بسمالله الرحمن الرحیم
موضوع: میثاقنامه وحدت رویه و ترویج سادهزیستی در آیینهای ترحیم شهر دیشموک
با استعانت از ذات اقدس الهی و در پرتو کلام نورانی
«کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَةُ الْمَوْتِ ثُمَّ إِلَیْنَا تُرْجَعُونَ»
(سورهٔ عنکبوت، آیهٔ ۵۷)
و با تأسی به سیره و آموزههای اسلامی در زمینهٔ رعایت حال خانوادههای داغدار و پرهیز از تحمیل هزینه و زحمت بر آنان، ما جمعی از اهالی، معتمدان و خانوادههای شریف شهر دیشموک، با احترام به سنتهای ارزشمند مردم این دیار، بر ضرورت سادهسازی، کاهش هزینهها و جلوگیری از تشریفات غیرضروری در مراسم سوگواری تأکید مینماییم.
۱. کاهش هزینههای روز تشییع و خاکسپاری
از مهمترین اهداف این میثاق، جلوگیری از تحمیل هزینههای سنگین در روز تشییع و خاکسپاری است.
خانوادهای که داغ عزیز دیده است، در آن روز بیش از هر چیز نیازمند آرامش، همدردی و همراهی است؛ نه آنکه در میان اندوه و مصیبت، دغدغهٔ تأمین غذا، پذیرایی گسترده، تدارکات و هزینههای سنگین را نیز بر دوش داشته باشد.
بر این اساس، توصیه و مطالبهٔ عمومی آن است که پذیرایی و هزینههای غیرضروری روز تشییع به حداقل ممکن برسد و هیچ خانوادهای احساس نکند برای حفظ آبرو یا رعایت رسم و رسوم، ناچار به صرف هزینههای سنگین است.
۲. رعایت حال خانوادهٔ داغدار پس از تشییع
همچنین شایسته است عموم بستگان، دوستان و آشنایان، بهویژه بانوان محترم، پس از پایان مراسم تشییع، از مراجعههای متعدد و غیرضروری در شبها و روزهای بعد از تشییع خودداری نمایند.
بدیهی است حضور برای عرض تسلیت و همدردی، امری ارزشمند و محترم است؛ اما استمرار رفتوآمدهای متعدد، پذیراییهای مکرر و مراجعههای طولانی، ممکن است ناخواسته موجب زحمت، خستگی و فشار روحی و مالی بیشتر بر خانوادهٔ مصیبتدیده شود.
بنابراین، ضمن احترام کامل به رسم مهماننوازی مردم دیشموک، شایسته است تسلیت و همدردی با خانوادهٔ داغدار، در حد متعارف و بدون ایجاد تکلف و زحمت انجام پذیرد.
۳. سادهسازی مراسم چهلم و سالگرد
با توجه به رویهای که در بخش عمدهای از منطقهٔ دیشموک وجود دارد، پیشنهاد میشود مراسم چهلم و سالگرد، در صورت برگزاری، صرفاً در نوبت بعدازظهر و بدون صرف شام و پذیرایی غذایی گسترده برگزار گردد.
این شیوه که در حال حاضر نیز توسط بخش قابلتوجهی از خانوادهها رعایت میشود، میتواند بهعنوان یک الگوی مناسب، کمهزینه و هماهنگ با شرایط اقتصادی مردم مورد توجه قرار گیرد.
هدف، حذف اصل یادبود و گرامیداشت متوفی نیست؛ بلکه هدف، حذف هزینهها و تشریفاتی است که نقشی در تکریم واقعی درگذشتگان ندارد.
۴. برگزاری یکمرتبه دعای کمیل
در خصوص برگزاری دعای کمیل نیز پیشنهاد میشود برای هر خانواده و هر مراسم سوگواری، یک نوبت دعای کمیل بهعنوان مراسم یادبود و دعا برای روح متوفی برگزار شود و از برگزاری مکرر آن در پنجشنبههای متوالی پرهیز گردد.
تکرار مداوم مراسم، هرچند با نیت خیر و دعا برای اموات انجام میشود، ممکن است موجب رفتوآمدهای مکرر، تهیهٔ پذیرایی و در نتیجه ایجاد هزینه، زحمت و فشار بر خانواده، بستگان و مردم شود.
میتوان به جای تعدد مراسم، با یک مراسم ساده و خالصانه و سپس با قرائت قرآن، فاتحه، استغفار و دعای خیر، یاد و نام عزیز ازدسترفته را زنده نگه داشت.
۵. تبدیل هزینههای اضافی به باقیاتالصالحات
باور ما این است که بهترین راه تکریم درگذشتگان، تنها در برگزاری مراسم پرهزینه خلاصه نمیشود.
چهبسا هزینهای که برای یک پذیرایی چندساعته صرف میشود، بتواند در مسیر کمک به یک خانوادهٔ نیازمند، تهیهٔ جهیزیه، کمک به درمان یک بیمار، حمایت از دانشآموز نیازمند، تأمین لوازم ضروری یک خانوادهٔ محروم یا انجام یک کار عامالمنفعه قرار گیرد و ثواب و برکت آن برای متوفی ماندگارتر باشد.
از این رو، از خانوادههایی که توان و تمایل دارند، درخواست میشود بخشی از هزینههایی را که میتوان از تشریفات غیرضروری کاهش داد، به نیت متوفی در مسیر صدقه، خیرات، محرومیتزدایی و امور عامالمنفعه هزینه نمایند.
۶. احترام به انتخاب خانوادهها
این میثاق با هدف ایجاد فرهنگ عمومیِ سادهزیستی و کاهش فشار اجتماعی و اقتصادی شکل گرفته است و نباید به ابزاری برای سرزنش یا بیاحترامی به خانوادههای داغدار تبدیل شود.
اصل بر این است که هیچ خانوادهای نباید به دلیل شرایط مالی، از برگزاری مراسم یا پذیرایی احساس شرمندگی کند و هیچ خانوادهای نیز نباید به دلیل فشار عرفی، خود را ملزم به برگزاری مراسم پرهزینه بداند.
آبروی خانوادهٔ داغدار در سادگی، عزت و حفظ آرامش آن خانواده است؛ نه در میزان هزینهای که برای مراسم صرف میشود.
سخن پایانی
امید است با همدلی، همراهی معتمدان، بزرگان، جوانان و عموم مردم شریف دیشموک، این فرهنگ نیکو بیشازپیش گسترش یابد و از این پس:
- تشییع با کمترین هزینه،
- تسلیت با بیشترین محبت،
- چهلم و سالگرد با سادگی،
- دعای کمیل بدون تکرار و تکلف،
- و خیرات در مسیر گرهگشایی از زندگی محرومان باشد.
باشد که یاد درگذشتگان ما، به جای آنکه با هزینههای سنگین و تشریفات مکرر همراه شود، با دعای خیر، صدقه، دستگیری از نیازمندان و کارهای ماندگار و عامالمنفعه زنده بماند.
از خداوند متعال برای همهٔ خانوادههای داغدار صبر و آرامش و برای تمامی درگذشتگان، رحمت و مغفرت الهی مسئلت مینماییم.
والسلام علیکم و رحمهالله و برکاته
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو