بسمه‌تعالی
رئیس‌جمهور محترم جمهوری اسلامی ایران
با سلام و تحیات؛
احتراماً، ما جمعی از شهروندان، فعالان مدنی، فرهنگی و زیست‌محیطی شهر بانه، با ابراز نگرانی عمیق و هشدار جدی نسبت به روند شتابان فروپاشی تاب‌آوری اکولوژیک، سوءمدیریت ساختاری، تشدید بی‌عدالتی فضایی و تبدیل حاشیه سبز خیابان‌ها و معابر به ساختمان‌های مسکونی و تجاری این شهر، مراتب اعتراض و دادخواهی حقوقی خود را به استحضار می‌رسانیم. فضاهای سبز و بوستان‌های شهری صرفاً عناصر زینتی نبوده، بلکه زیرساخت اجتماعی جهت تعاملات و مراودات اجتماعی و حیاتی، سلامت عمومی، تلطیف اقلیم، پالایش هوا و ارتقای سلامت روان جامعه در بافت فشرده، کوهپایه‌ای و گردشگرپذیر بانه به شمار می‌آیند؛ با این حال، بر اساس داده‌های مستند طرح توسعه و عمران شهر بانه، سرانه فضای سبز شهر در گذشته تنها ۲٫۵۸ مترمربع بوده که با جهش جمعیت به مرز ۱۴۰ هزار نفر، این رقم به وضعیتی به‌مراتب بحرانی‌تر تنزل یافته و شکافی فاحش با حداقل استاندارد ۱۵ مترمربعی مصوب شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران (مورخ ۱۴۰۰/۰۱/۰۸) و حتی افق ۸ مترمربعی طرح جامع پیشین ایجاد کرده است.
ریشه اصلی این فاجعه، عدم تخصص و دانش لازم برخی مدیران شهری جهت سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی، غلبه سوداگری، ترک‌فعل آشکار متولیان و فقدان نظارت مؤثر است؛ متأسفانه، به‌غیر از دغدغه‌مندی فعالان مدنی و انجمن‌های مردمی، هیچ‌گونه مطالبه‌محوری و نظارت واقعی بر عملکرد مدیران شهری وجود ندارد و در سایه انفعال و ناکارآمدی شورای اسلامی شهر، عدم ورود مؤثر فرمانداری و نهادهای نظارتی دولتی و نماینده مجلس برای پاسخ‌گو کردن شهرداری، فضایی از بی‌تفاوتی حاکم شده است؛ وضعیتی که با همراهی برخی رسانه‌نماها جهت سرپوش‌گذاشتن بر تخلفات تشدید شده است. در این ساختار بیمار، احداث پارک‌ها صرفاً به لکه‌های کوچک و مقیاس خرد محله‌ای با مساحت‌های محدود بین ۲ تا ۵ هزار مترمربع تقلیل یافته و شهر عملاً از پارک‌های استاندارد ناحیه‌ای و منطقه‌ای محروم مانده است؛ توزیع ناعادلانه‌ای که موجب شده محلات پرجمعیتی چون حمزه‌آباد (همزه‌آباد) به‌کلی از داشتن هرگونه پارک و فضای سبز محروم باشند، در حالی که در محدوده‌هایی مانند جاده سلیمانیه چندین لکه سبز خرد متمرکز شده و نمادی عیان از بی‌عدالتی فضایی شکل گرفته است.
علاوه بر فقر سرانه و توزیع ناعادلانه، پروژه‌های خرد اجراشده نیز با شبهات و ابهامات مالی و اجرایی بسیار سنگین همراه است؛ نمونه بارز آن، اعلام هزینه‌کرد سرسام‌آور و نجومی بیش از ۴۰ میلیارد تومان برای احداث یک پارک محله‌ای ساده در محله عثمان‌آباد، به مساحت تنها ۴۵۰۰ مترمربع (شامل محوطه‌سازی، دیوارچینی، جدول‌کشی، وسایل بازی معمولی، سرویس بهداشتی، یک بوفه و آبنمای کوچک) است. این رقم نجومی که حاکی از ادعای هزینه نزدیک به ۹ میلیون تومان برای هر مترمربع احداث پارک ساده است، از نظر موازین مهندسی عمران، فهرست‌بهای ابنیه و فضای سبز و منطق مالی پروژه‌های شهری، چند برابر برآوردهای کارشناسی واقعی بوده و مصداق بارز بزرگ‌نمایی بیلان مالی و احتمالاً حیف‌ومیل بیت‌المال یا تبانی در انعقاد قراردادها و صورت‌وضعیت‌هاست که نیازمند حسابرسی فوری، متره وضع موجود و ورود مراجع نظارتی است.
از سوی دیگر، اراضی بوستان‌های موجود و پروژه‌های شاخص شهر نیز دچار زوال، تصرف یا رهاسازی شده‌اند؛ تصرف و ساخت‌وساز در بخشی از زمین ۲ هکتاری پارک بابوس، فرسودگی مفرط پارک نوروز، ساخت‌وساز کامل و نابودی اراضی در پارک‌های بنی‌رزان و رهاسازی و استهلاک شدید پروژه‌های کلان گردشگری، از جمله طرح آربابالند و پارک‌های پیرامونی دوکانان و پیرمراد، گواه این بحران مدیریتی است. افزون بر این، مسدودسازی دسترسی عمومی به تپه‌های تاریخی و عرصه‌های مرکز شهر (نظیر پارک کودک و قه‌لا) و تعلل در اجرای قانون انتقال پادگان‌ها، مراکز نظامی، زندان‌ها و تأسیسات مزاحم به خارج از محدوده شهری جهت تبدیل به بوستان‌های بزرگ‌مقیاس، ریه‌های تنفسی بانه را مسدود کرده است.
از این رو، ما امضاکنندگان این طومار قاطعانه خواستار ورود فوری مراجع عالی نظارتی و قضایی در جایگاه مدعی‌العموم جهت رسیدگی به مطالبات زیر و ارائه نتایج بررسی‌ها و گزارش‌های آن جهت اطلاع شهروندان هستیم:
۱. بررسی فوری تخلفات احتمالی و ابطال کلیه مصوبات غیرقانونی تغییر کاربری اراضی سبز در کمیسیون ماده ۵ و توقف فوری ساخت‌وسازهای غیرمجاز.
۲. اعزام تیم کارشناسی مستقل جهت حسابرسی و بررسی دقیق اسناد مالی و متره پروژه‌های عمرانی شهرداری (به‌ویژه پروژه ۴۵۰۰ متری ۴۰ میلیارد تومانی پارک عثمان‌آباد و تطبیق آن با هزینه‌های واقعی).
۳. بازپس‌گیری عرصه‌های عمومی تصرف‌شده و رفع تبعیض فضایی در محلات محروم، به‌ویژه محله حمزه‌آباد و سایر محله‌های شهری.
۴. تعیین تکلیف فوری پروژه‌های رهاشده آربابالند، دوکانان و پیرمراد و ممانعت از استهلاک سرمایه‌های عمومی.
۵. تدوین سیاست و برنامه ۵ساله برای توسعه فضای سبز با مشارکت نهادهای مدنی و کارشناسان حقیقی و حقوقی.
۶. اعلام و شفاف‌سازی سرانه فضای سبز موجود بانه.
۷. تبدیل فضای سبز حاشیه‌ای و کریدورهای سبز به یک نوار سبز پیوسته و ایجاد شبکه‌ای منسجم از فضاهای سبز عمومی.
رونوشت:
- سازمان بازرسی کل کشور جهت استحضار و صدور دستور اقدام لازم
- استاندار محترم استان کردستان جهت استحضار و صدور دستور اقدام لازم
جمعی از شهروندان و فعالان مدنی و زیست‌محیطی بانه
موفق شد
ویژه
بحث و گفتگو