وزارت محترم ورزش و جوانان
وزارت محترم میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی
ریاست محترم سازمان حفاظت محیط زیست جمهوری اسلامی ایران
ریاست محترم فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی ایران
استانداریها و ادارات کل گردشگری استانها
موضوع: درخواست فوری برای ضابطهمند کردن تورهای طبیعتگردی و حفظ سلامت طبیعت و فرهنگ گردشگری مسئولانه
با سلام و احترام؛
ما امضاکنندگان این کارزار، به عنوان جمعی از دوستداران طبیعت، فعالان محیط زیست، کوهنوردان و دغدغهمندانِ حفظ میراث طبیعی کشور، ضمن ابراز نگرانی عمیق از روند رو به رشد «تورهای طبیعتگردیِ فاقد ضابطه»، مراتب اعتراض خود را نسبت به رویههای جاری اعلام میداریم.
متأسفانه در سالهای اخیر، شاهد گسترش تورهایی هستیم که بدون توجه به مفهوم «ظرفیت بُرد مناطق»، با فراخوان گروههای پرجمعیت (گاه بیش از ۲ یا ۳ اتوبوس در یک مقصد واحد)، کاروانهای گردشگری غیرحرفهای راه میاندازند. این سبک از گردشگری که فاقد آموزشهای اولیه برای شرکتکنندگان است، عملاً آرامش و سلامت زیستبومهای حساس را هدف قرار داده است.
موارد زیر، اهم تخلفات و پیامدهای منفی این رویه است که موجب تخریب طبیعت و تحریف فرهنگ کوهنوردی و طبیعتگردی شده است:
۱. تخریب محیط زیست: انباشت غیرقابلپذیرش زباله، تخریب پوشش گیاهی، آلودگی صوتی با پخش موسیقیهای نامتعارف در حریم طبیعت و بر هم زدن اکوسیستم زیستی جانوران.
۲. رفتارهای آسیبزا: روشن کردن آتش گسترده (بهجای استفاده از تجهیزات گردشگری سبز)، آشپزی غیراصولی، آزار حیوانات و تخریب زیرساختهای طبیعی.
۳. فقدان آموزش: حضور افراد آموزشندیده و ناآشنا به اخلاق طبیعتگردی که طبیعت را تنها عرصهای برای تفریحِ بیمحابا میدانند، نه عرصهای برای بهرهمندی مسئولانه.
۴. مخدوش کردن فرهنگ ورزش: تبدیل فضای طبیعتگردی و کوهنوردی به فضایی ناهماهنگ با روحیه آرامش و تعامل با طبیعت.
لذا ما از نهادهای فوقالذکر، به عنوان متولیان امر صدور مجوز و نظارت، درخواست داریم موارد زیر را در اولویت اجرایی قرار دهند:
تدوین ضوابط محدودکننده ظرفیت: تعیین سقف نفرات برای تورهای ورودی به مناطق بکر و حفاظتشده و ممنوعیت برگزاری تورهای پرجمعیت (کاروانی).
الزام به آموزش: اجباری کردنِ گذراندنِ دورههای کوتاه آموزش «اخلاق در طبیعت» برای سرپرستان تورها و ارائه چکلیست تجهیزات (همچون استفاده از اجاقهای سفری بهجای آتش، و مدیریت پسماند) به گردشگران پیش از سفر.
نظارت میدانی و برخورد قانونی: تشکیل گشتهای نظارتی در مبادی ورودی مناطق طبیعی حساس و اعمال جریمههای بازدارنده برای تورهای فاقد مجوز یا تورهایی که اصول محیطزیستی را نقض میکنند.
پایش تورهای غیرمجاز: شناسایی و برخورد با برگزارکنندگانی که بدون مجوز رسمی از مراجع ذیصلاح، اقدام به جذب مسافر و آسیب به طبیعت میکنند.
طبیعت، امانتی برای نسلهای آینده است. نادیده گرفتن این رویههای مخرب، به بهانه «توسعه گردشگری»، به معنای نابودی سرمایههای ملی است. ما منتظر پاسخگویی و اقدامات عملی دستگاههای مسئول در جهت ساماندهی این وضعیت هستیم.
با احترام،
جمعی از حامیان محیطزیست و دوستداران طبیعت ایران
ویژه
بحث و گفتگو