالبه در راستای اجرای مؤثر قوانین موجود و سیاست‌های کلی نظام و با هدف حفظ قدرت خرید، عدالت در پرداخت و تأمین معیشت مناسب فرهنگیان مطرح میشود:
۱. ماده ۱۲۵ قانون مدیریت خدمات کشوری
این ماده ناظر بر تعیین ضریب حقوق کارکنان دولت با توجه به نرخ تورم اعلامی از سوی مراجع رسمی، از جمله بانک مرکزی، است. بر این اساس، سیاست حقوق و دستمزد باید به‌گونه‌ای باشد که کاهش مستمر قدرت خرید کارکنان در اثر تورم مورد توجه قرار گیرد و ساختار درآمدی کارکنان با شرایط اقتصادی جامعه متناسب باشد.
۲. قانون نظام رتبه‌بندی معلمان
قانون نظام رتبه‌بندی معلمان با هدف ارتقای شایستگی‌های حرفه‌ای، افزایش کیفیت نظام آموزشی و تقویت جایگاه حرفه‌ای معلمان تصویب شده است. تحقق اهداف این قانون، مستلزم توجه هم‌زمان به وضعیت اقتصادی و معیشتی معلمان و ارتقای جایگاه حرفه‌ای آنان است.
۳. اصول ۳، ۲۹ و ۴۳ قانون اساسی
اصول ۳، ۲۹ و ۴۳ قانون اساسی بر رفع فقر و محرومیت، تأمین اجتماعی، رفاه عمومی و تأمین نیازهای اساسی تأکید دارند و از مبانی سیاست‌گذاری دولت در حوزه معیشت و رفاه عمومی محسوب می‌شوند.
بنابراین، رقم ۷۰ میلیون تومان به‌عنوان یک هدف مشخص بودجه‌ای و مطالبه صنفی برای سال ۱۴۰۶ مطرح میشود، نه به‌عنوان رقمی که قانون فعلی صراحتاً برای حقوق معلمان تعیین کرده باشد.
ضرورت درج در لایحه بودجه و تأمین منابع مالی
از آنجا که اجرای حداقل خالص دریافتی ۷۰ میلیون تومان دارای آثار مالی است، این کارزار دولت و سازمان برنامه و بودجه را مخاطب قرار می‌دهد تا هزینه اجرای این مطالبه را محاسبه و منابع تأمین آن را پیش از ارائه لایحه بودجه مشخص کنند.
مطابق اصل ۷۵ قانون اساسی، طرح‌ها و پیشنهادهای نمایندگان مجلس که موجب افزایش هزینه‌های عمومی می‌شوند، باید منابع تأمین مالی مشخص داشته باشند.
بر همین اساس، این کارزار از دولت درخواست می‌کند منابع مالی پایدار و قانونی لازم برای اجرای این مطالبه را پیش از ارسال بودجه به مجلس، در اصل لایحه بودجه ۱۴۰۶ شناسایی و پیش‌بینی کند تا فرآیند بررسی و تصویب آن با مشکل ناشی از نبود منبع مالی مواجه نشود.
رویکرد پیشنهادی برای تأمین منابع مالی
دولت محترم می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌های قانونی خود در تنظیم بودجه، منابع لازم را از طریق مجموعه‌ای از اقدامات و اصلاحات مالی و بودجه‌ای تأمین کند؛ از جمله:
- اصلاح معافیت‌های مالیاتی غیرضروری در چارچوب قانون؛
- انضباط مالی و کاهش هزینه‌های غیرضروری دستگاه‌های اجرایی؛
- کاهش موازی‌کاری و افزایش بهره‌وری در هزینه‌کرد منابع عمومی؛
- مقابله مؤثر با فرار مالیاتی؛
- شناسایی ظرفیت‌های درآمدی پایدار و قانونی؛
- بازنگری در اولویت‌بندی هزینه‌های بودجه‌ای؛
- و ایجاد ردیف یا سازوکار اعتباری مشخص برای ترمیم قدرت خرید فرهنگیان.
تعیین منبع نهایی تأمین اعتبار باید بر اساس محاسبات کارشناسی دولت و در چارچوب قوانین و قانون بودجه انجام شود.
منطق اقتصادی تعیین کف ۷۰ میلیون تومان
در سال‌های اخیر، فاصله میان درآمد حقوق‌بگیران و هزینه‌های واقعی زندگی خانوار افزایش یافته و قدرت خرید خانوارهای حقوق‌بگیر تحت فشار قرار گرفته است.
مطالبه کف خالص دریافتی ۷۰ میلیون تومان برای سال ۱۴۰۶، به‌عنوان یک معیار مشخص و قابل اندازه‌گیری، با هدف ترمیم بخشی از قدرت خرید فرهنگیان، کاهش شکاف میان درآمد و هزینه و حفظ شأن حرفه‌ای معلمان مطرح میشود.
این رقم به معنای ادعای تأمین کامل هزینه‌های زندگی یک خانوار یا تعیین رسمی خط فقر نیست؛ بلکه یک هدف مشخص درآمدی برای معلمان شاغل در سال ۱۴۰۶ است که دولت و مجلس می‌توانند میزان منابع، تعداد مشمولان و نحوه تحقق آن را به‌صورت کارشناسی بررسی کنند.
مقایسه سطح درآمد معلمان ایران و ترکیه
مقایسه سطح درآمد معلمان ایران با کشورهای منطقه نیز می‌تواند به‌عنوان یکی از شاخص‌های مورد توجه در ارزیابی وضعیت اقتصادی این قشر مورد استفاده قرار گیرد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده درباره حقوق معلمان دولتی در ترکیه، دریافتی ماهانه معلمان این کشور در سال ۲۰۲۶ در حدود ۱۸۰۰ دلار گزارش شده است.
در مقابل، رقم مورد مطالبه این کارزار یعنی ۷۰ میلیون تومان خالص دریافتی ماهانه، با تبدیل تقریبی بر اساس نرخ ارز مورد استفاده در زمان تنظیم این متن، حدود ۳۷۵ دلار خواهد بود.
این مقایسه نشان می‌دهد که حتی در صورت تحقق کامل مطالبه ۷۰ میلیون تومان، همچنان فاصله قابل توجهی میان سطح درآمد دلاری معلمان ایران و معلمان برخی کشورهای منطقه وجود خواهد داشت.
البته مقایسه دلاری به‌تنهایی معیار کامل رفاه نیست و عواملی مانند نرخ ارز، تورم، قدرت خرید، مالیات، مزایا و هزینه‌های زندگی در هر کشور نیز باید در ارزیابی نهایی مورد توجه قرار گیرد.
خواسته‌های اصلی و عملیاتی کارزار
ما امضاکنندگان این کارزار از رئیس‌جمهور محترم، سازمان برنامه و بودجه، وزارت آموزش و پرورش و مجلس شورای اسلامی درخواست می‌کنیم:
۱. درج در لایحه
دولت و سازمان برنامه و بودجه نسبت به گنجاندن حداقل خالص دریافتی ماهانه ۷۰ میلیون تومان برای معلمان شاغل در لایحه بودجه ۱۴۰۶ اقدام کرده و منابع پایدار و قانونی لازم برای تحقق آن را پیش‌بینی کنند.
۲. معیار واقعی پرداخت
شاخص ارزیابی اجرای این مطالبه، رقم نهایی واریزشده به حساب معلم پس از کسورات قانونی باشد، نه صرفاً رقم حکم کارگزینی یا حقوق ناخالص.
۳. پایش و حفظ قدرت خرید
سازوکاری قانونی در بودجه سال ۱۴۰۶ پیش‌بینی شود تا در صورت تغییرات قابل توجه نرخ تورم و هزینه‌های زندگی، قدرت خرید واقعی دریافتی معلمان مورد پایش قرار گرفته و امکان ترمیم آن در چارچوب قوانین فراهم باشد.
۴. شفافیت اعتبارات
سازمان برنامه و بودجه گزارش کارشناسی دقیقی از تعداد معلمان مشمول، هزینه اجرای این مطالبه، منابع تأمین اعتبار و نحوه اجرای آن در لایحه بودجه منتشر کند.
۵. شفافیت در میزان تحقق مطالبه
در پایان هر سال مالی، میزان تحقق هدف تعیین‌شده برای حداقل خالص دریافتی معلمان و فاصله آن با رقم ۷۰ میلیون تومان به‌صورت شفاف اعلام شود.
سخن پایانی
سرمایه‌گذاری در معیشت معلم، هزینه نیست؛ سرمایه‌گذاری مستقیم بر سرمایه انسانی و آینده کشور است.
تداوم کاهش قدرت خرید فرهنگیان می‌تواند موجب کاهش انگیزه شغلی، کاهش جذابیت حرفه معلمی و در نهایت آسیب به کیفیت نظام آموزشی کشور شود.
ما افزایش‌های اسمی و صرفاً روی کاغذ را نمی‌خواهیم؛ ما خواستار حفظ واقعی قدرت خرید معلمان در راستای تکالیف و الزامات قانونی موجود هستیم.
رقم ۷۰ میلیون تومان به‌عنوان یک مطالبه روشن، قابل اندازه‌گیری و قابل ارزیابی برای سال ۱۴۰۶ مطرح میشود و انتظار میرود دولت و مجلس درباره امکان تأمین منابع، سازوکار اجرا و زمان‌بندی تحقق آن تصمیمی شفاف و قابل سنجش اتخاذ کنند.
معلم شایسته، حقوق شایسته، دریافتی واقعی و زندگی شایسته.
مطالبه بودجه ۱۴۰۶ فرهنگیان: حداقل ۷۰ میلیون تومان خالص دریافتی ماهانه برای معلمان شاغل.
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو